Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Cá đồng lên ngôi

SGGP, 12/9/2004

Dân cố cựu ở Cà Mau than phiền: U Minh là cái rốn của cá đồng, vậy mà giờ đây con cá đồng ở Cần Thơ, Hậu Giang lội ngược về U Minh. Đó cũng là “hệ quả” của thời kỳ bán đảo Cà Mau bị “tôm hóa” , cá đồng không đất nương thân.

Nhà nhà nuôi cá đồng

Đợt tái phát cúm gà cục bộ mới đây làm các phiên chợ miền Tây vắng và thưa thớt gia cầm, cá đồng tràn vào đầy ắp các chợ. Đầu tháng 9-2004, giá cá lóc, cá rô đều vượt qua ngưỡng 30.000đ/kg; cao hơn thịt heo 3.000đ - 5.000đ/kg. Cách khai thác tận diệt: xuyệc điện, nhấp vịt của cư dân miền Tây đã làm cạn kiệt nguồn cá đồng tự nhiên nên phần lớn cá đồng hiện nay đều do người dân nuôi.

Cá thác lác lên giá 60.000đ/kg (loại 5-6 con/kg). Nhiều người đổ xô mua cá giống. Một doanh nghiệp tư nhân đặt hàng Nông trường Sông Hậu, Cờ Đỏ (Cần Thơ) 10 tấn giống cá thác lác nhưng đành về tay không vì không đủ số lượng cung cấp. Cơn sốt cá giống thác lác bắt nguồn từ nhu cầu tiêu thụ rất lớn của thị trường. Nhiều nơi giá cá thác lác giống lên đến 100.000đ/kg. Trong khi đó, khâu sản xuất giống rất yếu!

Các tỉnh, thành như: Kiên Giang, Sóc Trăng, Cần Thơ... đổ về 2 trại sản xuất cá giống ở Phụng Hiệp và Vị Thủy (Hậu Giang) để mua con giống. Trong khi đó, tại Vị Thủy, mỗi trại sản xuất giống của tư nhân chỉ cung cấp khoảng vài trăm ngàn con giống/năm, người nuôi phải “đặt cọc” vài tháng mới mua được! Với giá từ 800đ đến 2.000đ/con.

Ông Trương Văn Đặng, nông dân cá đồng ở huyện Vị Thủy, Hậu Giang, người vừa nuôi vừa sản xuất cá giống cho biết vừa bán lứa cá đồng đầu tiên được 14 triệu, lãi trên 10 triệu đồng. Hiện cá rô tại hầm giá 35.000đ/kg bán không kịp tay. Cá rô bột sản xuất bao nhiêu tiêu thụ hết bấy nhiêu. Cá sặt rằn, cá rô đồng, cá lóc đầu vuông, cá trê đang là những đối tượng phát triển nuôi nhanh.

Kỹ sư Trương Ngọc Trưng, Giám đốc Trung tâm giống nông nghiệp Hậu Giang cho biết: phong trào nuôi cá thác lác đã có từ nhiều năm qua nhưng do hạn chế về con giống nên chưa phát triển mạnh. Vùng đất Long Mỹ, Vị Thanh (Hậu Giang) được xem là “địa lợi” cho việc nuôi cá thác lác.

Hướng thoát nghèo mới

Bến Tre, Cần Thơ, Hậu Giang và khu vực U Minh nay đã trở thành nơi nuôi cá đồng cung cấp cho miền Tây và TPHCM. Song nhiều vấn đề cũng đang đặt ra khi muốn khôi phục vựa cá này. Khu Lạc Địa ở xã Phú Lễ, huyện Ba Tri đang được xem như xứ sở cá rô đồng của tỉnh Bến Tre.

Anh Nguyễn Văn Chum, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lễ khoe ra mặt: “Đến Lạc Địa, chú thấy người ta nuôi cá rô đồng mà ham. Mới nuôi hơn một năm, nhưng nhiều người trước đây sống vất vả nay đã dư ăn”. Lạc Địa cách Ủy ban xã Phú Lễ độ chừng 2 cây số. Trên con đường đất đỏ tựa một bờ bao san sát những ao che lưới nuôi cá rô đồng công nghiệp.

Anh Nguyễn Hồng Thu ở tổ 8, cho biết vừa tát ao thu cá rô. Dù mùa nghịch nhưng anh vẫn thu lời 3 triệu đồng ao nuôi 800m2. Anh Thản, hàng xóm của anh Thu nuôi cá rô đồng công nghiệp từ năm 2003 theo dự án của xã. Mùa mưa năm ngoái, anh cải tạo 2 cái ao diện tích 1,5 công và mua 50kg cá rô giống về thả nuôi. Sau 5 tháng, anh thu 970kg cá và bán được 22 triệu đồng, trừ chi phí lời được 10 triệu đồng.

Cuối năm 2003, anh tiếp tục cải tạo ao và thả nuôi trở lại 70kg cá rô giống, vài tuần nữa sẽ thu hoạch. Khả năng thu khoảng 20 triệu đồng, lời khoảng 8 triệu đồng. Anh Thản còn khoản thu nhập không nhỏ ở 4 công mặt nước đang nuôi cá quảng canh. Vụ tới anh dự tính cải tạo thêm 2 ao mới để nuôi cá rô đồng công nghiệp. Khu Lạc Địa có diện tích 100ha, thì 52,1ha được bà con cải tạo thành ao nuôi cá rô đồng, trong đó 20ha nuôi công nghiệp.

Hơn 1 năm qua, 66/99 hộ dân của 15 tổ sản xuất trong khu Lạc Địa đạt sản lượng cá rô đồng gần 33 tấn. Tính ra 70% hộ nuôi cá có lãi từ 5 - 12 triệu đồng.

Một tín hiệu vui: mới đây, Bộ môn Môi trường - Khoa Thủy sản Trường Đại học Cần Thơ cho biết dấu hiệu khả quan của dự án thành lập khu bảo tồn và dẫn dụ tôm cá và các loài thủy sản ngoài môi trường tự nhiên đến sinh sống tại 3 mô hình thí điểm của các địa phương như: Châu Phú (An Giang), Duyên Hải (Trà Vinh), An Bình (Cần Thơ).

Nhiều loài thủy sản khác như: tôm càng xanh, cá hú, cá chạch lấu, cá vồ đém, sặt bướm, sặt rằn, cá đối, lươn, ếch... đã về trú ngụ ở khu bảo tồn. Nếu bảo vệ tốt đây sẽ là mô hình thích hợp để khôi phục là vùng cá đồng miền Tây. 

CHÂU TỬ VĂN