Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Những vùng đất trũng trồng lúa kém hiệu quả đã được nông dân tỉnh Bắc Ninh mạnh dạn chuyển sang nuôi thủy sản. Họ đã đổ bao mồ hôi, công sức cải tạo đồng ruộng, học hỏi kinh nghiệm nuôi thủy sản với hy vọng làm giàu. Thành quả là hiệu quả kinh tế từ nuôi thủy sản đạt 80 triệu đồng/ha/năm, cao gấp nhiều lần so trồng lúa.

"Người dân làng Guột, xã Việt Hùng (Quế Võ, Bắc Ninh) mấy ngày nay bàn tán nhiều về chuyện gia đình ông Nguyễn Văn Huê trúng lớn nhờ nuôi cá. Bà con trong làng kéo đến xem ông bắt cá và cũng muốn học hỏi kinh nghiệm nuôi cá để làm theo. Có ai ngờ từ vùng chiêm trũng vốn chỉ trồng một, hai vụ lúa năng suất thấp mà lại nuôi cá đạt hiệu quả cao đến thế". Nghe anh Nguyễn Ngọc Hưởng, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm khuyến nông tỉnh Bắc Ninh kể vậy, tôi nảy ý định muốn về thăm mô hình nuôi cá nhà ông Huê. Anh Hưởng không ngần ngại và liền đưa tôi về làng Guột. Gặp chúng tôi, ông Huê tươi cười:

- Tôi vừa thu hoạch lứa cá rô phi cuối cùng, bán được giá lắm, những 18 nghìn đồng/kg tại ao.

- Tổng thu nhập từ ao cá này được bao nhiêu?

- Ðược 35 triệu đồng/sáu sào, tương đương gần 160 triệu đồng/ha, trừ chi phí còn lãi 19 triệu đồng, tương đương hơn 85 triệu đồng/ha.

Nghe ông Huê tính toán vậy, anh Nguyễn Ngọc Hưởng cho tôi biết thêm: Ðồng đất xã Ðồng Việt chủ yếu là vùng chiêm trũng. Gia đình  ông Huê đã sớm mạnh dạn chuyển ruộng trũng sang đào ao nuôi cá. Trung tâm khuyến nông tỉnh luôn cử cán bộ về giúp ông kỹ thuật nuôi thủy sản, nhất là đưa các giống thủy sản mới vào nuôi. Hiệu quả từ chuyển ruộng trũng sang nuôi thủy sản của mô hình nhà ông Huê đã góp phần thúc đẩy phong trào nuôi thủy sản ở Ðồng Việt phát triển. Khi bà con nuôi cá đạt hiệu quả cao, có phần không nhỏ nhờ sự giúp đỡ của cán bộ khuyến nông tỉnh, huyện, khiến chúng tôi thêm vui, gắn bó hơn nữa với công việc.

Chuyện nông dân tỉnh Bắc Ninh chuyển ruộng trũng cấy lúa bấp bênh sang nuôi thủy sản bắt đầu từ năm 1996 ở huyện Gia Lương (nay là huyện Gia Bình và Lương Tài), trở thành phong trào khi Tỉnh ủy ra Nghị quyết số 06 năm 2001 về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Theo đó, tỉnh chủ trương chuyển 2.450 ha ruộng trũng cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi thủy sản, đồng thời thâm canh diện tích nuôi thủy sản hiện có nhằm tăng hiệu quả trên một đơn vị canh tác. Sau đó, UBND tỉnh ban hành quyết định hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2002-2005, trong đó có chính sách hỗ trợ vùng chuyển đổi ruộng trũng sang nuôi thủy sản, phát triển kinh tế trang trại, làm kinh tế VAC. Tỉnh  trợ giúp 100% kinh phí điều tra, khảo sát, thiết kế, quy hoạch và lập dự án; trợ giúp 100% kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng trong vùng chuyển đổi.

Gia Bình là huyện đi đầu phong trào chuyển ruộng trũng sang nuôi thủy sản. Trước khi có chủ trương, chính sách của tỉnh, người dân Gia Bình đã mạnh dạn chuyển những chân ruông trũng sang chuyên nuôi thủy sản, hoặc xen canh lúa-cá đạt hiệu quả cao. Năm 2001, Huyện ủy, UBND huyện triển khai dự án: "Ðầu tư khai thác vùng trũng để phát triển chăn nuôi-thủy sản giai đoạn 2001-2005" với mục tiêu: Ðầu tư khai thác và sử dụng có hiệu quả 800 ha vùng trũng (trong đó có 500 ha ruộng trũng cấy lúa bấp bênh) sang nuôi thủy sản, phát triển kinh tế trang trại, VAC; phấn đấu đạt giá trị canh tác từ 80 đến 100 triệu đồng/ha. Ðể khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân chuyển đổi, huyện đẩy mạnh công tác tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi thủy sản; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vay vốn sản xuất. Chỉ sau một năm chuyển đổi, thu nhập từ nuôi thủy sản đạt bình quân 55,3 triệu đồng/ha. Nhiều hộ có thu nhập cao như gia đình ông Nguyễn Xuân Thu, thôn Ðổng Lâm (Quỳnh Phú); bà Nguyễn Thị Nhung, thôn Ðinh Cường (Xuân Lai); ông Lê Ðình Nhự, thôn Lớ (Cao Ðức) đạt 60-70 triệu đồng/ha. Ðến nay, trên địa bàn huyện đã quy hoạch xong vùng nuôi thủy sản tập trung với diện tích gần 220 ha; trong đó, xã Bình Dương có hơn 152 ha, Song Giang 154 ha, Ðại Bái hơn 73 ha.

Trao đổi với chúng tôi, Giám đốc Trung tâm khuyến nông tỉnh Nguyễn Văn Tuế, cho biết: Phong trào chuyển ruộng trũng sang nuôi thủy sản ở Bắc Ninh trong những năm qua phát triển nhanh. Ðiều đó càng làm cho chúng tôi có trách nhiệm nhiều hơn trong việc tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi thủy sản cho nông dân. Hằng năm, từ nguồn kinh phí của tỉnh, các bộ, ngành, tập trung xây dựng các mô hình nuôi cá đạt hiệu quả cao, sớm đưa các giống thủy sản mới vào nuôi. Nhiều mô hình nuôi cá rô phi đơn tính, cá chim trắng, cá chép lai, tôm càng xanh đạt năng suất cao. Thông qua các mô hình này, nông dân các địa phương đến học hỏi làm theo và nhân rộng các mô hình.

Trong bốn năm (2001-2004), nông dân tỉnh Bắc Ninh đã chuyển 1.767 ha ruộng trũng cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi thủy sản, nâng tổng diện tích nuôi thủy sản từ 2.538 ha (năm 2000) lên 4.360 ha (2004). Nhờ áp dụng các biện pháp thâm canh, đưa giống mới vào nuôi, cho nên năng suất cá nuôi tăng từ 2,07 tấn/ha (năm 2000) lên 2,98 tấn/ha (2004), nâng tổng sản lượng thủy sản từ 6.500 tấn (2000) lên 14.200 tấn (2004); giá trị sản lượng thủy sản tăng từ 58,1 tỷ đồng (2000) lên 102,96 tỷ đồng (2004). Ðến nay, tỉnh đã quy hoạch xong vùng nuôi thủy sản tập trung với diện tích gần 2.800 ha; trong đó, huyện Lương Tài có gần 690 ha, Quế Võ hơn 420 ha, Gia Bình gần 220 ha... Ðánh giá về hiệu quả của quá trình chuyển đổi, đồng chí Nguyễn Hữu Trượng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Ninh cho biết: Giá trị thu được bình quân trên một đơn vị nuôi thủy sản đạt khoảng 80 triệu đồng/ha/năm, cao gấp từ ba đến năm lần so trồng lúa. Như vậy, hiệu quả vùng chuyển đổi đã khẳng định rõ. Hầu hết diện tích ruộng trũng được chuyển đổi tập trung ở các vùng thuần nông, số hộ nghèo còn chiếm tỷ lệ cao. Ðây là một hướng giúp nông dân Bắc Ninh làm giàu trên vùng đất trũng. Trong hai năm (2005-2006), Bắc Ninh sẽ chuyển hết 700 ha ruộng trũng còn lại theo chỉ tiêu Nghị quyết 06 của Tỉnh ủy đã đề ra. Hướng của tỉnh sẽ quy hoạch vùng nuôi thủy sản tập trung, thâm canh, sản xuất hàng hóa.

Ðể đạt được mục tiêu này, ngay từ bây giờ, tỉnh Bắc Ninh cần tập trung giải quyết những vấn đề  như: Sự đầu tư của tỉnh về xây dựng cơ sở hạ tầng cho vùng nuôi thủy sản trên vùng đất trũng cấy lúa kém hiệu quả đã có nhưng còn hạn hẹp; nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất lớn nhưng thực tế đáp ứng hạn chế; thiếu cán bộ kỹ thuật chuyên ngành về thủy sản và hệ thống khuyến ngư, dịch vụ thú y thủy sản còn mỏng và yếu; ruộng đất còn manh mún cho nên muốn quy hoạch thành vùng nuôi thủy sản tập trung còn khó, nhất là ở các huyện có tốc độ đô thị hóa nhanh; chất lượng con giống thủy sản, nhất là giống thủy sản mới chưa bảo đảm, chưa chủ động nguồn con giống tại chỗ; chưa chủ động thị trường tiêu thụ cho nên phát triển nuôi thủy sản thiếu sự  bền vững.

TẠ QUANG DŨNG, ND, 31/3/2005