Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Cứu rừng ngập mặn Đầm Nại - Giữ "lá phổi" và nghề nuôi tôm

SGGP, 19/08/2004

Ngoài tác dụng cân bằng môi trường sinh thái, Đầm Nại (Ninh Thuận) một thời là nguồn sống căn bản của hàng ngàn cư dân quanh vùng. Khi nghề nuôi tôm công nghiệp phát triển, Đầm Nại đã bị tàn phá đến cạn kiệt. Rừng mất đã phá vỡ thế cân bằng sinh thái kéo theo nghề nuôi tôm rơi vào cảnh lao đao.

Phá rừng nuôi tôm

Theo các lão nông ở Đầm Nại, vùng này trước đây là rừng sác, cây đước, cây mắm mọc dày đặc không thấy ánh nắng mặt trời. Con tôm, con ghẹ theo nước triều lên vào làm ổ đẻ trong đìa. Cứ hai con nước (nửa tháng) xổ đìa một lần, con tôm, con cá lớn thì bắt bán, con nhỏ thả lại vô đìa nuôi tiếp. Tôm sú nuôi tự nhiên to bằng ngón chân cái. Dân làm đìa ở thôn Hòn Thiên nằm khèo chân hút thuốc lá cũng đủ ăn, đủ mặc.

Trồng đước phục hồi rừng ngập mặn Đầm Nại.

Khi nghề nuôi tôm công nghiệp phát triển, bà con thi nhau chặt rừng sác mở rộng mặt đìa. Mấy năm đầu làm ăn còn khá, nhiều gia đình đầu tư nuôi tôm trang trải hết nợ nần, có dư chút đỉnh. Nhưng từ năm 2000 đến nay, môi trường ô nhiễm, dịch bệnh hoành hành, dân nuôi tôm liên tục thất bại. Mười nhà làm đìa thì hết chín nhà mắc nợ, lãi mẹ đẻ lãi con chồng chất.

Anh Lê Văn Ngôn ở thôn Phương Cựu (xã Phương Hải) nói: Tôi cũng đã từng phá 8.000m2 rừng ngập mặn lấy đất làm đìa. Mấy năm đầu nuôi tôm khá giả lắm. Khi môi trường nước Đầm Nại ô nhiễm nặng, tôm thả nuôi chết hàng loạt. Nợ nần như chúa chổm. Phóng lao phải theo lao. Nuôi tôm thất bát chỉ có lấy tôm mới hy vọng gỡ được nợ. Nhưng càng nuôi tôm thì nợ càng dày. Gia đình tôi hiện mang nợ đến 150 triệu đồng".

Khôi phục rừng ngập mặn

Kỹ sư Lưu Xuân Vĩnh, Giám đốc Sở Thủy sản Ninh Thuận cho rằng, khôi phục rừng ngập mặn Đầm Nại là một trong những giải pháp căn bản để cứu nguy cho môi trường Đầm Nại thuộc huyện Ninh Hải đang nằm trong tình trạng ô nhiễm nặng.

Với diện tích mặt nước tự nhiên 1.200 ha chứa khoảng 24 triệu m3 nước có 320 loài thủy sản sinh sống, Đầm Nại là 1 trong 12 đầm phá quan trọng của Việt Nam. Đầm Nại mang tính điển hình của đầm phá nhiệt đới khô hạn ven biển. Nó giữ vai trò điều chỉnh ngập lụt cho toàn khu vực bờ cát và cân bằng nguồn nước ngầm khan hiếm của 5 xã ven đầm thuộc huyện Ninh Hải.

Đầm Nại còn là “lá phổi” làm sạch môi trường sinh sống của dân cư quanh đầm và khu du lịch Ninh Chữ. Trong thời kỳ ăn nên làm ra của con tôm sú, nhân dân địa phương đã phá gần 300 ha rừng sác tự nhiên ven đầm để mở rộng ao đìa đưa diện tích nuôi tôm sú lên 898 ha. Do phát triển ao đìa tự phát, sử dụng hóa chất bừa bãi, mầm bệnh tôm giống chưa được xử lý triệt để, khiến không chỉ khu vực nuôi tôm mà cả vùng Đầm Nại bị ô nhiễm trầm trọng.

Từ năm 2002, Sở Thủy sản Ninh Thuận thực hiện đề án khoa học khôi phục rừng ngập mặn Đầm Nại với diện tích 5 ha, mật độ trồng 6.000 cây/ha. Trong đó có 2 ha cây đước và 3 ha cây mắm trồng bãi bồi thuộc địa bàn hai xã Hộ Hải và Phương Hải với kinh phí đầu tư 51,5 triệu đồng.

Hiện nay, Sở Thủy sản tiếp tục trồng mới 10 ha và trồng bổ sung diện tích rừng bị chết với nguồn vốn đầu tư 65,7 triệu đồng. Mục tiêu của đề tài là khôi phục môi trường sinh thái; cải thiện chất lượng nguồn nước phục vụ nuôi nuôi tôm sú và các loài thủy hải sản sống ven bờ; tạo cơ sở khoa học và thực tiễn để mở rộng diện tích trồng rừng ra diện rộng.

Ông Asano Tetsumi - đại diện tổ chức phục hồi rừng ngập mặn của Nhật Bản (ACTMANG) tại Việt Nam đã đánh giá cao kết quả trồng rừng tại Đầm Nại. Tổ chức này đã tài trợ cho dự án và khẳng định tiếp tục hỗ trợ tài chính cho việc khôi phục rừng ngập mặn tại Ninh Thuận.

THÁI SƠN NGỌC