|
|
|
Sóc Trăng - Cá kèo mở lối thoát nghèo
BCT, 11/1/2005
Với mức đầu tư thấp, kỹ thuật nuôi đơn giản và đặc biệt là hiệu quả cao đến bất ngờ, nghề nuôi cá kèo đang là tâm điểm thu hút sự quan tâm của người dân vùng nuôi tôm sú, nhất là các hộ nghèo thiếu vốn nuôi tôm. Với con cá kèo không chỉ có thêm một nguồn thu nhập mới, mà còn là một đảm bảo cho sự phát triển ổn định và bền vững của nghề nuôi thủy sản tỉnh Sóc Trăng.
Sau thất bại vụ tôm, được sự hướng dẫn của ngành nông nghiệp huyện, chú Sáu Hoàng ở xã An Thạnh III, huyện Cù Lao Dung thả lại 500 ngàn con cá kèo giống trong 5 ao (1 ao = 4.000m2 ) nuôi theo kiểu quảng canh. Chỉ từ tháng thứ 3 trở đi chú mới bắt đầu bổ sung thức ăn là cám cho đến ngày thu hoạch, nên chi phí chỉ khoảng 30 triệu đồng, chủ yếu là tiền con giống. Kết quả chú thu được khoảng 5 tấn cá (bình quân 40 con/ kg) chỉ sau hơn 4 tháng thả nuôi. Với giá bán 32 ngàn đồng/ kg chú thu được tới 160 triệu đồng. Trước nay số tiền lớn như vậy đối với chú chỉ có thể thu được qua những lần trúng mùa tôm sú. Chú Sáu Hoàng phấn khởi nói: “ Năm nay thất mùa tôm sú tưởng đã lỗ nặng, không ngờ có con cá kèo cứu bồ cũng đỡ khổ. Đúng là cá kèo giờ đã không còn bèo như trước nữa mà sẽ là nguồn thu nhập không nhỏ tại vùng đất nuôi tôm này. Loại này coi vậy chứ dễ nuôi lắm, lại ít chi phí đầu tư, rủi ro dịch bệnh mà lại cho thu nhập không thua gì con tôm sú, nên tôi nghĩ mọi người đều có thể nuôi được”.
Tại xã An Thạnh Nam cũng thuộc địa bàn huyện Cù Lao Dung, ao nuôi 6.500 m2 của anh Nguyễn Văn Bền mới thật sự hấp dẫn khách tham quan, bởi quy mô và tính hiệu quả. Trên diện tích ấy, anh Bền thả nuôi 600 ngàn con giống cá kèo và bổ sung thức ăn viên công nghiệp trong suốt quá trình nuôi. Hiện nay ao cá của anh đã được 4,5 tháng, nhưng theo anh khoảng hơn tháng nữa mới bán để đạt kích cỡ có giá nhất. Đây là mô hình nuôi theo kiểu bán thâm canh nên mức đầu tư thức ăn, con giống ước tính khoảng 100 triệu đồng. Theo đánh giá của cán bộ kỹ thuật, người tham quan và cả anh Bền thì năng suất ao nuôi sẽ vào khoảng từ 7 – 8 tấn (tức vào khoảng 12 tấn/ ha). Anh Bền so sánh: “ Với giá bán từ 30 – 32 ngàn đồng/ kg như hiện nay số thu ít gì cũng 240 – 250 triệu đồng trong khi chi phí chỉ khoảng trăm triệu. Cũng với ao này nếu nuôi tôm sú quy mô công nghiệp trúng lắm cũng chỉ khoảng 250 triệu là cùng trong khi chi phí đầu tư đã chiếm hơn phân nửa. Tính ra nếu đầu tư kỹ nuôi cá kèo rất hiệu quả, lại dễ thực hiện do vốn đầu tư thấp, kỹ thuật nuôi đơn giản và rất ít rủi ro”.
Không riêng gì hộ anh Bền hay chú Sáu Hoàng mà gần 50 hộ nuôi cá kèo ở huyện Cù Lao Dung và các nơi khác trong tỉnh dù nuôi theo mô hình nào cũng có được mức lãi cao gấp nhiều lần so với vốn đầu tư. Riêng tại xã Vĩnh Hải, huyện Vĩnh Châu, trang trại Tiến Phát đã đầu tư nuôi quy mô công nghiệp với mật độ thả nuôi lên đến 150 con/ m2 và cho năng suất đạt bình quân 16 tấn/ ha. Tuy nhiên, theo ông Phạm Hữu Lai, Phó Giám đốc Sở Thủy sản tỉnh Sóc Trăng, để chất lượng cá kèo nuôi đảm bảo gần với tự nhiên chỉ nên nuôi theo hình thức quảng canh cải tiến, nhằm tận dụng mùn bã hữu cơ sau vụ nuôi tôm sú nhằm tiết kiệm chi phí, thức ăn và góp phần cải tạo môi trường ao nuôi tôm cho vụ sau.
Trong khi nghề nuôi tôm phát triển mạnh, một bộ phận hộ nghèo trong vùng nuôi tôm đã không có đủ khả năng nuôi nên cuộc sống vẫn hết sức khó khăn. Làm sao cho hộ nghèo không bị cuốn hút theo con tôm sú hay phải bán đất đi nơi khác vì không sản xuất được cây con khác ngoài con tôm, thật sự không dễ chút nào. Và lại càng không dễ khi phải tìm được đối tượng nuôi sao cho chi phí đầu tư thấp, ít rủi ro, dễ thực hiện và hiệu quả chấp nhận được. Một đề tài thực nghiệm đã được ra đời từ những trăn trở trên và được thực hiện thành công vào năm 2003 do Trung tâm ứng dụng KHCN tỉnh phối hợp cùng Phòng nông nghiệp – địa chính huyện Cù Lao Dung và khoa thủy sản Trường Đại học Cần Thơ. Nói về, mục đích thực hiện đề tài, Giám đốcTtrung tâm ứng dụng KHCN tỉnh Sóc Trăng – Nguyễn Thanh Dũng cho biết: “ Năm ngoái chúng tôi làm thử nghiệm ở các mật độ nuôi khác nhau, nhưng chủ yếu là ở mức thấp để người nghèo có thể thực hiện được. Kết quả cho thấy chỉ sau 3 tháng thả nuôi mật độ 10 con/ m2 không cần bổ sung thức ăn là hiệu quả nhất khi cho thu hoạch bình quân 500kg/ ha. Với mật độ nuôi này, chỉ cần khoảng 250.000 đồng tiền con giống cho 1.000m2 là có thể thực hiện được nên rất phù hợp với những hộ nghèo. Còn nếu được hỗ trợ vốn khá hơn, cơ hội cho hộ nghèo vươn lên sẽ còn cao hơn nữa”. Rất đơn giản, rất thiết thực và cũng rất hiệu quả, đó chính là những nhận xét chung về mô hình nuôi cá kèo ở Sóc Trăng. Tuy nhiên cái được lớn nhất của mô hình nuôi cá kèo chính là việc mở ra cơ hội cho người nghèo vùng nuôi tôm. Một cơ hội không chỉ thoát nghèo mà còn có thể vươn lên khá giàu để không còn “bèo” như cá kèo ngày xưa nữa.
XUÂN TRƯỜNG