Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Làng cá bè Long Phước: Tháo dỡ hay duy trì?

NLD, 16/9/2004

+ Để đầu tư một bè cá, người dân phải bỏ ra bình quân trên 100 triệu đồng

+ Chỉ trong hai tháng (7 và 8-2004), số lượng bè tăng từ 20 lên đến 80 chiếc, lấn chiếm 11.844 m2 mặt sông

Làng nuôi cá bè này nằm trên sông Tắc, dọc theo tả ngạn cầu Trường Phước (phường Long Phước, quận 9 - TPHCM). Chỉ đứng trên cầu Trường Phước khoảng 15 phút, chúng tôi đã phải nhiều phen lấy tay bịt mũi bởi mùi hôi thối bốc lên từ làng bè. Thử tìm cách len lỏi vào một bè cá tìm hiểu, chúng tôi đã phải “dội ngược”, bởi phân người trôi lềnh bềnh trên mặt nước. Xung quanh các bè nuôi cá, váng xanh nổi thành từng dề, dày đặc...

“Bùng nổ” làng cá bè tự phát

Một người dân sống ở đây nhiều năm bức xúc: Hơn 1 tháng nay, gia đình tôi hạn chế dùng nước sông để sinh hoạt. Mỗi lần tắm là ngứa ran khắp người. Theo tìm hiểu của chúng tôi, năm 2002 làng bè chỉ có lưa thưa vài chiếc, đa số là của dân địa phương. Sau đợt cúm gia cầm, thấy nuôi cá bè có lãi, nhiều hộ nuôi cá từ các nơi cũng kéo về, từ đó hình thành nên làng cá bè. Ông Nguyễn Văn Nhơn, Chủ tịch UBND phường Long Phước, than: Tốc độ hình thành làng bè quá nhanh nhưng chúng tôi không thể làm gì được vì “phần ở dưới nước thuộc trách nhiệm của Khu Đường sông (KĐS)”! Khi chúng tôi đặt vấn đề vì sao phường không ngăn chặn việc lập bè trái phép ngay từ đầu, ông Nhơn nói: “Mỗi lần kiểm tra, chúng tôi chỉ gặp được người làm công, còn chủ bè là ai thì không rõ. Hỏi đến giấy phép thì họ bảo do KĐS cấp”.

Trao đổi với chúng tôi về hoạt động của làng bè cá, ông Nguyễn Danh Thuần, Trưởng Phòng Kế hoạch - Đầu tư, KĐS, cho biết: KĐS không hề cấp giấy phép. Các bè cá này đã vi phạm nghiêm trọng hành lang luồng chạy tàu và hành lang bảo vệ cầu Trường Phước. Trong hai ngày 14 và 15-9, đoàn kiểm tra liên ngành (gồm KĐS, Ban Thanh tra GTCC, Sở NN-PTNT) đã lập 70 biên bản xử phạt hành chánh; tổng diện tích mặt nước các hộ chiếm dụng trái phép hơn 11.844 m2. Mối lo ngại khác, theo cảnh báo của chính quyền phường là tình hình an ninh trật tự tại khu vực làng bè diễn biến rất phức tạp. Tình trạng tranh giành mặt nước để canh tác giữa người làm thuê cho các chủ bè thường xuyên xảy ra. “Trong số 75 nhân công làm thuê cho các chủ bè, chỉ có 14 người là dân địa phương, về lâu dài sẽ nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp. Do chưa có sự thống nhất quản lý giữa các ngành, nên công an phường chỉ quản lý hành chính thông qua việc đăng ký tạm trú” - trung tá Nguyễn Thái Hà, Trưởng Công an phường Long Phước, nói.

Tiền tỉ của dân đã đưa vào bè cá

Ngay sau xuất hiện những bè cá đầu tiên, UBND phường đã báo cáo UBND quận 9 và thông báo với các cơ quan chức năng: KĐS, Sở NN-PTNT, Sở Tài nguyên - Môi trường, song các sở này đều lúng túng, cho rằng đây là mô hình sản xuất mới của TP nên chưa có quy hoạch hay quy chế quản lý cụ thể. Trao đổi với chúng tôi về số phận của làng bè trên, ông Trần Quốc Khánh, Giám đốc KĐS, khẳng định: Các hộ nuôi cá đã lấn chiếm luồng tàu chạy, do đó phải tự tháo dỡ. Tuy nhiên, theo ông Trần Văn Mau, Phó Chủ tịch UBND phường Long Phước, việc buộc các chủ bè tự tháo dỡ không đơn giản bởi nhiều lý do. Một cuộc khảo sát sơ bộ của UBND phường Long Phước cho thấy: Để đầu tư một bè cá, mỗi hộ phải bỏ ra bình quân trên 100 triệu đồng. Đặc biệt, có hộ riêng số tiền đầu tư vào con giống đã hơn 2 tỉ đồng. Làng bè hiện đã lên đến con số 80, chắc chắn số vốn bỏ ra không dưới chục tỉ đồng, vì vậy buộc họ ngưng nuôi rất khó. Trần Văn Mau cho biết: “Sau 3 tháng thả nuôi, trừ tiền vốn mua con giống, thức ăn và trả công thợ, mỗi bè chủ thu về không dưới 20 triệu đồng/bè”.

Lại “chờ quy hoạch”

Hiện Sở NN-PTNT TP vừa giao cho Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản nghiên cứu hướng dẫn việc đăng ký cấp phép đối với các lồng cá bè và phối hợp với KĐS nghiên cứu lập quy hoạch và đề xuất các biện pháp quản lý nghề nuôi thủy sản bằng lồng, bè. Trong thông báo mới nhất, UBND quận 9 đã chỉ đạo Phòng Kinh tế xây dựng quy chế nuôi cá bè để tổ chức và quản lý đối với loại hình này. Riêng với các chủ bè, UBND quận 9 yêu cầu khắc phục ô nhiễm môi trường và chờ quy hoạch nuôi cá bè. Số phận của làng bè tiếp tục bị “treo” và dòng sông Tắc sẽ tiếp tục bị ô nhiễm bởi làng bè.

VĨNH TÙNG - THẾ DŨNG