Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Thương hiệu cho thủy sản VN: Không thể chần chừ!

NLĐ, 22/8/2004

Ngành thủy sản VN nên tận dụng cơ hội vụ kiện cá tra, cá basa để xây dựng thương hiệu quốc gia cho sản phẩm này.

Trong điều kiện thời gian hội nhập kinh tế thế giới đang cận kề, và thủy sản được xếp thứ 4 trong nhóm các ngành hàng mang ngoại tệ nhiều nhất về cho đất nước, nhưng hoạt động xây dựng thương hiệu tại các doanh nghiệp (DN) thủy sản VN còn rất... sơ khai”. Đó là cảnh báo được đưa ra tại buổi tọa đàm về thương hiệu cho ngành thủy sản được tổ chức vào cuối tuần qua.

Lo thu ngoại tệ, quên “đặt tên” cho sản phẩm

Bản thân Bộ Thủy sản, đơn vị tổ chức chương trình tọa đàm, cũng đưa mục tiêu khiêm tốn: Chỉ dừng lại ở giai đoạn “nâng cao nhận thức về lợi ích lâu dài và tính cấp thiết của việc xác định chiến lược thương hiệu. Giúp DN nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của thương hiệu để tránh các tranh chấp pháp lý”. Điều này chứng tỏ vấn đề “đặt tên” cho sản phẩm còn rất xa lạ và dè dặt đối với các DN thủy sản.

Ông Hà Ngọc Linh, Giám đốc điều hành Công ty Biz Solutions, đưa ra hai lý do khiến các DN chưa chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình: Thứ nhất là do ngành thủy sản chiếm tỉ trọng xuất khẩu quá lớn, đã hút các DN tập trung vào xuất khẩu. Công việc quan trọng của họ là tính toán mỗi năm xuất khẩu được bao nhiêu, thu bao nhiêu ngoại tệ, còn việc xây dựng thương hiệu không được tập trung. Thứ hai là chi phí xây dựng thương hiệu tại thị trường các nước nhập khẩu quá cao, chỉ một trang quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đã “ngốn” không dưới vài chục ngàn USD, vượt quá khả năng của các DN VN.

Thà chậm còn hơn... “vô danh”

Một quan chức của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN (Vasep) thừa nhận: Vụ kiện các DN VN bán phá giá cá tra, cá basa vào thị trường Mỹ, nguyên nhân sâu xa là do ngành thủy sản chậm xây dựng và đăng ký thương hiệu cho mặt hàng thủy sản tiềm năng này tại các nước nhập khẩu. Nếu ngay từ đầu, các DN chú ý đến việc đăng ký thương hiệu thì sản phẩm cá tra, cá basa VN không phải mang cái tên chung là “catfish”, khi đó khả năng bị kiện sẽ rất thấp. Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng Thư ký Vasep, hiện nhiều mặt hàng thủy sản VN đã có mặt ở nhiều nước trên thế giới, nhưng điều đáng buồn là khách hàng hầu như không biết đó là của các DN VN. Bởi hầu hết các DN chưa có thương hiệu riêng cho sản phẩm của mình mà xuất khẩu chủ yếu dưới nhãn hiệu của nhà nhập khẩu. “Ngay từ bây giờ, các DN cần xác định chiến lược xây dựng và quảng bá thương hiệu cho sản phẩm của mình ở thị trường nội địa và xuất khẩu. Đề cập vấn đề này tại thời điểm hiện nay là quá chậm và khó khăn cho các DN, nhưng còn hơn là cứ mãi bán sản phẩm... “vô danh” - ông Dũng, nói.

Thương hiệu DN hay quốc gia?

Thứ trưởng Bộ Thủy sản Nguyễn Thị Hồng Minh đặt vấn đề: Thương hiệu cho ngành thủy sản VN nên xây dựng cấp quốc gia trước hay cho từng DN trước? Ông Jonathan Stamell, đại diện Công ty Stamell&Associates của Mỹ (chuyên về phát triển thương hiệu), cho rằng trong điều kiện hiện nay của ngành thủy sản VN, việc xây dựng thương hiệu quốc gia sẽ có nhiều thuận lợi hơn. Ví dụ đối với thị trường Mỹ, người Mỹ chỉ biết về VN, chứ không biết về các DN VN. Do đó thương hiệu quốc gia sẽ mang lại hiệu quả nhanh hơn, bền vững hơn. Đây cũng là bước đầu tiên để tiếp cận các thị trường khó tính như Mỹ. Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Phát triển thực phẩm VN, ông Herby Neubacher, cũng cho rằng thủy sản VN cần được quảng bá thông qua các cơ quan chức năng. Đó là nhiệm vụ chung và là bước đầu tiên xây dựng nền móng cho thương hiệu ngành thủy sản.

Mới chỉ là phần... “xác”

Nhiều ý kiến cho rằng, sau vụ kiện bán phá giá cá tra, cá basa tại thị trường Mỹ, các DN thủy sản mới giật mình chú trọng đến vấn đề thương hiệu. Tuy nhiên, các DN cũng chỉ mới dừng lại ở việc đăng ký thương hiệu, trong khi đây mới chỉ là phần “xác”, còn phần “hồn” là quá trình xây dựng để sản phẩm đi vào lòng người tiêu dùng thì các DN không đủ tiềm lực. Ngành thủy sản VN nên tận dụng cơ hội vụ kiện cá tra, cá basa để xây dựng thương hiệu quốc gia cho sản phẩm này.

Hoạt động xúc tiến thương mại cũng là hình thức tiếp thị thương hiệu. Thế nhưng hiện nay hầu hết các DN thủy sản chủ yếu tập trung vào tham dự hội chợ, tốn tiền nhiều nhưng hiệu quả không cao. Đồng thời cũng có một số DN mở văn phòng giao dịch tại các nước nhập khẩu, nhưng cũng chỉ là để giao dịch với các nhà mua về chế biến lại, lấy tên thương hiệu của họ. Còn người trực tiếp tiêu thụ là khách hàng thì không biết được sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ từ VN.

Gia Hy