Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

BCT, 3/3/2005

Tại hội nghị tổng kết các mô hình nuôi trồng thủy sản tỉnh Bạc Liêu mới đây, nông dân Võ Hồng Ngoãn (Sáu Ngoãn) đã ...”gây sốc” với bài tham luận giới thiệu những kinh nghiệm được đúc kết trong qui trình nuôi tôm sú bền vững do mình xây dựng, cũng như bảng so sánh qui trình nuôi tôm 130 ngày ở hai mô hình nuôi mật độ cao và thấp bằng những con số biết nói... Trước đó, ai cũng phải tặc lưỡi khi nghe giới thiệu về thành tích nuôi tôm của tỉ phú Sáu Ngoãn với những mùa tôm thành công liên tục. Trong đó, lần “thắng lớn” gần đây nhất ông thu 72 tấn tôm thương phẩm trị giá 7,7 tỉ đồng...

Từ thất bại ...

Những ngày cuối tháng 2-2005, cánh đồng tôm vùng ven biển thuộc ấp Biển Đông B, xã Vĩnh Trạch Đông, thị xã Bạc Liêu như đang chuyển động với những cánh quạt nước đủ màu sắc, cuộn tròn trên những vuông tôm đã thả giống xanh biếc màu nước. Kể ra, ông Sáu Ngoãn đã có gần nửa thập niên gắn bó đồng đất nơi đây với những vui buồn của cái nghề hễ thất bát là trắng tay.

Ngoài 50 tuổi, ông Sáu Ngoãn đã từng mưu sinh đủ nghề. Trước và sau 1975, gia đình anh sinh sống bằng nghề chạy xe khách, nhưng ông tự nhận “bản chất mình là nông dân, nghề chạy xe không phù hợp” nên chuyển sang mở trang trại nuôi dê, rồi “dìm chân” với nghề nuôi tôm sú. Khởi nghiệp với 100 triệu đồng vốn ban đầu trên diện tích 3 ha đất chuyển nhượng vào năm 2001, ông đầu tư cải tạo đất thành 4 ao, thả tôm giống mật độ thưa. Sau hơn 5 tháng chăm sóc, dù “bể” 1 ao nhưng ba ao còn lại cũng cho sản lượng xấp xỉ 4 tấn tôm thương phẩm, thu lãi hơn 120 triệu đồng. Thành công không trọn vẹn, vụ tiếp theo anh quyết định chuyển hướng sang nuôi tôm thẻ nhưng thất bại vì tôm không phát triển, phải thu hoạch sớm. Không nản chí, năm 2002, ông kiên trì lặn lội từ tỉnh này sang tỉnh khác học hỏi mô hình sản xuất hiệu quả và quyết định mở rộng diện tích sản xuất lên 7 ha với 8 ao nuôi tôm sú, mỗi ao rộng 5.000m2. Kết thúc vụ, tuy có một ao “bị hư” nhưng đây là mùa tôm đánh dấu những vụ nuôi thắng đậm liên tục của ông trong các năm từ 2002 - 2004 với số lãi thu được mỗi vụ từ vài trăm triệu đến hàng tỉ đồng.

Từ năm 2003, ngoài 7 ha nuôi tôm của gia đình, ông Sáu Ngoãn còn liên kết với 5 đối tác khác thành lập trang trại nuôi trồng thủy sản với qui mô 25 ha. Vào tháng 11-2004 vừa qua, tổng sản lượng thu hoạch từ 32 ao tôm của ti phú Sáu Ngoãn lên đến 72 tấn tôm thương phẩm đạt kích cỡ bình quân 25 con/kg, trị giá 7,7 tỉ đồng, cho lãi ròng 3,2 tỉ đồng... Tuy nhiên, điểm nổi bật nhất ở phương thức làm ăn này không chỉ là sự tăng trưởng không ngừng của sản lượng và lợi nhuận mà ở ý thức xây dựng và hình thành một qui trình nuôi tôm hướng tới bền vững với mật độ tôm nuôi thấp, hạ giá thành sản xuất, giảm rủi ro nhưng vẫn đảm bảo tăng lợi nhuận...

“Bí quyết” nào?

Từ những kinh nghiệm học được và trải nghiệm của chính mình, ông Sáu Ngoãn đã xây dựng được một phương thức nuôi tôm riêng, không ôm đồm, “cứ chậm rãi mà tiến”. Về mùa vụ, cứ một năm rưỡi, ông thả giống hai mùa tôm. Tính ra, với thời gian chăm sóc xấp xỉ 5 tháng cho mỗi vụ sản xuất, mô hình này có đến 8 tháng dành cho việc cải tạo ao đầm, gần bằng thời gian nuôi tôm. Về cải tạo ao nuôi, thay vì tận dụng tối đa diện tích mặt nước như cách làm thông thường của bà con nông dân, cứ mỗi ha ông chỉ dành một nửa cho ao nuôi, phần diện tích còn lại thiết kế các công trình phụ cận mang tính liên hoàn như ao lắng phù sa, ao lắng chính, bờ bao và ao thu hoạch.

Trong qui trình nuôi tôm sú bền vững của mình, ông đưa ra những chỉ dẫn cặn kẽ ở tất cả các khâu như chuẩn bị ao, lấy nước, gây màu và bón vôi, điều chỉnh độ pH, độ kiềm, cách thả tôm, chăm sóc và xử lý nước với nhiều “tuyệt chiêư” mang tính sáng tạo trong từng công đoạn sản xuất. Trong đó, điểm quan trọng nhất được ông khuyến cáo là chỉ nên nuôi tôm ở mật độ không quá 20 con/m2, tốt nhất là từ 7 - 10 con/m2 và phải luôn gắn quạt nước để đảm bảo cho con tôm phát triển. Khuyến cáo này tỏ ra quá “xa lạ” với tâm lý và tập quán canh tác của người nuôi tôm. Trên thực tế, lâu nay, người nuôi tôm ở Bạc Liêu vẫn cho rằng phải nuôi tôm mật độ dày mới có lời nhiều và một khi đã nuôi mật độ thấp thì... gắn quạt nước làm gì cho tốn kém? Theo ông Sáu Ngoãn tính toán: “Nếu tuân thủ đúng qui trình kỹ thuật nuôi tôm mật độ 7con/m2, nông dân nuôi... dở nhất cũng còn được 50% lượng tôm thả, 1 ao 5.000m2 kiếm lời được 52 triệu đồng...”.

Ít ai biết rằng, ý tưởng xây dựng một qui trình nuôi tôm sinh thái với mật độ thấp được nông dân Sáu Ngoãn ấp ủ từ hơn một năm trở lại đây. Dự cảm một tương lai của nghề nuôi tôm, bằng các biện pháp kỹ thuật và kinh nghiệm sẵn có ông đã tìm mọi cách hạ giá thành và hướng tới sản xuất những sản phẩm sạch, được thị trường chấp nhận... Tuy nhiên, thông điệp quí nhất, cũng có thể gọi là bí quyết mà ông Sáu Ngoãn muốn gửi tới các nhà quản lý và bà con nông dân là không nên nuôi tôm ở mật độ quá cao để đảm bảo hiệu quả bền vững. Nói tới qui trình thâm canh tôm mật độ cao, sau khi phân tích thiệt hơn, ông khẳng khái: “Nông dân mình chết với cái này đây. Bà con san ủi ao, gắn quạt vô rồi nuôi 30 - 40 con/m2 để chi vậy? Tôi biết nghề nuôi tôm cực lắm, lại nhiều rủi ro nữa. Người giàu thất bại còn khổ, huống chi nông dân nghèo...”.. Có trong tay bạc tỉ, ông Sáu Ngoãn vẫn tuềnh toàng với bộ đồ ka-ki bạc thếch, ngày lại ngày quanh quẩn giữa các đồng tôm với khát vọng làm giàu không chỉ cho riêng mình.

Mùa tôm 2005 ở Bạc Liêu mới bắt đầu với kế hoạch mở rộng diện tích nuôi thủy sản lên hơn 122.000 ha. Trong đó, diện tích nuôi tôm công nghiệp và bán công nghiệp được tỉnh giao kế hoạch “không chế” ở mức 13.200 ha. Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2005 của hai ngành nông nghiệp và thủy sản diễn ra vào cuối tháng 1-2005, ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bạc Liêu đã chỉ đạo ngành chức năng tập trung khuyến cáo nông dân nuôi tôm mật độ thưa đại trà - trừ những nhà sản xuất có điều kiện về nhân lực, nhất là kỹ sư thủy sản hỗ trợ. Đây chắc chắn là một thông tin vui đối với ông Sáu Ngoãn. Bởi lẽ, qui trình nuôi tôm và những ý tưởng... “gây sốc” của ông đã lặng lẽ đi vào cuộc sống, một cuộc sống không chút thầm lặng trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu sản xuất mạnh mẽ hiện nay với cả những mặt thuận lợi và thách thức.

NHU GIANG - HUY TẤN