Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

“Cướp” nghêu ở Thạnh Phong

SGGP, 22/6/2004

Từ tháng 6-2004, những người có trách nhiệm tại xã biển Thạnh Phong và Thạnh Hải (huyện Thạnh Phú, Bến Tre) một lần nữa lại phải lo sốt vó vì nạn bắt nghêu trộm ở sân nghêu Thạnh Phong. Nghiêm trọng hơn, đây là nguồn nghêu giống (nghêu cám) còn nhỏ li ti.

Chủ nhiệm HTX Phong Hải (xã Thạnh Phong), ông Huỳnh Văn Thái cho biết: Con nghêu đã có mặt ngoài bờ biển Thạnh Phong và Thạnh Hải từ hồi trước 1975, dần dà đến nay, từng lúc nghêu giống tựu về sân nghêu Thạnh Phong nhiều hơn, dày đặc hơn. Để khai thác tốt nguồn nghêu thịt đồng thời tạo thu nhập, công ăn việc làm cho dân nghèo xã biển Thạnh Phong, từ năm 1997, các tổ hợp tác nuôi nghêu tại địa phương đã thành lập và đi vào hoạt động khai thác khá hiệu quả, tình trạng bắt trộm nghêu tạm lắng. Đến năm 2002, Thạnh Phong tiến lên thành lập HTX nuôi thủy sản Phong Hải với gần 1.000 hộ xã viên thuộc ấp 6, ấp 7 (xã Thạnh Phong) và ấp 7, ấp 8 (xã Thạnh Hải).

Sân nghêu do HTX quản lý dài trên 5 km. Buổi đầu ai nấy cũng mừng, cũng hy vọng nguồn lợi vô cùng phong phú từ con nghêu ở đây. Nhưng rồi vào thời điểm tháng 8-2003, lúc HTX Phong Hải chuẩn bị khai thác đợt nghêu thịt đầu tiên, thì sân nghêu Thạnh Phong phải chứng kiến nạn khai thác trái phép ồ ạt. Khoảng tháng 7-2003, bỗng lượng nghêu giống xuất hiện dày đặc dọc bờ biển hai xã Thạnh Hải, Thạnh Phong, thế là người từ nhiều địa phương khác ùn ùn kéo đến Thạnh Phong bắt trộm nghêu giống.

Bắt trộm xong nghêu giống, lại tràn sang bắt trộm cả nghêu thịt. Và vậy là, chỉ phút chốc tiền bạc tỷ từ con nghêu do HTX Phong Hải quản lý đã tan theo bọt biển. Nhưng nghiêm trọng hơn là môi trường, sinh thái sân nghêu Thạnh Phong bị phá hại nặng nề. Để củng cố, HTX Phong Hải đã tổ chức đại hội xã viên, bàn bạc nhiều phương cách để bảo vệ, gìn giữ sân nghêu, nhất là vấn đề ăn chia cho xã viên.

Chủ tịch UBND xã Thạnh Phong Nguyễn Văn Kháng cho biết, lúc đầu chỉ phát hiện vài chục người bắt nghêu trộm trong đêm, nhưng rồi những ngày vừa qua có lúc ước chừng vài trăm người. Người đi bắt trộm nghêu giống hầu hết từ các xã khác đến. Huyện Thạnh Phú đã phối hợp với Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bến Tre, Đồn Biên phòng 602 đóng trên địa bàn Thạnh Phong để ổn định tình hình; đồng thời chỉ đạo các ngành, đoàn thể, các xã trong huyện vận động người dân xã mình không tham gia bắt nghêu trộm cũng như nhiều biện pháp nghiệp vụ kiên quyết khác.

Ông Nguyễn Chí Cường, Chánh thanh tra Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bến Tre cho biết, chi cục đã điều tàu kiểm ngư đến địa bàn Thạnh Phong, tuy nhiên, tàu tuần tra chưa ngăn chặn được người bắt nghêu, vì đây là một địa bàn rộng, ven bãi lại có rừng, tàu không vào sâu được. Cứ tàu vừa rút đi, thì họ lại xuất hiện. Đó là chưa kể những kẻ bắt trộm nghêu giống chỉ hoạt động về đêm, bất kể mưa gió.

Nhiều ý kiến cho rằng, HTX Phong Hải cần học tập kinh nghiệm của HTX Rạng Đông (Thới Thuận, Bình Đại) và nhất là HTX Đồng Tâm (Thừa Đức, Bình Đại). Với HTX Rạng Đông, trước năm 1999, nơi đây từng diễn ra nạn cướp nghêu đến độ dẫn đến cảnh máu đổ, chết người. Lúc đó, tình hình quanh chuyện “mỏ nghêu” ở đây luôn là mối thời sự nóng bỏng của báo giới. Nhưng rồi sau đó, HTX Rạng Đông được củng cố, nhất là với phương thức ăn chia công bằng-công khai-dân chủ được xã viên đồng tình, từ đó mọi xã viên của HTX đều chung sức, chung lòng gìn giữ, bảo vệ “mỏ nghêu”. Năm 2002, HTX Đồng Tâm ra đời cũng từ bài bản làm ăn có hiệu quả của HTX Rạng Đông.

Hiện nay, sau khi củng cố, rút kinh nghiệm trong quản lý, bảo vệ, doanh thu từ con nghêu của HTX Đồng Tâm 6 tháng đầu năm 2004 còn cao hơn ở HTX Rạng Đông. Bài học từ hai HTX nói trên là: các xã viên đều ý thức tài sản từ con nghêu là tài sản của mình, ai xâm phạm vào, họ cùng nhau bảo vệ (mỗi HTX cả ngàn hộ). Thứ đến, hai HTX trên có Đội bảo vệ chuyên trách và thành lập lực lượng dân quân tự vệ vùng biển cũng là các xã viên. Còn với HTX Phong Hải (Thạnh Phong, Thạnh Phú), những thứ “vũ khí” nói trên chưa có hoặc bị vô hiệu.

PHAN LỮ HOÀNG HÀ