Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Hội các chủ trại nuôi thuỷ sản: một hình thức hỗ trợ cho việc quản lý và phát triển nuôi trồng thuỷ sản bền vững

TCTS, 5/2004

Nghề nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) phát triển ở nhiều quốc gia, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế cung cấp lượng thực phẩm ngày càng tăng cho dân chúng ở địa phương và trên thế giới.

Nghề NTTS phát triển chủ yếu ở châu á, sản lượng nuôi trồng chiếm 80% tổng sản lượng thuỷ sản, phần lớn được nuôi ở những nước thiếu lương thực và thu nhập thấp (LIDFCs). Trong khi nghề NTTS góp phần xoá đói giảm nghèo ở những nước thiếu lương thực và có thu nhập thấp thì những nước phát triển lại coi việc phát triển NTTS là một biện pháp bảo đảm nguồn cung cấp các loại thực phẩm có chất lượng và giá trị dinh dưỡng cao trong khi sản lượng khai thác thuỷ sản ngày càng giảm.  

Kỹ thuật nuôi bán thâm canh được phổ biến ở các nước nghèo, còn các nước phát triển lại tập trung vào nuôi thâm canh các loài có giá trị cao. Trong khi các nước nghèo coi trọng việc tăng sản lượng nuôi thì các nước phát triển lại coi thị trường ổn định, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường là những yếu tố quan trọng đối với nghề NTTS. Tuy nhiên, dù với mục đích gì thì những người tham gia NTTS ở cả các nước phát triển lẫn các nước nghèo đều nhận thức được rằng, phát triển NTTS bền vững chính là một hướng đi đúng đắn nhất mà các tiêu chí chủ yếu đã được thể hiện trong bản Quy tắc ứng xử Nghề cá có trách nhiệm của FAO. Ngoài ra, trong tài liệu trên còn đề cập đến vai trò hết sức quan trọng của các Hiệp hội, tổ chức của những người nuôi trồng thuỷ sản. Có thể nêu tóm tắt các chức năng chính của các Hiệp hội như sau :  

- Các chính sách toàn diện và các khung pháp lý thể chế hỗ trợ cho phát triển NTTS bền vững không thể thực hiện được nếu thiếu sự hợp tác, trao đổi thông tin, tư vấn giữa các nhà đầu tư chính và người sản xuất.  

- Thúc đẩy sự tham gia và góp ý của các chủ đầu tư trong xây dựng kế hoạch, phát triển và quản lý NTTS kể cả áp dụng các quy tắc thực hành và quản lý.  

- Khuyến khích sử dụng nguồn tài nguyên hợp lý và có hiệu quả như nguồn nước, đất đai, trữ lượng giống .v.v.  

- Phát triển nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, đào tạo, chuyển giao công nghệ và cung cấp thông tin.  

- Thiết lập cơ chế tự nguyện, tự quản lý các hoạt động NTTS.  

Mạng lưới các Trung tâm Nuôi trồng thuỷ sản châu á - Thái Bình Dương (NACA) đã tiến hành một cuộc khảo sát trong 2 năm 1997 - 1998 kết quả cho thấy hiện có khoảng 400 Hiệp hội và các nhóm liên quan đến nghề NTTS ở 16 nước trong khu vực. NACA đã tiến hành phân loại các hội dựa vào hình thức hoạt động của họ. Thống kê cụ thể như sau :  

- Bàn về các vấn đề của người nuôi thuỷ sản.  

- Vận động sự ủng hộ của cộng đồng và các tổ chức cho nghề NTTS.  

- Bảo vệ lợi ích của thành viên.  

- Cung cấp các dịch vụ kỹ thuật cho hội viên.  

- Tổ chức bảo vệ các thành viên để chống lại sức ép, bắt bí của các thương lái, đầu nậu và của địa phương.  

- Giúp đỡ vốn cho các hội viên.  

- Tham gia góp ý cho chính quyền khi ban hành chính sách.  

Hiện tại ở châu á chưa có tổ chức quy mô khu vực như Liên đoàn NTTS. Các tổ chức liên quan tới NTTS châu á chủ yếu chỉ là tổ chức các dịch vụ khuyến ngư, tín dụng và thông tin thị trường. Trong một vài trường hợp, họ đã cùng nhau có ý kiến tác động tới việc ban hành các chính sách. Ðối với các Chính phủ, các hiệp hội NTTS được coi là người bạn đồng hành trong sự phát triển; thiết lập các chính sách và đề ra các chương trình để phát triển có hiệu quả nghề NTTS.  

Sự cần thiết phải thành lập một tổ chức NTTS ở khu vực châu á đã được nêu ra lần đầu tiên tại cuộc hội thảo khu vực do Ngân hàng Phát triển châu á (ADB) và NACA tổ chức vào năm 1995 ở Bắc Kinh. Tại đây họ đã đưa ra Kế hoạch hành động Nuôi trồng thuỷ sản bền vững cho khu vực châu á -Thái Bình Dương. Ðại diện của các chủ trại nuôi thuỷ sản và các nhà sản xuất từ nhiều nước đã đặt vấn đề với ADB và NACA hỗ trợ để thành lập một "Mạng lưới các chủ trại nuôi trồng thuỷ sản khu vực" (Regional Aquafarmers Network), với ý tưởng là Mạng lưới này sẽ cộng tác với NACA và NACA đã hưởng ứng bằng cách tiến hành một cuộc khảo sát toàn khu vực.  

Ðể vượt qua những khó khăn thách thức để phát triển nuôi trồng thuỷ sản bền vững, cần phải tổ chức sản xuất một cách có hiệu quả để có thể thực thi những yêu cầu được dự tính trước, có định hướng trong áp dụng các công nghệ mới hoặc thực hiện các chính sách. Với các mục đích trên, việc tổ chức và sử dụng các Hiệp hội quy mô quốc gia và khu vực sẽ tạo cho chúng ta cơ sở và điều kiện thực tế để tăng cường sự phối hợp hành động trong toàn ngành nhằm quản lý và thúc đẩy hơn nữa NTTS bền vững

TB - Nguồn: Review of the state of world aquaculture-2003 - KHCNTS