|
|
|
Bình Định: Mô hình nuôi tôm cộng đồng đã thành công; Lào Cai nuôi thử nghiệm giống cá da trơn; ActionAid VN: Vụ kiện chống bán phá giá tôm có thể đẩy cả ngàn hộ gia đình đến tái nghèo; Miền Trung: Nông dân "vay nóng" nuôi tôm sú!
NNVN, 29/6/2004
Bình Định: Mô hình nuôi tôm cộng đồng đã thành công
22 hộ gia đình ở thôn Công Lương, xã Hoài Mỹ (Hoài Nhơn, Bình Định) có diện tích hồ tôm 6,95 ha đã được Sở Thủy sản chọn để xây dựng mô hình nuôi tôm cộng đồng, trong vụ 1/2004. Theo đó, trong suốt quá trình nuôi các hộ gia đình trong mô hình phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình KT; không sử dụng thuốc kháng sinh do Bộ Thủy sản cấm; khi phát hiện bệnh xảy ra trong hồ tôm của mình phải kịp thời báo để xử lý, không được tự tiện xả ra bên ngoài… Kết quả: 100% hồ tôm trong mô hình đã không xảy ra dịch bệnh, năng suất đạt bình quân 4,58 tấn/ ha, sản lượng đạt 31,82 tấn/6,95 ha, 22 hộ gia đình nuôi đều có lãi từ 20.000.000 – 80.000.000 đ/hộ.
Lào Cai nuôi thử nghiệm giống cá da trơn
Vừa qua, Trung tâm KN Lào Cai đã triển khai xây dựng mô hình khuyến ngư cho một số hộ nông dân tại huyện Bảo Thắng, huyện Bát Xát và TX Lào Cai, với 40.000 con giống cá tra theo phương thức hỗ trợ 60% giống và 40% thức ăn. Nếu mô hình thành công sẽ góp thêm một giống cá mới vào cơ cấu giống thủy sản cho Lào Cai. Dự tính trong tháng 6/2004 Trung tâm sẽ tiếp tục cung ứng thêm 80.000 con giống cá tra cho 20 hộ nông dân ở Bảo Thắng để khảo nghiệm tính thích ứng, nếu đạt kết quả sẽ nhân rộng vào các năm tiếp theo.
ActionAid VN: Vụ kiện chống bán phá giá tôm có thể đẩy cả ngàn hộ gia đình đến tái nghèo
Chiều 28/6 ActionAid Việt Nam cảnh báo hàng trăm ngàn lao động trong ngành tôm Việt Nam có nguy cơ bị mất việc làm; hàng ngàn gia đình khác có nguy cơ tái nghèo; và niềm tin vào "tự do và bình đẳng thương mại quốc tế cũng bị mất" bởi vụ kiện chống bán phá giá tôm phi lý do Liên minh tôm miền Nam Hoa Kỳ khởi xướng. Nghiên cứu của ActionAid chỉ ra rằng, giá tôm của Việt Nam rẻ là do nhiều yếu tố thuận lợi cấu thành; ngành công nghiệp tôm ở Việt Nam có nhiều lợi thế cạnh tranh với điều kiện tự nhiên thuận lợi, kỹ thuật nuôi hiện đại, công nghệ chế biến tiên tiến bậc nhất, và chi phí nhân công thấp (bình quân chỉ có 40 USD/người/ tháng so với trên 1.440 USD tại Hoa Kỳ). "Cuộc sống khá giả của người sản xuất, nuôi, chế biến, kinh doanh tôm đã chứng minh rằng tôm Việt Nam khi bán ra thu được lợi nhuận cao, và không thể là kết quả của bán phá giá”, ActionAid khẳng định. Nghiên cứu này được thực hiện trong tháng 3/2004 tại 5 tỉnh có sản lượng tôm cao của Việt Nam là Cà Mau, Sóc Trăng, Phú Yên, Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh. Theo đánh giá ban đầu, ảnh hưởng của vụ kiện đối với cá tra, ba sa đã lớn nhưng vụ kiện bán phá giá tôm này lớn gấp nhiều lần. Số nông dân tham gia nuôi cá tra, ba sa ở Việt Nam vào khoảng 400.000 người trong khi số người nuôi tôm lên tới 3,5 triệu. Hậu quả của một phán quyết không công bằng cho ngành tôm Việt Nam sẽ là hết sức nặng nề, vì vậy ActionAid kiến nghị Bộ Thương mại Hoa Kỳ ngừng vụ kiện sai trái này.
Miền Trung: Nông dân "vay nóng" nuôi tôm sú!
Trên 17.000 ha đìa nuôi tôm sú tại các tỉnh duyên hải miền Trung, ước tính cần số vốn đầu tư lên đến 1.500 tỷ đồng. Khát vốn đã buộc hàng ngàn hộ dân trong vùng phải vay nóng bên ngoài với lãi suất "cắt cổ". Trong lúc đó việc giải ngân của các NHNo cho con tôm sú lại "đóng băng"!…
Ông Nguyễn Đức Khiêm ở thôn Phương Cựu (Phương Hải- Ninh Hải, Ninh Thuận) có 3 ao nuôi tôm diện tích tổng cộng 1,2 ha. Sau nhiều vụ liên tiếp đổ bể, gia đình ông mau chóng thành danh "chúa chổm" của làng với món nợ lên tới 50 triệu đồng. Ba người em của ông cũng trong cảnh ngộ tương tự, một người vỡ nợ bỏ hoang đìa, 2 người còn lại vay "nóng" nhiều nơi với lãi suất 5-7%/tháng. Với hy vọng gỡ vốn, vụ này ông Khiêm gom hết vốn liếng có trong tay nuôi 2 ao (dành 1 ao lắng như khuyến cáo của ngành thủy sản và ngân hàng), nhưng nguồn vốn ít ỏi chỉ đủ ông cầm cự trong tháng đầu, cho đến khi tôm bắt đầu ăn rỗi. Để có tiền mua thức ăn tôm, hóa chất, chật vật lắm ông Khiêm mới vay "nóng" được 20 triệu đồng của một người quen với lãi suất 5%/tháng. Vị chi mỗi tháng riêng số lãi của món vay mới đã mất đứt 1 triệu đồng. Nóng mặt, nhưng như lời ông nói, đã ở thế "cưỡi trên lưng hổ", không còn sự lựa chọn nào khác! Trong cái làng Phương Cựu gần 300 hộ nuôi tôm, ước tính có đến phần ba số hộ đang phải vay "nóng", cố gắng duy trì con tôm bởi đó chính là "nồi cơm" của họ.
Trong khi đó, đến thời điểm đầu tháng 6, doanh số cho vay của Ngân hàng Nông nghiệp- PTNT (NHNo) tỉnh Ninh Thuận cho khu vực hộ gia đình, tổ hợp tác mới đạt 120 tỷ đồng, một con số quá khiêm tốn. Riêng lĩnh vực thủy- hải sản và muối, doanh số cho vay chưa đầy 5,7 tỷ đồng, trong đó cho nuôi trồng thủy sản (NTTS) vẻn vẹn 1,3 tỷ đồng (gồm cả vốn ngắn hạn và trung hạn), so với nhu cầu vốn của người nuôi tôm số tiền đó chẳng thấm tháp vào đâu. Làm một phép tính, nếu bình quân 1 ha nuôi thả tôm được đầu tư 100 triệu đồng như định mức của ngành ngân hàng thì 1.500 ha đìa nuôi tôm hiện có của Ninh Thuận, cần số vốn lên tới 150 tỷ đồng. Huyện Ninh Hải- địa phương chiếm đến trên 70% diện tích đìa nuôi tôm toàn tỉnh (1.080 ha), sau khi cân nhắc thận trọng, đến giờ này ngân hàng mới ký hồ sơ đồng ý cho khoảng 100 hộ vay với số vốn 2 tỷ đồng. Tuy nhiên hiện mới chỉ có non 1 tỷ đồng được giải ngân.
Ở Quảng Nam nghề NTTS được xem là đang trong giai đoạn phát triển mạnh. Riêng diện tích nuôi tôm sú chỉ sau ít năm đã đạt con số trên 2.000 ha. Vụ nuôi này, ước tính người nuôi tôm địa phương cần số vốn cỡ 200 tỷ, nhưng doanh số cho vay của NHNo trong 6 tháng đầu năm nay cho lĩnh vực NTTS chỉ đạt 27 tỷ đồng, tương đương với định mức đầu tư cho 270 ha. Nhìn vào doanh số cho vay, tỉnh Khánh Hòa có khá hơn với 61 tỷ đồng tuy nhiên vốn đầu tư riêng cho tôm sú 18 tỷ đồng, còn lại phần lớn cho tôm hùm lồng và các loại thuỷ hải sản khác. Với 4.500 ha đìa nuôi tôm sú, tính bình quân suất đầu tư cho mỗi héc ta đìa tôm chỉ là 4 triệu đồng. Xin được nói thêm rằng, nghề NTTS tại Khánh Hòa phát triển sớm và ổn định hơn so với các tỉnh miền Trung khác, hơn nữa được xác định là một trong những ngành kinh tế chủ lực.
Lý giải về tình trạng vốn đầu tư nuôi tôm sú "đóng băng", ông Nguyễn Ngọc Chánh- Phó Trưởng phòng Tín dụng (NHNo Ninh Thuận) khẳng định: Hạn chế cho người nuôi tôm sú vay vốn không phải vì thiếu nguồn, càng không phải không muốn cho vay mà bởi xung quanh con tôm sú có hàng loạt bất cập. Ông Chánh phân tích: Năm 2003, tôm bị dịch bệnh, vốn đầu tư của ngân hàng cho nghề này trên địa bàn bị thiệt hại trên 60 tỷ đồng. Muốn tiếp tục cho vay, ngân hàng phải thu được nợ. Mặc dù đã tập trung gần như toàn bộ lực lượng có thể cho nhiệm vụ này nhưng việc thu nợ hầu như không hiệu quả. Trong suốt nửa năm số nợ NTTS thu hồi được chưa đầy 4 tỷ đồng. Toàn bộ số vốn bị thiệt hại phải thực hiện gia hạn đến lần thứ 2. Nếu xem đây là nợ quá hạn thì con số này tại NHNo Ninh Thuận đã vượt qua ngưỡng 10%. Về nguyên tắc, những hộ dân đang có dư nợ tại ngân hàng (chiếm đa số trong những hộ nuôi tôm tại địa phương) sẽ không được vay vốn tiếp. Ngoài ra, nuôi tôm là nghề có hệ số rủi ro cao trong khi hầu hết người nuôi đều không bảo đảm các tiêu chí kỹ thuật tối thiểu. Việc chuyển đổi sang các đối tượng nuôi trồng khác ít rủi ro hơn (tôm hùm, rong sụn, cá, cua, ghẹ, vẹm,…) đang trong giai đoạn thăm dò hoặc thử nghiệm, diện tích manh mún và chưa thực sự tạo được thế đứng vững chắc. Chưa nói, do phát triển tự phát, ngoài vùng quy hoạch nên có một bộ phận đáng kể hộ gia đình không được cấp sổ đỏ trên diện tích nuôi tôm. Hàng loạt bất cập đó, đang là trở ngại lớn cho ngành ngân hàng trong việc đầu tư vốn.