Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

BBĐ, 13/3/2005

Đã bước sang đầu tháng 3 - tháng mà ngành chức năng khuyến cáo thả vụ tôm chính trong năm, thế nhưng chúng tôi có cảm nhận các trại sản xuất tôm giống ở Quy Nhơn gần như đã đóng cửa.

Vừa gặp chúng tôi, anh Nguyễn Thế Vũ - chủ một trại sản xuất tôm giống (ở phường Hải Cảng) thở dài: "Ế ẩm quá. Từ đầu vụ đến nay chưa xuất được một đơn hàng nào dù nhỏ, trong khi chừng này năm trước đã xuất được gần 3 triệu con".

Những năm còn hưng thịnh, khách hàng Bắc, Nam dồn dập đổ về "ăn" mạnh thì từ cuối tháng 10 âm lịch, muộn lắm là sau 23-10 các trại tôm giống đã rục rịch vào vụ, thậm chí có trại còn hoạt động quanh năm. Người mua kẻ bán rộn ràng. Không nói đâu xa, như năm ngoái tuy có ế ẩm nhưng giá 1 con tôm pots cũng nằm ở mức 25-30 đồng/con, người sản xuất còn chút để thở. Còn năm nay, các trại sản xuất phải đối mặt với cùng một lúc 2 khó khăn. Lần đầu tiên trong "lịch sử" (giới sản xuất tôm giống ví von) giá tôm pots bị rớt xuống còn 10-11 đ/con, thậm chí có trại chỉ còn 8-9 đ/con (thời điểm "vàng son" năm 2001, giá lên tới 70-75 đ/con), trong khi giá thành để tạo ra một con tôm pots tính đúng tính đủ phải 10-13 đ/con.  

Càng khó khăn càng bị o ép. Ông Nguyễn Văn Hùng - một chủ trại khác cho biết, trại ông vừa mới xuất được 30 vạn con cho một khách hàng ở Kiên Giang nhưng đã bị "chặt đầu chặt đuôi" chỉ được thanh toán 15 vạn. Tính ra lỗ gần một nửa (?). Ấy thế nhưng vẫn còn may. Ông Hùng bảo, hiện còn nhiều chủ trại khác như "ngồi trên đống lửa" vì tôm giống tồn kho chưa xuất được. Thêm một ngày tôm lớn để lại trong bể là thêm một khoản kinh phí không nhỏ để cầm cự.

Theo số liệu của Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bình Định, đến thời điểm này, trong số 203 trại sản xuất tôm giống có đăng ký thì chưa tới 100 cơ sở hoạt động lại, trong đó có ¼ cơ sở đóng cửa vĩnh viễn vì thua lỗ kéo dài trước đó. Tuy nhiên số hoạt động lại cũng hết sức èo uột, quy mô sản xuất thu gọn lại chưa tới ½. Bằng chứng là cùng kỳ năm trước, số lượng giấy kiểm dịch của Chi cục phát ra đã lên tới gần 50 giấy còn năm nay chưa tới. .. 5 giấy, giảm hơn 90%.

Các chủ trại tôm giống thừa nhận, việc còn duy trì sản xuất một phần vì cái nghiệp không thể bỏ và một phần trông chờ vào sự trở lại bất ngờ của khách hàng truyền thống. Rõ ràng là đầu ra của con tôm giống đang hết sức u ám. Mà nguyên nhân ai cũng biết, đó là những vụ tôm liên tiếp đại bại trước đó khiến cho năng lực của người nuôi tôm thịt đã thật sự kiệt quệ; cộng vào đó ngành chuyên môn đang khuyến cáo nuôi giảm vụ...  

Thua lỗ, nợ nần khiến cho các chủ trại tôm giống vốn đã từng hào phóng, rộng rãi bao nhiêu, bây giờ trở nên khó tính bấy nhiêu. Cực chẳng đã, bà Trương Thị Hoa - chủ một trại tôm giống ở khu vực 3, phường Nguyễn Văn Cừ, mới chịu mở cửa cho chúng tôi, với lời chào cộc lốc: "Tui nghỉ làm rồi!". Cả một trại sản xuất tôm giống với quy mô liên hoàn đến gần 20 bể chứa được làm bằng bê tông vững chãi của bà Hoa giờ tất cả đều đều trống hoác, trơ đáy... "Tui tính kỹ rồi, sẽ giải nghệ và chuyển sang đầu tư xây nhà cho sinh viên thuê". Giọng bà Hoa tỏ ra rất dứt khoát.  

Trường hợp của vợ chồng ông Hai Lẹ - chủ một trại tôm giống cạnh đó - còn bi đát đến mức hai vợ chồng phải đâm đơn... ra tòa xin ly dị. Bà Hoa, ông Hai Lẹ và hơn ¼ số chủ trại đã "chia tay" với nghề sản xuất tôm giống, và sắp tới đây con số này sẽ còn tiếp tục tăng cao hơn, thậm chí sẽ bị xóa sổ hoàn toàn nếu như đầu ra của con tôm giống không được cải thiện và các cấp có thẩm quyền không có hướng nào giúp họ tháo gỡ.  

Nhưng điều đáng quan tâm là, không chỉ mỗi một mình họ "chết" mà hàng loạt các đối tượng khác cũng phải điêu đứng theo. Từ sau Tết đến nay, đời sống của hàng trăm hộ gia đình ngư dân ở khu 2 (phường Hải Cảng - Quy Nhơn) trở nên chật vật hơn mọi năm. Không khó sao được, 1 con tôm sú mẹ trung bình trước đây có thể hét lên 1,5-2 triệu đồng, mỗi chuyến ra khơi chỉ cần lưới đánh bắt được 5-7 con là đã có thu nhập hàng chục triệu ngon lành. Người đi biển trúng, các đầu nậu trên bờ cũng trúng thông qua dịch vụ thu gom tôm bố mẹ bán lại cho các trại sản xuất trong và ngoài tỉnh. Bây giờ thì khác, biển giả mất mùa, phải khó khăn lắm mới "dính" được một vài con tôm sú mẹ, nhưng giá lại rớt còn chưa tới 200.000 đ/con...  

Rõ ràng, nghề sản xuất tôm giống đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.

Hưng Thịnh