Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Báo Cần Thơ, 28/8/2004

Thời gian gần đây, tại một số vùng nuôi tôm của huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng xuất hiện một loài giáp xác với số lượng lớn gây hoang mang cho người nuôi. Đã có nhiều nhận định cho rằng còng đỏ là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại tôm nuôi. Tuy nhiên, thực tế tác hại của loài còng này không hẳn như lời đồn đại vừa qua của mọi người.

Mở đầu câu chuyện về còng đỏ, Chủ tịch UBND xã Hòa Đông, huyện Vĩnh Châu - Trần Thanh Long cười khà: "Không đến mức quá nghiêm trọng như một số báo, đài đã đưa vừa qua. Đúng là năm nay mật số còng đỏ xuất hiện trong các vuông tôm nhiều hơn so với mọi năm làm nhiều người lo lắng, nhưng thật ra không có thiệt hại lớn về tôm nuôi, mà chỉ có chi phí cải tạo trước khi nuôi tăng thêm đôi chút. Một số ấp nằm dọc theo sông Mỹ Thanh như: Hòa Vang, Sông Mới... đều có còng đỏ xuất hiện nhiều, khoảng vài trăm ha. Không riêng gì xã Hòa Đông chúng tôi, một số xã khác nằm cặp tuyến sông lớn hoặc ven biển đều có cả". Hàng năm, vào khoảng tháng ba đến tháng sáu, theo con nước, ấu trùng của loài giáp xác này trôi dạt vào các ao đầm và sinh sôi nẩy nở tại đây. Năm nay gặp điều kiện thuận lợi còng đỏ xuất hiện nhiều hơn những năm trước. Hơn nữa, vụ tôm năm nay nhiều hộ đã bị thiệt hại khá nặng, nên sự có mặt của còng đỏ không khỏi làm cho người nuôi tôm lo lắng. Tuy nhiên chỉ sau một thời gian ngắn đối tượng này đã được nhận diện, kể cả nguyên nhân xuất hiện và cách phòng trị. Anh Đặng Văn Khởi, ở ấp Trà Teo, xã Hòa Đông vừa mới thu hoạch xong hai ao tôm sú, cho chúng tôi biết: "Giai đoạn đầu còng đỏ xuất hiện rất nhiều, chúng bám đầy trên thành ao với kích cỡ bằng đầu chiếc đũa cũng thấy lo lo, nhưng khi tôm nuôi được khoảng 2 tháng tuổi chúng bắt đầu biến mất dần đến khi thu hoạch gần như không còn. Vụ rồi ao nuôi của tôi cũng có còng đỏ xuất hiện nhiều nhưng thu hoạch vẫn được hơn 1,5 tấn tôm chứ đâu có ít".

Qua trao đổi với những hộ dân nuôi tôm ở ấp Giầy Lăng, xã Hòa Đông như anh Nhựt và anh Liễu, thì loại còng đỏ này năm nào cũng có mà người dân quen gọi là còng quìu, nhưng còn có gây hại hay không thì không ai biết vì thấy tôm thu hoạch cũng bình thường. Còn những con tôm nhỏ, yếu ớt bị còng bắt ăn thịt là có lợi hơn có hại vì số này đa phần khó có khả năng sống sót và thường là đã có mang mầm bệnh. Thường chỉ có những vuông cải tạo không kỹ, lấy nước vào ao lắng và bơm qua ao nuôi không xử lý triệt để, không rào lưới... mới có còng nhiều. Số này rơi vào các hộ nuôi quảng canh cải tiến, quy mô nhỏ, trình độ canh tác không cao và thiếu vốn, còn các hộ nuôi quy mô cao hơn hiếm khi thấy có còng đỏ xuất hiện. Cách xử lý đối tượng này cũng khá đơn giản như lời Chủ  tịch xã, Trần Thanh Long: "Xử lý còng đỏ không khó,  chỉ cần lúc cải tạo ao chuẩn bị nuôi xử lý chlorine nồng độ 30 - 40 ppm là còng đã chết. Khi lấy nước cũng cần có vải lọc kỹ để thu giữ ấu trùng của chúng, kết hợp với công tác xử lý nước ao lắng đúng theo quy trình kỹ thuật khuyến ngư. Tất nhiên sẽ tốn kém hơn so với bình thường khoảng 2 triệu/ ao (5.000m2 ). Riêng những hộ bị thiệt hại cho là do còng đỏ gây nên là hoàn toàn không có cơ sở".

Việc còng đỏ có trực tiếp gây hại tôm nuôi hay không đã được Trưởng phòng Nông nghiệp - Địa chính huyện Vĩnh Châu, Nguyễn Chí Công giải thích thêm: " Thật ra còng đỏ không trực tiếp gây thiệt hại lớn cho tôm nuôi như nhận định vừa qua của một số người. Chúng chỉ thật sự gây hại khi có mang theo mầm bệnh vì cùng là loài giáp xác với tôm nuôi, nhưng nếu người nuôi thực hiện nghiêm ngặt qui trình sản xuất thì những mầm bệnh này sẽ bị tiêu diệt ngay từ những khâu xử lý đầu tiên, chứ không có điều kiện để lây lan sang tôm nuôi". Theo nhận định của các nhà khoa học, hiện tượng còng đỏ xuất hiện nhiều trong thời gian qua chưa đến mức bùng phát thành dịch gây hại tôm nuôi, như mọi người vẫn nghĩ. Ông Phạm Hữu Lai, Phó Giám đốc Sở Thủy sản tỉnh Sóc Trăng, khẳng định: "Đây là hiện tượng bình thường không ảnh hưởng lớn đến tôm nuôi, nên người dân không nên quá lo lắng. Chỉ cần tuân thủ đúng theo qui trình kỹ thuật mà khuyến ngư đã hướng dẫn từ khâu cải tạo ao đến suốt quá trình nuôi là không lo gì còng đỏ. Do cùng là loài giáp xác nên chúng cũng cạnh tranh thức ăn với tôm nuôi, nhưng không nhiều". Hiện nay, khi mùa vụ tôm đang vào giai đoạn cuối thì còng đỏ cũng đã biến mất rất nhiều, điều này hoàn toàn phù hợp với nhận định của các nhà chuyên môn.

Với sự xuất hiện còng đỏ mật số cao như vừa qua cho thấy môi trường đang biến đổi từng ngày. Vì thế, công tác dự báo là hết sức quan trọng nhằm chủ động đối phó kịp thời, hạn chế thấp nhất mức độ thiệt hại và nhất là tránh những tin đồn thất thiệt gây hoang mang cho người dân. Sự thật về còng đỏ vừa qua cho thấy đây không phải là đối tượng gây hại nặng cho tôm nuôi như là một dịch hại mà một số phương tiện thông tin đã đưa. Nỗi oan còng đỏ đã được giải, nhưng ý thức và trình độ canh tác của người nuôi tôm lại đặt ra vấn đề đáng được quan tâm. Không riêng gì còng đỏ, trong quá trình nuôi, sự xuất hiện của các đối tượng lạ là hoàn toàn có thể xảy ra nếu người nuôi không làm tốt các khâu trong quy trình kỹ thuật mà ngành thủy sản đã qui định. Mặt khác người nuôi cũng cần được thông tin đầy đủ, kịp thời về những trường hợp như còng đỏ, để họ hiểu và có giải pháp phòng trị kịp thời, hiệu quả.

HOÀNG NHà