Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Tự hại!

Báo Cần Thơ, 19/6/2004

Từ đầu tháng 6-2004 đến nay, nhiều bà con nông dân rất băn khoăn trước sự kiện cá và nhiều loài thủy sinh khác chết hàng loạt trên các sông, kinh, rạch ở nhiều địa phương thuộc địa bàn quận Ô Môn. Ngoài nhiều loài thủy sản sinh sống tự nhiên trên các sông, kinh, rạch bị chết hàng loạt còn có khoảng 30 bè cá của nhiều bà con nông dân ở phường Thới An cũng bị thiệt hại nặng vì nguồn nước bị ô nhiễm- trong đó có một bè cá hú chết sạch bè, các bè còn lại tỷ lệ cá chết thấp hơn nhưng số cá còn sống hiện cũng đang trong tình trạng èo uột. Đến chiều ngày 16-6-2004, cá rô phi trong 2 bè nuôi của anh Phan Thanh Liêm ở ấp Thới Bình, phường Thới An vẫn tiếp tục chết...

Phải chăng đây là "hồi chuông cảnh báo" tình trạng ô nhiễm môi trường nước mà nạn nhân trực tiếp trước tiên là các loài thủy sản - nguồn thực phẩm quý giá và cũng là nguồn thu nhập quan trọng mà từ bao đời nay thiên nhiên ban tặng cho cư dân vùng sông nước? Những thiệt hại về vật chất mà nhiều người nuôi cá đang phải gánh chịu dễ nhận thấy. Nhưng sâu xa hơn, mối nguy hiểm sẽ không dừng lại ở đó nếu như chính quyền các địa phương, các cơ quan chức năng và nhiều người dân vẫn tiếp tục thờ ơ hoặc không có những giải pháp cần thiết để bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.

Theo cách lý giải của các cán bộ có thẩm quyền của ngành NN-PTNT thành phố, tình trạng cá chết đồng loạt ở Ô Môn là do sự cộng hưởng của nhiều nguyên nhân. Trong đó tập trung vào các yếu tố như: nước mưa đầu mùa đã làm xổ phèn, rửa trôi các chất hữu cơ, phân bón, các loại thuốc bảo vệ thực vật (gần nhất là các loại thuốc diệt ốc bươu vàng và nhiều nông dân ở phường Thới An, xã Thới Long đồng loạt sử dụng để xuống giống khoảng 500 ha lúa vụ ba)... còn tồn lưu trong đất đưa xuống các sông, kinh, rạch. Tất cả những chất thải đó đã làm cho nồng độ ô xy trong nước giảm xuống chỉ còn 1,2 mg/lít đến 2,2 mg/lít (chỉ số này phải đạt 5mlg/lít thì mới đảm bảo điều kiện sinh tồn cho cá và nhiều loại thủy sản khác). Như vậy, chính trong quá trình sản xuất nông nghiệp, chính việc lạm dụng hoặc chưa hiểu rõ quy trình sản xuất và cách sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, con người đã vô tình gây nên những tác hại trầm trọng đến môi trường sống, phá vỡ sự cân bằng sinh thái của tự nhiên, trực tiếp hay gián tiếp gây hại cho chính mình.

Nhưng môi trường không chỉ bị xâm hại từ sự vô tình. Những ai có dịp đi dọc theo dòng sông Hậu, đoạn từ trung tâm TP Cần Thơ đến giáp ranh tỉnh An Giang trong thời gian gần đây sẽ dễ dàng nhận ra cảnh hàng trăm phương tiện khai thác cát đang đua nhau hoạt động hết công suất cả ngày lẫn đêm để "rút ruột" dòng sông, phục vụ cho nhu cầu xây dựng đang gia tăng nhanh. Hầu hết các phương tiện khai thác cát này đã được các cơ quan chức năng cấp phép hoạt động nhưng tình trạng khai thác cát quá mức trên dòng sông Hậu đã khiến nhiều hộ dân sinh sống ở 2 bên bờ sông phải lao đao với tình trạng sạt lở đất ngày càng nghiêm trọng. Ngoài hệ lụy đó, ai dám khẳng định rằng việc khai thác cát sông kéo dài nhiều năm qua không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống của các loài thủy sản? Chưa hết, cũng trên các dòng sông, kinh, rạch này, hiện nay hàng loạt ghe cào điện, xuyệt điện bằng bình ắc-quy... vẫn ngang nhiên hoạt động ngày đêm dù việc làm này đã bị các cấp chính quyền ngăn cấm từ lâu. Nhiều loại thủy sản từ lớn đến bé đang bị hủy diệt không thương tiếc mỗi khi chiếc lưới cào điện hay vợt điện rê ngang qua!

Chuyện các loài thủy sản chết hàng loạt ở Ô Môn (TP Cần Thơ) và trước đó là ở nhiều địa phương khác đã tiếp tục gióng lên một "hồi chuông cảnh báo": Trong khi ra sức thực hiện các giải pháp tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội, các cấp chính quyền địa phương và các ngành chức năng cũng chớ nên quên hoặc xem nhẹ việc bảo vệ môi trường. Không bảo vệ được môi trường trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ kinh tế- xã hội sẽ không bao giờ có được sự phát triển bền vững. Khi đó, mọi sự tăng trưởng sẽ trở nên vô nghĩa nếu như trong quá trình phát triển chúng ta lại tạo ra những nguy cơ gây hại cho chính chúng ta!

NHẬT CHÁNH