Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Hai chương trình đầu tư cho ngành thủy sản: “Chôn” 2.151 tỉ đồng xuống biển?

NLĐ, 21/06/2004

Chủ trương đầu tư đã mắc sai lầm ngay từ đầu, với thủ tục xét duyệt quá dễ dãi, không tính đến hiệu quả kinh tế, đang làm cho ngư dân có nguy cơ mang nợ suốt đời . Trước nỗi đau to lớn vì hàng ngàn ngư phủ bị thiệt mạng, hàng chục ngàn tàu đánh cá, đầm nuôi tôm, cơ sở sản xuất giống... bị chìm trong cơn bão số 5 (ngày 2-11-1997), Chính phủ đã chủ trương đầu tư vốn ưu đãi cho các gia đình ngư dân bị thiệt hại để nhanh chóng khôi phục năng lực khai thác thủy sản.

Kết thúc chương trình đã giải ngân được 1.551 tỉ đồng. Và cũng ngay sau đó, với kế hoạch phát triển đội tàu đánh bắt xa bờ do Bộ Thủy sản vạch ra, ngư dân được vay thêm 1.338 tỉ đồng vốn trung hạn để đóng tàu. Tổng cộng cả 2 chương trình này ngư dân đã đóng được 3.380 tàu đi biển.

Mang nợ

Chủ trương đã mắc sai lầm ngay từ khi quyết định đầu tư vội vàng, không tính đến hiệu quả kinh tế. Chẳng hạn, nhiều gia đình ngư dân sau cơn bão số 5 đã bị mất hết lao động trụ cột nhưng vẫn được vay số tiền lớn để đóng tàu. Nhiều người chưa hề đánh cá nhưng vẫn được chính quyền chứng nhận “đủ điều kiện” vay vốn. Vì thiếu đội ngũ tài công, thiếu lao động kỹ thuật nên hiệu quả đánh bắt kém hoặc nhiều người để tàu mục nát, có nguy cơ mang nợ suốt đời. Trong 14 tỉnh được vay vốn nói trên, Cà Mau là tỉnh được vay nhiều nhất, đã giải ngân gần 453 tỉ đồng. Ông Vân Triều, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Công thương Cà Mau, đơn vị tham gia cho vay 98 tỉ đồng trong chương trình này, cho biết: Vì chủ trương đầu tư gấp cho ngư dân nên thủ tục rất đơn giản, chỉ cần có chứng nhận của UBND xã, huyện là UBND tỉnh ký quyết định cho vay và ngân hàng chỉ việc... giải ngân. Còn quy trình thẩm định tính khả thi và hiệu quả kinh tế của dự án thì được bỏ qua. Do thủ tục cho vay vốn dễ dãi quá mức thông thường làm cho người dân tưởng vốn này là của “trời cho”, vì vậy nhiều người dù không có điều kiện đánh bắt cũng háo hức đi vay tiền đóng tàu. Nhiều trường hợp tàu đóng xong rồi chỉ để phơi nắng. Chẳng hạn, bà Dương Thị Bê (huyện U Minh, Cà Mau) được duyệt vay 563 triệu đồng, đã nhận trên 300 triệu đồng để đóng tàu. Tàu xong 6 năm nay nhưng chưa hề đưa ra biển, mà để phơi nắng ở TP Cà Mau cách biển gần 40 km.

Chờ Chính phủ giải quyết (?)

Ông Vũ Văn Đài, Cục phó Cục Bảo vệ nguồn lợi - Bộ Thủy sản, cho biết: Đối với số tiền đầu tư khắc phục sau cơn bão số 5 hiện còn hơn 1.000 tỉ đồng chưa thu được, trong đó chủ yếu là vốn đầu tư cho tàu đi biển. Còn vốn phục vụ cho đánh bắt xa bờ mới thu được 14% (khoảng 187 tỉ đồng), còn 1.151 tỉ đồng vẫn nằm trong dân. Như vậy, tổng vốn đầu tư chưa thu hồi của 2 chương trình nói trên là 2.151 tỉ đồng. Trong đó Cà Mau là tỉnh khó thu nhất. Ông Trần Kỳ Lộc, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Cà Mau, cho biết: Sau 6 năm các ngân hàng mới thu hồi được 12 tỉ đồng vốn đầu tư đóng tàu (chiếm 3,3%), còn 348 tỉ đồng đang nằm trong những con tàu lênh đênh trên biển hoặc đang nằm mục nát ven các cửa sông. Số tiền đó là vốn gốc, còn tiền lãi? Đây là vốn trung hạn, lãi suất ban đầu quy định là 0,6%/tháng, nay giảm còn 0,45%/tháng. Nếu lãi suất tính trung bình 5,4%/năm, thì với số vốn còn lại mà ngư dân Cà Mau chưa trả cũng đã đẻ thêm tiền lãi hơn 112 tỉ đồng. Nhưng khi vốn gốc không thu được thì tiền lãi làm sao tính được?!

Trong số vốn đầu tư nói trên, tiền của Chính phủ chiếm 50%, còn 50% do các ngân hàng thương mại quốc doanh tham gia. Vốn của ngân hàng chủ yếu là từ nguồn vốn huy động. Mặc dù không thu được tiền của ngư dân nhưng hằng ngày ngân hàng vẫn phải trả lãi cho người gửi tiết kiệm. Ngày 18-6, trả lời qua điện thoại, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Trần Minh Tuấn cho biết, số vốn này đầu tư theo quyết định của Chính phủ nên việc giải quyết các tồn đọng này phải chờ quyết định của Chính phủ (?).

Trần Đại Dương