Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Đồng bằng sông Cửu Long: Cá đồng  trở lại thời vàng son!

TT, 17/7/2004

Bến Tre, Cần Thơ, Hậu Giang, Cà Mau... đang trở thành nơi nuôi cá đồng cung cấp cho miền Tây, TP.HCM... Trong đó khu Lạc Địa ở xã Phú Lễ, huyện Ba Tri đang được xem như “xứ sở cá rô đồng” của tỉnh Bến Tre.

Anh Nguyễn Văn Chum, chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lễ, khoe: “Mới nuôi hơn một năm nay, nhiều người trước đây sống vất vả nay đã dư ăn”.

Nuôi cá đồng… công nghiệp

Gặp anh Nguyễn Hồng Thu ở tổ 8, anh cho biết vừa tát ao thu cá rô. Dù mùa nghịch nhưng vụ này ao nuôi công nghiệp 800m2 mặt nước của anh cũng thu lời 3 triệu đồng. Còn anh Hồ Văn Thản cho biết bắt đầu nuôi cá rô đồng công nghiệp từ năm 2003 theo dự án của xã.

Với 20 triệu đồng tiền vay, mùa mưa năm ngoái anh cải tạo hai ao diện tích 1,5 công và mua 50kg cá rô giống về thả nuôi. Sau năm tháng, anh tát ao thu 970kg cá và bán được 22 triệu đồng, lời 10 triệu đồng. Cuối năm 2003, anh tiếp tục cải tạo ao và thả nuôi 70kg cá rô giống, vài tuần nữa sẽ thu hoạch.

Do mùa nghịch nên cá phát triển chậm, bù lại bán giá cao (loại 1  tới 32.000đ/kg), anh dự tính sẽ kiếm khoảng 20 triệu đồng. Anh Thản còn khoản thu nhập không nhỏ khác ở 4 công mặt nước đang nuôi cá quảng canh đã thả 270kg cá giống từ tháng năm năm ngoái. Nuôi quảng canh một năm mới thu hoạch, chậm có tiền hơn, nhưng cũng lời khá vì chỉ tốn tiền cá giống.

Khu Lạc Địa diện tích 100ha, có 52,1ha diện tích được bà con cải tạo ao nuôi cá rô đồng, trong đó 20 ha nuôi công nghiệp, số còn lại nuôi quảng canh. Hơn một năm qua, các hộ dân của 15 tổ sản xuất trong khu Lạc Địa đã sản xuất ra lượng cá rô đồng gần 33 tấn. Tính ra 70% hộ nuôi cá có lãi 5 - 12 triệu đồng.

Tuy vậy, không phải ai nuôi cá đồng cũng thành công. Anh Sáu Rạng, Bảy Nở, Út Phước… là những gương mặt điển hình của nông dân ở xã Đông Hưng B, huyện An Minh (vùng đệm U Minh Thượng, Kiên Giang) làm giàu từ cây tràm. Song hiện họ đang đứng trước những thách thức khi muốn nuôi cá rô đồng ven rừng tràm bởi đã ba vụ liên tiếp Bảy Nở, Sáu Rạng thả hơn 1 tấn cá rô đồng trên qui mô 3-5ha, buồn là tất cả đều trắng tay. Anh Bảy Nở thú nhận: “Mình nghĩ nuôi thả lan, số lượng lớn dễ ăn, ai dè thất bại! Nguyên nhân chính do nguồn nước còn nhiễm phèn quá nặng”.

Từ khoái khẩu cho đến khoái nuôi!

Vì sao cá đồng có giá? Câu trả lời thật đơn giản: cách khai thác tận diệt như “xuyệc” điện, nhấp vịt của cư dân miền Tây đã làm cạn kiệt nguồn cá đồng tự nhiên. Cộng thêm vào đó là việc sử dụng thuốc trừ sâu tùy tiện làm nguồn cá đồng bị tận diệt ngay từ... trong trứng. An Minh một thời được mệnh danh là “túi cá” của vùng đệm U Minh Thượng. Có lúc diện tích nuôi cá rô đồng lên 1.000ha, nhưng giờ còn chừng vài chục hecta. Nguồn cá tự nhiên từ giăng lưới, thả câu cũng chẳng đáng bao nhiêu. Phiên chợ sáng của An Minh giờ loe ngoe vài con cá đồng, giá bán trở nên đắt đỏ.

Khi cá đồng “trở lại thời vàng son” cũng là lúc nhiều người bắt đầu đổ xô mua cá giống, nhiều mô hình nuôi cá đồng xuất hiện: tràm - cá, lúa - cá, tôm - cá... Tuy nhiên mới đây có doanh nghiệp tư nhân đặt hàng Nông trường Sông Hậu, Cờ Đỏ (Cần Thơ) đến 10 tấn giống cá thát lát nhưng đành ra về tay không: không có hoặc không đủ số lượng cung cấp.

Cơn sốt giống cá thát lát bắt nguồn từ nhu cầu tiêu thụ rất lớn của thị trường, trong khi đó khâu sản xuất giống gần như là zero! Các tỉnh, thành như Kiên Giang, Sóc Trăng, Cần Thơ... đổ về các trại sản xuất cá thát lát giống ở Phụng Hiệp và Vị Thủy (Hậu Giang) để mua con giống. Khổ nỗi lấy đâu ra bây giờ!

Tại Vị Thủy trại sản xuất giống của ông Ba Phước dù đã nâng cấp đàn cá bố mẹ lên khoảng 300 kg, nhưng có khi người nuôi phải đặt cọc vài tháng mới mua được! Giá cá thát lát giống rất cao, cỡ 4x6cm (loại thường) 800đ/con, thát lát cườm cỡ 6x8cm từ 1.500-2.000đ/con. Ông Trương Ngọc Trưng, giám đốc Trung tâm Giống nông nghiệp Hậu Giang, cho biết do hạn chế về con giống nên nghề nuôi chưa phát triển mạnh.

Một tín hiệu vui khi mới đây bộ môn môi trường - khoa thủy sản Trường ĐH Cần Thơ cho biết dấu hiệu khả quan của dự án thành lập khu bảo tồn và dẫn dụ tôm cá và các loài thủy sản ngoài môi trường tự nhiên đến sinh sống tại ba mô hình thí điểm của các địa phương như: Châu Phú (An Giang), Duyên Hải (Trà Vinh), An Bình (Cần Thơ).

Nhiều loài tôm cá và thủy sản khác như: tôm càng xanh, cá hú, cá chạch lấu, cá vồ đém, sặt bướm, sặt rằn, cá đối, lươn, ếch... đã về trú ngụ ở khu bảo tồn. Tuy nhiên, một nỗi lo đã hiện lên: liệu có ngăn chặn được nạn “xuyệc” điện, nhấp vịt, rồi lén lút khai thác “làm động” các khu bảo tồn này?

VƯƠNG TĨNH