Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

BBĐ, 14/3/ 2005

Theo khuyến cáo của ngành Thủy sản, vụ nuôi tôm năm nay, lịch thời vụ nuôi tôm chính thức ở Bình Định được bắt đầu vào tháng 3. Thế nhưng, có mặt ở những vùng nuôi tôm vào thời điểm này, chúng tôi nhận thấy không khí vào vụ tôm mới thật buồn tẻ. Tâm trạng của phần lớn người nuôi tôm đều lo lắng khi liên tục thất bại, thua lỗ, nhiều hộ nợ nần chồng chất không còn vốn để tiếp tục sản xuất… Đã thế, diễn biến thời tiết năm nay đang có chiều hướng bất lợi, khả năng xảy ra hạn hán lớn càng làm người nuôi tôm… chẳng biết tính đường nào.

* Khó khăn nhiều mặt

Mười ngày sau khi lịch thời vụ nuôi tôm chính thức bắt đầu (3-2005), chúng tôi về các vùng nuôi tôm trọng điểm của huyện Tuy Phước - địa phương có diện tích nuôi tôm lớn nhất ở Bình Định. Khác với những gì chúng tôi dự đoán, quang cảnh trên hầu hết các vùng nuôi tôm đều vắng lặng, đìu hiu. Hiếm hoi lắm chúng tôi mới nghe được tiếng động cơ của máy sục khí, máy đập nước ở một vài hồ nuôi hoạt động… Trong chòi canh của mình, ông Tạ Văn Trọng - người nuôi tôm ở thôn Vinh Quang 1, xã Phước Sơn cho biết: "Vào vụ nuôi tôm năm nay, người nuôi tôm chúng tôi rất khó khăn, liên tục các vụ trước bị mất mùa nên không còn vốn liếng để đầu tư cải tạo ao hồ và mua con giống. Mấy năm trước, với diện tích 1 ha, gia đình tôi chi phí hơn 30 triệu để cải tạo hồ nuôi, nhưng năm nay khó khăn quá cắt giảm xuống chỉ còn 10 triệu đồng!". Ông Hồ Minh Cẩn - cán bộ khuyến ngư xã Phước Sơn cho biết thêm: "Do khó khăn về nguồn vốn đầu tư nên đến thời điểm này, toàn xã mới chỉ có 1/3 diện tích được thả tôm giống. Năm nay trong số 304ha, UBND xã chỉ đạo chỉ nuôi 52 ha theo phương thức bán thâm canh ở những vùng nuôi thuận lợi, số còn lại vận động bà con nuôi theo phương thức quảng canh cải tiến, mật độ từ 5 - 10 con/m2, một số diện tích chuyển sang các đối tượng thủy sản khác, nhưng do thiếu vốn và tâm lý e ngại dịch bệnh tôm xảy ra như các năm trước nên nhiều người vẫn còn do dự!".

Xã Phước Hòa  là một địa phương trước đây từng được xem là có phong trào nuôi tôm phát triển khá mạnh, nhưng vài năm gần đây cũng liên tục bị thất bại do dịch bệnh tôm hoành hành. Bước vào vụ tôm mới năm nay, người nuôi tôm nơi đây gặp rất nhiều khó khăn. Theo số liệu thống kê của UBND xã Phước Hòa, ở thôn Huỳnh Giản với diện tích 240 ha mặt nước nuôi trồng thủy sản, trong các năm qua, dịch bệnh tôm đã "cướp" của ngư dân hàng trăm tỉ đồng. Chỉ tính riêng số tiền vay tại các tổ chức tín dụng trên địa bàn, hiện con số nợ quá hạn đã lên tới hơn 20 tỉ đồng. Vào vụ tôm mới này, nhiều hộ gia đình không còn lấy một đồng để đầu tư phát triển sản xuất. Chủ tịch UBND xã Phước Hòa - ông Nguyễn Ngọc Xuân cho biết: "Vốn đầu tư đang là vấn đề bức xúc của người nuôi tôm địa phương. Ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn đã dứt khoát không cho ngư dân vay thêm vốn, vì họ không còn cái gì để thế chấp". Do vậy, không khí vào vụ tôm mới ở Phước Hòa rất buồn tẻ. Đã vào vụ nuôi chính nhưng nhìn suốt những bờ tôm mênh mông trải dài, chúng tôi chưa thấy người nuôi tôm động tĩnh gì. Đến thời điểm này, toàn xã mới chỉ có 90/327ha mặt nước được thả tôm giống, số diện tích còn lại vẫn nằm im bất động. Một điều đáng ngại hơn, trong số 90 ha mặt nước nuôi tôm ở Phước Hòa vừa được thả giống, hầu như không được kiểm dịch tôm giống trước khi thả nuôi. Ông Nguyễn Đình Dũng, cán bộ khuyến ngư xã Phước Hòa cho biết: "Do người nuôi tôm ở địa phương quá khó khăn về nguồn vốn nên kiếm được đồng nào thì chỉ đủ mua con giống thả để… cầu may chứ không chú trọng khâu kiểm dịch. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng dịch bệnh tôm nhưng chúng tôi không biết cách nào để ngăn cản họ!". Qua tìm hiểu của chúng tôi, trong số những diện tích vừa được thả tôm giống ở đây, nhiều hộ còn không cải tạo hồ mà vẫn thả giống theo kiểu "được chăng hay chớ"… Một nguyên nhân khác làm cho người nuôi tôm ở Tuy Phước vào vụ mới với tâm trạng đầy lo lắng là do cả khu vực chưa có hệ thống thủy lợi cung cấp nước cho vùng nuôi tôm, trong khi môi trường nuôi tôm đang bị ô nhiễm. Vừa qua, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án xây dựng hệ thống thủy lợi cung cấp nước cho vùng nuôi tôm Huỳnh Giản với số vốn 21 tỉ đồng, trong đó nguồn vốn đóng góp của người nuôi tôm địa phương là 8 tỉ đồng. Tuy nhiên, theo UBND xã Phước Hòa thì dự án này rất khó thực hiện được vì người nuôi tôm ở đây đã… kiệt vốn.

* Cần có giải pháp dài hơi

Vụ nuôi tôm năm nay, theo đánh giá của ngành Thủy sản là năm đánh dấu sự đột phá trong chủ trương nuôi tôm theo hướng bền vững. Trước khi vào vụ, ngành Thủy sản cũng đã khuyến cáo người nuôi tôm chuyển mạnh từ nuôi bán thâm canh sang nuôi quảng canh cải tiến, giảm mật độ thả giống. Ngoài ra, ngành cũng đã chủ động điều chỉnh lịch thời vụ nhằm tránh điều kiện thời tiết bất lợi (khuyến khích nuôi 1 vụ tôm ăn chắc, nuôi 2 vụ chỉ áp dụng đối với các vùng nuôi tôm trên cát và những nơi nào chủ động nguồn nước), tăng cường tập huấn kỹ thuật nuôi, triển khai các mô hình nuôi tôm cộng đồng ở các huyện có diện tích nuôi lớn. Năm nay Bình Định còn mời các chuyên gia nuôi tôm của Thái Lan sang tập huấn và chuyển giao quy trình nuôi tôm theo mô hình thân thiện với môi trường (hiện đã và đang áp dụng thành công ở nhiều nước như Thái Lan, Philippines…); hỗ trợ 50% phí kiểm dịch con giống… Tuy nhiên, theo chúng tôi, với những nỗ lực trên để giúp người nuôi tôm có những vụ mùa tôm bội thu vẫn là chưa đủ, bởi lẽ khó khăn được coi là căn cơ nhất hiện nay là vấn đề vốn sản xuất, hệ thống thủy lợi cho nuôi tôm… Trong vụ tôm mới này, bên cạnh sự khó khăn về nhiều mặt, một trong những khâu cốt lõi là kiểm dịch tôm giống, nhưng vẫn chưa được người nuôi tôm quan tâm đúng mức, vẫn còn sản xuất theo kiểu "ăn đong". Khả năng một vụ tôm nữa thất bại là điều có thể thấy trước.

Nguyễn Hân