Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Khai thác tôm sú bố mẹ ở Cà Mau: Cần quản lý tốt nguồn lợi vô giá

BCT, 20/7/2004

Việc khai thác nguồn tôm sú giống tự nhiên đã qua và hiện nay ở Cà Mau phát triển tự phát, không được tổ chức quản lý chặt chẽ nên phát sinh nhiều vấn đề bất cập...

Tỉnh Cà Mau hiện có hơn 920 trại tôm giống, sản xuất trên dưới 7 tỉ con/năm và  gần 600 cơ sở kinh doanh di nhập giống từ ngoài tỉnh cung cấp cho nuôi tôm toàn tỉnh trên dưới 12,5 tỉ con giống mỗi năm. Theo đó, nhu cầu tôm sú bố mẹ cho sản xuất giống rất lớn, nhưng Cà Mau chưa tổ chức quản lý và khai thác một cách có hiệu quả nguồn lợi này nhằm tạo ra sản phẩm con giống sạch bệnh, chất lượng cao cho người nuôi.

Cà Mau có ngư trường khai thác biển trên 80.000 km2, trong đó có hai khu vực, gồm: bãi cạn Cà Mau và rạn đá ngoài khơi Hòn Khoai là "mỏ" tôm sú bố mẹ tự nhiên khá lớn, hàng năm cung cấp hàng trăm ngàn con tôm bố mẹ phục vụ sản xuất giống trong và ngoài tỉnh. Chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy sản Cà Mau cho biết, nếu một phương tiện cào tầng đáy khai thác trên hai khu vực này, thời hạn 15 - 20 ngày, thường đánh bắt được 30 - 40kg tôm sú kích cỡ lớn, tương đương 300 - 400 con tôm sú bố mẹ. Nhưng trước đây, ngư dân không quan tâm đến loại tôm này và bán theo dạng tôm nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu.

Vào những năm cuối thập kỷ 90 của thế kỷ trước, Cà Mau thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ trồng lúa sang nuôi tôm đã kéo theo nghề sản xuất tôm giống phát triển rầm rộ. Một số cơ sở trại giống "bắt mối" với ngư dân khai thác trên ngư trường yêu cầu họ bảo quản, giữ sống số lượng tôm sú đánh bắt được bằng cách lưu giữ trong thùng xốp có sụt khí đem về đất liền nhân giống thành công. Các trại giống thu mua loại tôm này với giá khá cao và tùy vào kích cỡ, chất lượng, nhu cầu thị trường mà giá thành từ 1 - 10 triệu đồng/con, nhưng thường dao động ở mức 2,5 - 6 triệu đồng/con. Theo đó, Cà Mau xuất hiện nghề khai thác, bảo quản, vận chuyển tôm bố mẹ cung cấp cho các trại giống trong và ngoài tỉnh đem lại công ăn việc làm, thu nhập cao cho hàng ngàn ngư dân, thương lái. Đến nay, ngành nghề này phát triển, hình thành những đường dây khá hoàn chỉnh từ khâu khai thác, đánh bắt đến bảo quản, phân phối mà nhiều chủ trại sản xuất giống chỉ cần gọi điện thoại cho thương lái là có ngay số lượng tôm sú bố mẹ cần thiết. Tuy nhiên, hoạt động này đã qua và hiện nay ở Cà Mau phát triển tự phát, không được tổ chức quản lý chặt chẽ nên phát sinh nhiều vấn đề bất cập, như: tôm sú bố mẹ khi đưa vào nhân giống không qua kiểm dịch hay chứng nhận kỹ thuật đạt tiêu chuẩn sinh sản của ngành chức năng để loại bỏ tôm bị nhiễm bệnh, sản xuất con giống chất lượng thấp; nguồn tôm sú bố mẹ tự nhiên trên ngư trường trước nguy cơ cạn kiệt do khai thác quá mức mà chưa được bảo vệ, tái tạo; các cơ sở, cá nhân kinh doanh tôm sú bố mẹ hoạt động ngoài sự quản lý của chính quyền địa phương và ngành thủy sản...

Để phát triển bền vững và ổn định nghề sản xuất tôm giống ở tỉnh Cà Mau đang đòi hỏi những giải pháp quản lý tốt nguồn tôm sú bố mẹ nhằm tạo ra nguồn giống tốt, chất lượng cao, phục vụ cho nuôi tôm đạt hiệu quả. Trước mắt, Cà Mau qui định các tiêu chuẩn đăng ký hành nghề kinh doanh tôm giống bố mẹ và ngành thủy sản cấp giấy phép hoạt động cho các cơ sở, cá nhân nào đủ điều kiện kinh doanh lĩnh vực ngành nghề này. Tôm sú bố mẹ được kiểm dịch bằng phương pháp PCR hoặc mô học để loại bỏ tôm bị nhiễm bệnh trước khi đưa vào sinh sản tôm giống nhằm tạo ra con giống sạch bệnh, tỷ lệ sống cao, thích hợp với điều kiện đất đai, mặt nước và phát triển tốt. Tôm đưa vào nhân giống đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật theo tiêu chuẩn 28 TCN 99: 1996 và cho phép tham gia sinh sản từ 1 - 2 lần. Qui định thời gian, vùng khai thác tôm bố mẹ trên ngư trường đi đôi với việc thả giống vào tự nhiên để bảo vệ và phát triển đàn tôm bố mẹ. Vì hiện nay, nhu cầu tôm sú bố mẹ rất lớn và lợi nhuận từ khai thác tôm này rất cao nên ngư dân bằng mọi biện pháp, tìm mọi cách đánh bắt tôm bố mẹ trên vùng biển.

LÊ HUY HẢI