Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Sống theo con nước

SGGP, 23/7/2004

Bạc Liêu có 54 km bờ biển với 12.000 ha bãi bồi ven biển chạy dài từ Hiệp Thành đến Gành Hào. Ngư trường Bạc Liêu được xác định có nhiều trữ lượng tôm cá, hàng năm sản lượng khai thác thủy sản trên 67.000 tấn. Nơi đây trực tiếp nuôi sống nhiều người mưu sinh ven biển và đội ngũ những người chưa một lần ra khơi nhưng cuộc đời của họ gắn liền với những con nước lớn, ròng.

Đời người, đời nghêu

Khi nắng chiều ngả bóng, gió bắt đầu thổi mạnh báo hiệu con nước lớn đang tràn về cũng là lúc kết thúc một ngày làm việc của những người đi bắt nghêu. Trung bình mỗi ngày trên vùng bãi bồi này có đến trên 100 “thợ” nhặt nghêu. Bạc Liêu cũng hình thành những xóm quần tụ những mảnh đời sống bằng cái nghề này từ mấy chục năm nay.

Ông Trần Bò, xã Vĩnh Trạch Đông, thị xã Bạc Liêu cùng 3 đứa con sống bằng nghề bắt nghêu tại đây đã mấy chục năm nay cho biết: Chúng tôi cũng chẳng vui sướng gì với cái nghề này.

Tất cả đều vì cái nghèo mà ra. Không bắt nghêu thì biết làm thế nào có tiền sinh sống qua ngày. Năm 2001, trên bờ biển Vĩnh Hậu đã hình thành 3 xóm tự phát với 60 hộ dân sinh sống bằng nghề bắt nghêu, đẩy xiệp. Tất cả không có hộ khẩu, con em của họ chẳng được cắp sách đến trường.

Chính quyền địa phương năm lần bảy lượt vận động, nhưng các em đến các lớp tình thương mấy ngày rồi tất tả đi ra biển. Xóm này kể cả người lớn và trẻ em hễ nước lớn thì nằm nhà, đợi con nước ròng thì ra biển kiếm sống. Cuộc đời của họ hầu như gắn liền với con nước thủy triều lên xuống.

Dọc theo bờ biển Bạc Liêu đâu đâu cũng có những người bám vào bãi biển để mưu sinh qua ngày. Ông Nguyễn Xuân Thái, xã Long Điền Tây cùng với 5 đứa con tá túc tại nhà người chị ruột của mình tại Gò Cát để bắt ốc biển. Cả gia đình ông có hôm bắt chỉ được 3 kg ốc biển bán chưa tới 20.000 đồng.

Với số tiền ít ỏi ấy, có được một bữa no là hạnh phúc đối với cả gia đình. Hôm chúng tôi ghé thăm, ông đang bệnh, tiếp chuyện qua loa rồi từ giã để đi ra biển. Đứa con lớn 20 tuổi ở nhà lo bữa ăn cho cả nhà. Nói là bữa ăn, nhưng chúng tôi thấy chỉ vài con cá chét nhỏ xíu chưa quá ngón tay cái với vài con ba khía. Bà Nguyễn Thị Hạnh, chị ông Thái nói: “Gia đình cậu ấy ra đây cả tháng nay rồi mà bắt chẳng được bao nhiêu, đang bị bệnh mà cũng cố ra biển”.

Sóng trong bờ, sóng ngoài khơi

Cuối năm ngoái, dọc theo bờ biển Bạc Liêu bỗng dưng xuất hiện nghêu giống với trữ lượng lớn. Hàng ngày có đến vài chục ngàn người đến đây bắt nghêu giống. Cảnh tranh giành thường xuyên xảy ra trên bãi biển này.

Người ta quy chụp cho đội ngũ này khai thác theo kiểu tận diệt. Ngành chức năng chính thức có văn bản đề nghị chính quyền địa phương ngăn cấm hiện tượng khai thác trái phép này.

Tuy nhiên đó là chuyện hàng chục năm mới có môït lần trên bãi biển này nên mọi người mới ùn ùn đi bắt nghêu. Còn bức xúc chính hiện nay là tình trạng lấn chiếm đất trái phép của 60 hộ dân hiện chưa có phương cách giải quyết.

Rồi những cảnh mua bán nghêu giống, nghêu thương phẩm tấp nập hàng ngày trên bãi biển. Những chiếc thuyền nhỏ, lưới rê, lưới xiệp, hàng ngày vẫn ra biển để kiếm sống. Hệ quả của nó là nguồn thủy sản thiên nhiên trong mấy năm gần đây gần như cạn kiệt tại những vùng ven biển.

Để giải quyết một cách căn cơ cuộc sống của người dân sống ven biển bằng cái nghề không được gọi là nghề này, Sở Thủy sản Bạc Liêu quy hoạch phát triển 8.000 ha nuôi nghêu dọc theo bãi biển để các hộ dân này nhận đất nuôi nghêu. Tỉnh cũng đang có kế hoạch thành lập các khu dân cư ven biển phía trong đê biển Đông để giải quyết chỗ ở của những đối tượng này. Đó là điều mà người dân nơi đây trông đợi. Trong lúc chờ những dự án trên trở thành hiện thực thì hàng ngày trên bờ biển Bạc Liêu vẫn có rất nhiều mảnh đời gắn liền với con nước lớn, ròng.

NHẬT HỒ – QUANG HÙNG