Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Sau nhiều lần thử nghiệm nuôi các loại cá, cuối năm 2003, nông dân huyện Vĩnh Thạnh đã đưa vào nuôi cá sặt rằn trên ruộng lúa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Hiện nay, mô hình này đang được người dân nhân rộng dưới nhiều hình thức, với sự trợ giúp đắc lực của cán bộ kỹ thuật...

Một khởi đầu bất ngờ

Một ngày cuối năm 2003, người dân Kinh G, xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh kéo đến nhà ông Lê Hữu Cần để chứng kiến ao cá rô đồng của ông Cần thu hoạch lại có cả tấn cá sặt rằn. Mặc dù thu về khoảng 20 triệu đồng tiền bán cá sặt rằn ngay chiều hôm đó nhưng qua ngày sau, ông Cần mới tìm ra nguyên nhân cá sặt rằn xuất hiện trong ao cá rô đồng của mình. Ông kể: “Khi ra đồng chăm sóc lúa, tôi thường tranh thủ bắt ít con cá, hái nắm rau về cải thiện bữa ăn cho gia đình. Hôm đó, tôi bắt được khoảng 10 con cá sặt rằn, thấy chúng có rất nhiều trứng, không đành lòng làm thịt, tôi mang ra ruộng thả mà không hề nghĩ đến việc thu lợi từ số cá này. Sự bất ngờ về 950 kg cá sặt rằn làm tôi mất ngủ cả đêm và khi nhớ ra nguyên nhân cũng là lúc trong đầu tôi lóe lên ý tưởng nuôi cá sặt rằn”.

Từ kinh nghiệm từng trải của một nông dân đã từng “vật lộn” với đủ loại cá nuôi, như: cá lóc, cá tra, cá rô đồng, tôm... và cũng từng nếm vị đắng từ việc “nghĩ gì làm nấy” trong nuôi cá nên lần này, ông quyết tâm nhờ cán bộ hướng dẫn để đầu tư mở rộng diện tích nuôi cá sặt rằn. Ông mang ý tưởng của mình đến Phòng Công Thương Khoa học, Phòng Nông nghiệp, Trạm Khuyến nông huyện Thốt Nốt (cũ) trình bày, xin giúp đỡ kỹ thuật. Sau khi lắng nghe, tìm hiểu kỹ từ sách báo, tham quan mô hình ở một số tỉnh trong khu vực, các ngành chức năng kết luận: nuôi cá sặt rằn là hướng đi mới có hiệu quả kinh tế, khắc phục được tình trạng đồng đất Vĩnh Thạnh mấy năm rồi thường xuyên bị ô nhiễm, nuôi các loại cá khác ít hiệu quả. Các cán bộ kỹ thuật xuống tận gia đình ông Cần, hướng dẫn chuẩn bị một số kỹ thuật thả giống, chăm sóc, xử lý nước, cho cá ăn.

Sau khi sạ lúa hè thu 10 ngày, cán bộ kỹ thuật sử dụng kích thích tố sinh sản chích vào cơ thể cá của 30 cặp cá sặt rằn bố mẹ, thả vào 2,5 ha lúa của gia đình ông Cần. Nhờ kích thích tố này mà chu trình sinh sản tạo ra cá con từ cá sặt rằn bố mẹ tăng gấp nhiều lần so với sinh sản tự nhiên. Ông Cần cho biết: “Lớp vảy cá sặt rằn rất mỏng nên nếu thả bằng cá con tỷ lệ sống chỉ khoảng 50%. Do vậy, thả cá giống thông qua sự sinh sản trực tiếp của cá bố mẹ mới đảm bảo tỷ lệ và chất lượng con giống”. Khác với lần đầu, lần này, ngay từ khi thả cá, ông theo dõi rất chặt chẽ sức ăn, thường xuyên kiểm tra tình hình tăng trưởng của cá. Ban đầu, do chưa nắm chắc đặc tính về thức ăn, ông Cần cho cá ăn thức ăn tươi như tép, các loại đầu cá xay nhỏ. Sau nhiều ngày theo dõi, ông thấy lượng thức ăn dư thừa nhiều, làm môi trường nước trong ruộng có mùi hôi và chuyển màu. Với sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, ông mua bột cá trộn với cám gạo cho cá ăn, cá ăn hết khẩu phần, tăng trọng rất nhanh. Sau 7 tháng nuôi, cuối tháng 12-2004, gia đình ông thu được 2,2 tấn cá thịt từ 30 cặp cá sặt rằn giống thả ban đầu, bán với giá 20.000 đồng- 25.000 đồng/kg, ông thu được 45 triệu đồng.

Nhân rộng mô hình:

Theo đánh giá của các cán bộ kỹ thuật, cá sặt rằn là loại cá dễ nuôi, ít bệnh, không kén ăn. Khoảng 2-3 tháng đầu cá tự kiếm mồi trong ruộng, chỉ tăng cường thêm thức ăn cho những tháng sau, do đó giảm được rất nhiều chi phí so với nuôi một số loại cá khác. Từ mô hình nuôi cá sặt rằn của ông Cần ở xã Thạnh An, năm qua, nhiều hộ gia đình cũng đầu tư nuôi cá sặt rằn, mang lại hiệu quả cao như ông Lê Hữu Mến, ông Nguyễn Văn Mướt... Ông Lê Hữu Cần, cho biết: “30 cặp cá giống tôi thả vụ hè thu 2003 trị giá khoảng 200 ngàn đồng. Ruộng nuôi không đòi hỏi cao về kỹ thuật, nước lấy trực tiếp từ các sông, dùng hóa chất xử lý loại bỏ một số tạp chất thật sự độc hại là có thể an tâm nên không tốn kém nhiều cho việc chuẩn bị ao hồ. Đối với cá sặt, từ 2-3 tháng mới bắt đầu mới cho ăn, những tháng trước đó, thức ăn là các loại rong tảo tự nhiên. Đợt thu hoạch rồi, tôi nhẩm tính chi phí chỉ khoảng 7.000 đồng-8.000 đồng/kg cá thịt, lãi từ 13.000 đồng-17.000 đồng/kg”. Giờ về Thạnh An, trong nhà, ngoài ruộng đều nghe bà con bàn tán, trao đổi kinh nghiệm về nuôi cá sặt rằn.

Bắt đầu làm kinh tế bằng nuôi cá sặt rằn, với số vốn chỉ khoảng vài trăm ngàn đồng là điều nằm trong tầm tay của nông dân, do vậy Huyện ủy, UBND huyện Vĩnh Thạnh coi đây là bước ngoặt cho chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi trên địa bàn huyện. Đoàn cán bộ liên ngành gồm các cán bộ khoa học, nông nghiệp, khuyến nông... rất nhiều lần xuống tận ruộng cá và “cắm trụ” nghiên cứu nhiều ngày về quy trình sinh trưởng, phát triển của cá. Về quy trình kỹ thuật để triển khai cho nông dân nuôi, anh Đỗ Sĩ Nhường, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Thông qua tài liệu sách vở và nghiên cứu thực tế, hiện nay chúng tôi đã hoàn tất quy trình nuôi cá sặt rằn và trong thời gian tới sẽ chuyển giao đồng loạt cho nông dân trong huyện. Bên cạnh đó, ngành đã tìm được đầu mối cung cấp giống đáp ứng đủ nhu cầu nuôi của nông dân”.

Hiện nay, trại giống cá sặt rằn của gia đình ông Lê Hữu Cần, ở xã Thạnh An, có khoảng 3 tấn cá giống bố mẹ. Hàng ngày từ sáng đến chiều, ông đều có mặt tại ao cho cá ăn, theo dõi và thay nước cho cá. Ông tâm sự: “Chất lượng con giống là yếu tố rất quan trọng trong việc quyết định năng suất nuôi. Số lượng đàn giống ban đầu đều phụ thuộc vào sức sinh sản của cá giống bố mẹ này. Một khi có được đàn giống tốt, nắm được quy trình kỹ thuật nuôi thì nông dân lo gì không có lãi cao”.

Trước khi chia tay, ông Cần đưa cho tôi xem cuốn sổ ghi danh sách một số nông dân trong huyện với đầy đủ địa chỉ và một số thông tin liên quan đến việc nuôi cá sặt rằn, giải thích: “Năm nay, tôi sẽ giúp đỡ 10 gia đình nông dân nghèo có đủ điều kiện nuôi, mỗi gia đình 10 cặp cá giống và hướng dẫn họ kỹ thuật chăm sóc. Tôi nghĩ, mình làm ăn có hiệu quả phải hỗ trợ những nông dân còn nghèo khác cùng mở hướng làm giàu trên chính mảnh đất, thửa ruộng của gia đình bằng những cây trồng, vật nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao”.

THANH NHỊ