Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Xuất khẩu thủy sản 2005: Gay go, nhưng nhiều cơ hội...

TT, 05/01/2005

- Xuất khẩu thủy sản năm 2004 chỉ đạt 2,35 tỉ USD (kế hoạch 2,6 tỉ USD). Đây là năm thứ hai liên tiếp xuất khẩu thủy sản không đạt kế hoạch. Năm 2005 tình hình sẽ ra sao? Trao đổi với Tuổi Trẻ, Thứ trưởng Bộ Thủy sản Nguyễn Thị Hồng Minh cho biết:

- Bên cạnh việc phải tập trung đầu tư với qui mô lớn hơn thì phải hết sức chú ý đến nâng cao chất lượng, cụ thể là phải tiến tới chuyên nghiệp hóa công tác thị trường. Trong tình hình cạnh tranh gay gắt hiện nay, làm công tác thị trường theo kiểu “tay ngang”, coi công tác này chỉ là việc tham gia các hội chợ hoặc chi phí cho phát triển thị trường với mức độ ưu tiên thấp là hoàn toàn không đủ.

* Trong năm 2004 con cá ba sa đã len lách tìm được nhiều thị trường mới và vẫn xuất khẩu tốt sau khi thị trường Mỹ dựng nên rào cản chống bán phá giá. Còn năm 2005, liệu tình hình có khả quan hơn?

- Nguồn cung về cá thịt trắng ngày càng ít trong khi nhu cầu lại tăng, chỉ riêng thị trường EU đang thiếu mỗi năm khoảng 4 triệu tấn cá thịt trắng, các thị trường khác cũng có nhiều tiềm năng. Cá tra, cá ba sa của Việt Nam lại có nhiều ưu điểm như thịt ngọt, trắng, độ béo vừa phải, không có xương dăm, khả năng mở rộng qui mô và phát triển sản lượng nuôi trồng rất lớn. Về khả năng cạnh tranh của mặt hàng cá, tôi xin nêu nhận xét của một chuyên gia nước ngoài về thị trường, đó là Việt Nam hoàn toàn có thể lặp lại những thành công đối với cá tra, cá ba sa như các nước Na Uy, Chile đã làm với cá hồi (năm 2003 doanh số xuất khẩu cá hồi của Na Uy là 432,85 triệu USD, Chile là 320,59 triệu USD).

* Còn con tôm - mặt hàng chủ lực của xuất khẩu thủy sản - thì sao?

- Có nhiều nước tham gia xuất khẩu tôm nên thị trường diễn biến phức tạp hơn cá tra, cá ba sa. Tuy nhiên, Việt Nam có lợi thế là nước đi sau, môi trường tự nhiên còn tương đối sạch. Trong khi nhiều nước chọn tôm thẻ chân trắng (Panaeus vanamei) là mặt hàng xuất khẩu chính thì mặt hàng chính của ta là tôm sú (Panaeus monodon). Do nuôi tôm công nghiệp là chủ yếu nên tôm kích cỡ nhỏ chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu hàng xuất khẩu của nhiều nước. Còn ở Việt Nam tôm có kích cỡ lớn phù hợp nhu cầu của thị trường do phương thức nuôi tôm chủ yếu là bán thâm canh, quảng canh cải tiến.

* Luôn có tình trạng bấp bênh, tranh mua tranh bán ở cả đầu vào lẫn đầu ra trong chế biến và xuất khẩu thủy sản. Xin thứ trưởng cho biết cần làm gì để xuất khẩu thủy sản có sự tăng trưởng bền vững?

- Có nhiều việc phải làm, nhưng theo tôi cần tập trung ba việc:

+ Trước hết, cần xây dựng hình thức tổ chức và quản lý dựa vào cộng đồng. Cụ thể là tổ chức lại các hội nghề nghiệp theo hướng nâng cấp và mở rộng qui mô, đối tượng tham gia sản xuất cùng một sản phẩm. Nội dung chủ yếu là xây dựng mối liên kết, sự phối hợp nhịp nhàng và có trách nhiệm của toàn bộ những người tham gia quá trình sản xuất sản phẩm.

Cộng đồng này cần phải có sự tham gia của tất cả các chủ thể tham gia vào chuỗi sản xuất, gồm những người nuôi cá, doanh nghiệp chế biến, nhà sản xuất giống, nhà sản xuất thức ăn cho cá, sản xuất thuốc trị bệnh, hóa chất xử lý và phụ gia, chế phẩm sinh học, bao bì, các thiết bị chế biến...

+ Thứ hai, cần nhanh chóng triển khai việc cập nhật, điều chỉnh, bổ sung các tiêu chuẩn hiện có, sớm ban hành hệ thống các tiêu chuẩn cơ bản bắt buộc áp dụng. Tất cả chủ thể sản xuất phải tuân thủ việc thực hiện các tiêu chuẩn căn bản, bắt buộc áp dụng do Nhà nước ban hành, phù hợp với các qui tắc về nghề cá có trách nhiệm của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO).

Đồng thời cần phải xây dựng hệ thống các tiêu chuẩn cao hơn, phù hợp các tiêu chuẩn sản phẩm bán lẻ cao nhất, được áp dụng rộng rãi tại các thị trường có thu nhập cao trên thế giới.

+ Thứ ba, cần xây dựng thương hiệu chung cho một số sản phẩm và tập trung các nguồn lực để đẩy mạnh công tác quảng bá và phát triển thị trường. Tại hội nghị cá tra, cá ba sa vừa được tổ chức ở An Giang, các doanh nghiệp đã chọn thương hiệu chung cho cá tra chất lượng cao là “Top quality Pangasius from Vietnam”, viết tắt là TQP.

Đối với tôm có thể chọn các thương hiệu khác nhau cho các sản phẩm chất lượng cao được quản lý bằng các qui tắc hành xử riêng áp dụng chủ yếu cho người nuôi, ví dụ như tôm sinh thái, tôm nuôi ở những vùng được quản lý theo “Qui phạm nuôi trồng tốt” (GAP). Ngoài ra có thể xây dựng thương hiệu chung cho các sản phẩm khác như cá ngừ, nghêu...

NG.TRÂN - LÊ NAM thực hiện

_________________________________________________________________________________

* Phó tổng giám đốc Công ty xuất nhập khẩu thủy sản Minh Phú (Cà Mau), ông CHU VĂN AN:

Đưa tôm sang Nhật

Công ty đã đầu tư khoảng 30 tỉ đồng để xây dựng một nhà máy mới  với công suất 5.000 tấn/năm, chỉ chuyên chế biến và sản xuất các sản phẩm cho thị trường Nhật (tôm sushi, tôm lăn bột...). Những năm trước bên cạnh thị trường truyền thống là Mỹ, Minh Phú cũng xuất khẩu sang thị trường Nhật nhưng chỉ chiếm gần 20% trong tổng số kim ngạch xuất khẩu. Năm 2005 mục tiêu đặt ra là 30-40% cho thị trường này.

* Giám đốc Công ty xuất nhập khẩu thủy sản Cái Đôi Vàm (Cà Mau), ông VÕ THÀNH TIÊN:

Đích nhắm là Trung Quốc, Nga, Trung Đông

Mấy năm qua chúng tôi chưa đưa được con tôm VN bước vào thị trường Trung Quốc (TQ), Nga và Trung Đông. Năm nay những thị trường này sẽ là mục tiêu để tập trung thực hiện. Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy tiêu chuẩn để đưa hàng vào các thị trường này không khó, đã vào được châu Âu thì hoàn toàn có thể vào những thị trường này. Nhưng vấn đề khó khăn nhất đó là khả năng thanh toán vì hầu hết đối tác ở thị trường mới chưa quen với các hình thức thanh toán quốc tế.

* Giám đốc Công ty TNHH Tuấn Anh (An Giang), ông NGUYỄN TUẤN ANH:

Cá kho tộ sẽ có mặt ở Bắc Mỹ

Ngoài các sản phẩm philê và cá nguyên con xuất khẩu sang thị trường các nước châu Âu, chúng tôi vừa xuất khẩu thành công các sản phẩm chế biến từ con cá ba sa, cá tra như cá viên, cá kho tộ, chả cá... sang các thị trường Canada, Malaysia và một số nước châu Á. Kim ngạch của các sản phẩm này chưa lớn, nhưng nó đã mở được lối đi mới cho các sản phẩm đáp ứng được mục  tiêu đa dạng hóa sản phẩm, thị trường của chúng tôi. Chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung hướng vào thị trường Bắc Mỹ.

* Giám đốc Xí nghiệp đông lạnh thủy sản Afiex (An Giang),ông BỬU HUY:

Hướng về Nam Phi

Năm ngoái mục tiêu phấn đấu ở các thị trường mới thuộc khu vực Trung Mỹ chỉ hơn 10% kim ngạch xuất khẩu nhưng không ngờ tiềm năng ở đây lại rất lớn, tổng kết kinh doanh cuối năm tăng trưởng của thị trường này đạt mức trên 30%. Năm nay chúng tôi đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 10% kim ngạch philê cá ba sa, cá tra, cá nguyên con sang các thị trường mới ở khu vực Trung Nam Mỹ và Nam Phi. Khảo sát ban đầu cho thấy tiềm năng ở đây cũng khá tốt, đặc biệt là các loại cá hầm vàng. Afiex cũng vừa hoàn thành một phân xưởng mới  rộng 2.000m2 với dàn thiết bị hiện đại được đầu tư khoảng 20 tỉ đồng, công suất 3.000 tấn/năm để chuẩn bị cho các bước xâm nhập thị trường mới.