Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Cảnh báo về việc sử dụng các loại thuốc diệt ốc bươu vàng trên đồng ruộng

BCT, 22/7/2004

Thời gian vừa qua đã xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt ở nhiều nơi thuộc khu vực ĐBSCL, đặc biệt là tại khu vực quận Ô Môn (TP.Cần Thơ). Tại đây, cá chết nổi rất nhiều trên các dòng sông, ruộng lúa, nhiều hộ nuôi cá bè trên sông cũng bị chết. Nguyên nhân chủ yếu là các hộ nông dân sử dụng các loại thuốc diệt ốc bươu vàng có nguồn gốc Endosufal như: Endosol  35EC, Thiodal, Cyclodan, Tigiodan.

Các chế phẩm của thuốc Endosufal được sản xuất để trừ sâu đục trái, rầy mềm trên cây công nghiệp và cây ăn quả như sapochê, ổi, mãng cầu, tiêu, cà phê... Thuốc Endosufal rất độc hại với môi trường và nguồn nước. Chính vì thế mà nhà sản xuất đã khuyến cáo trên vỏ chai thuốc được sản xuất từ thuốc Endosufal rằng “Không nên phun thuốc Endosufal cho lúa và các cây trồng nông nghiệp khác. Cần tránh phun thuốc gần nguồn nước có nuôi trồng thủy sản”.

Nhưng hiện nay ở ĐBSCL người dân sử dụng thuốc Endosufal trên đồng ruộng để diệt ốc bươu vàng hết sức bừa bãi đã gây hại rất lớn cho môi trường và nguồn tôm cá tự nhiên.

Như chúng ta đã biết hiện nay ốc bươu vàng (OBV) đã trở thành một loại dịch hại nguy hiểm nhất cho nghề trồng lúa ở nước ta và ở ĐBSCL thì chúng lại càng nguy hại hơn. Nguồn ốc có lẽ sẽ không bao giờ hết được vì chúng sống trên các con sông, kinh rạch. Khi mùa nước nổi đến là chúng tràn lên đồng vào ruộng lúa và sinh sôi nảy nở với tốc độ cấp số nhân và tàn phá lúa ngày càng dữ dội. Nếu như bà con nông dân có áp dụng một phương pháp nào đó để diệt bớt lượng OBV trên ruộng thì cũng chỉ có tác dụng nhất thời ngay trong thời điểm đó vì chỉ sau một thời gian ngắn lại sẽ có ốc mới từ nguồn nước tưới theo lên ruộng. Có lẽ chẳng có được một biện pháp nào có thể tận diệt hết được loài ốc này. Hiện nay nông dân hay sử dụng loại thuốc trên trộn với chất bám dính Zavel để trừ OBV trên đồng ruộng. Biện pháp này ngay tức thời có tác dụng diệt OBV có mặt trên ruộng, nhưng dùng loại thuốc này để trừ OBV thật là nguy hiểm cho môi trường và sức khỏe của người làm ruộng. Qua nhiều vụ theo dõi chúng tôi nhận thấy các loại thuốc trên làm chết hầu hết các loài thủy sản như cá, lươn, cua và cả những loài lưỡng thê như ếch nhái, rắn cũng bị chết bởi loại thuốc này. Chính vì thế mà lượng cá, ếch nhái, rắn trên đồng hiện nay đã giảm rất nhiều so với vài năm trước đây. Những thuốc này còn gây hại đến sức khỏe của người canh tác trên ruộng lúa như làm ngứa mẩn chân tay những người làm cỏ, cấy giặm. Đã có nhiều người sau khi đi ruộng về bị ngứa mẩn cả chân và tay sau khi lội từ ruộng có phun thuốc, nhiều người phải đi bệnh viện chữa chạy trong nhiều ngày do bị ngộ độc loại thuốc này. Đặc biệt nguy hiểm cho những gia đình sống hai bên bờ sông vốn vẫn dùng nước sông là nguồn nước ăn uống, sinh hoạt. Quan sát trên ruộng sau khi sử dụng loại thuốc này để trừ OBV sẽ thấy chỉ sau một tiếng đồng hồ là có hàng ngàn xác cá cua, ếch nhái chết nổi trên mặt nước và chỉ ngày hôm sau thì nước trên ruộng chuyển sang màu đen, đi trên bờ ruộng cách xa vài mét đã thấy mùi hôi thối của các loài động vật này. Nếu cứ sử dụng loại thuốc này để trừ OBV thì có lẽ chẳng bao lâu nữa nguồn cá trên đồng và cả dưới kinh, dưới sông cũng sẽ tiệt chủng và những người sử dụng cá chết do thuốc này làm thực phẩm cũng sẽ bị nguy hại tới sức khỏe.

Để có thể hạn chế vấn đề trên thì chúng ta cần phải khuyến cáo bà con nông dân không nên dùng các dẫn xuất của thuốc Endosufal để trừ OBV vì chúng gây ô nhiễm môi trường gấp nhiều lần so với dùng các loại thuốc để trừ sâu bệnh. Hiện nay  trên thị trường thuốc BVTV đã có bán những loại thuốc diệt tốt được OBV mà ít gây hại cho môi trường như thuốc “vịt bầu”, thuốc thảo mộc. Với bà con nông dân trước mắt nên áp dụng những phương pháp đã dùng như thu gom trứng ốc, nuôi vịt đẻ để chúng ăn ốc nhỏ và trứng ốc, dùng OBV để nuôi cá tra, cá trê, cá lóc, tôm càng xanh sẽ khuyến khích người dân bắt ốc làm giảm mật số của chúng trên đồng ruộng. Ông Tám Ló (P.Thới Long, TP. Cần Thơ) đã dùng OBV để nuôi tôm càng xanh, hàng ngày ông thu mua vài tạ ốc với giá vài trăm đồng/kg đã thu hút rất nhiều người đi bắt OBV, chính vì thế mà những khu ruộng quanh đó vào mùa xuống giống lúa đông xuân lượng OBV đã giảm hẳn. Các cơ sở chế biến thức ăn gia súc cũng nên thu mua OBV để trộn vào thức ăn cho heo, gà, vịt sẽ làm tăng hàm lượng prôtêin, chất béo, canxi, phospho cho thức ăn gia súc và cũng sẽ thúc đẩy nhiều người tham gia diệt OBV. Chỉ có như thế thì mới mong giảm được lượng OBV trên đồng ruộng và sẽ giảm đi áp lực hại lúa của OBV sau mùa nước nổi. Các cơ quan chức năng cũng cần tuyên truyền, khuyến cáo bà con nông dân hãy vì sức khỏe của cả cộng đồng, hãy để cho môi trường sống trong lành, tuyệt đối không sử dụng thuốc Endosufal trên đồng ruộng.

TRẦN VĂN HIẾN