Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Cuộc chuyển hướng xuất khẩu thủy sản đầy khó khăn

Nhân dân, 17/6/2004

Do ảnh hưởng của vụ kiện tôm, sản lượng và doanh thu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào Mỹ giảm đáng kể (khoảng 30%). Hiện tại, nhiều DN chế biến và xuất khẩu thủy sản đã tạm ngưng xuất khẩu sang Mỹ và chuyển sang EU và Nhật Bản.

Mở đường mới

Theo ông Nguyễn Hữu Dũng - Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), khoảng 70% số DN xuất khẩu sang Mỹ trước đây đã chuyển theo hướng xuất khẩu sang các thị trường khác như EU và đặc biệt là một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc. Công ty XNK thủy sản Kiên Giang (Kisimex), một DN chủ yếu làm mặt hàng tôm, là một điển hình như thế.

Ông Lương Thanh Phương - Phó giám đốc Công ty cho biết: Từ cuối tháng 2 công ty ông ngừng bán hàng sang Mỹ và chuyển sang thị trường EU và Nhật Bản. Sản lượng xuất khẩu của công ty trong thời gian hiện nay khoảng 50 tấn/ tháng, tương đương kim ngạch 1,5 triệu USD, trong đó thị trường Nhật Bản chiếm 60%. "Mức doanh thu này giảm đáng kể so với trước đây xuất sang Mỹ (4-5 triệu USD/tháng), song không còn cách nào khác", ông Phương nói.

Khó khăn khi vào thị trường Nhật Bản và EU, theo ông Trần Văn Dũng - giám đốc Công ty chế biến XNK thủy sản Bà Rịa - Vũng Tàu (Baseafood) thì đây đều là những thị trường khó tính và yêu cầu rất khắt khe về chất lượng, trong khi đó Việt Nam mới kiểm soát được khâu chế biến, hai công đoạn nuôi trồng và khai thác còn bỏ ngỏ khiến các DN chế biến xuất khẩu gặp rất nhiều khó khăn trong việc chọn nguyên liệu.

Mặc dù gặp khó khăn nhưng "chúng tôi vẫn không bỏ thị trường Mỹ mà chuyển sang xuất khẩu vào nước này bằng cách thông qua một nước thứ ba", ông Phương cho biết. Hiện Kisimex đã xuất cho một số đối tác ở Singapore và Đài Loan, và từ đó con tôm Việt Nam tiếp tục đi sang Mỹ. Không riêng Kisimex, nhiều DN xuất khẩu thủy sản khác của Việt Nam cũng đã làm như thế. Với cách này, lợi nhuận có giảm so với xuất trực tiếp sang Mỹ như trước đây (vì thuế suất đối với mặt hàng thủy sản Việt Nam vào Singapore là 3-5%) nhưng vẫn có thị trường. Tuy sản lượng chưa đáng kể, nhưng ông Phương vẫn đặt nhiều hy vọng vào việc xuất khẩu thông qua con đường này.

Bị ép giá

Từ khi các DN Việt Nam cùng lúc đổ vào EU và Nhật Bản, giá các mặt hàng thủy sản xuất khẩu vào thị trường các nước này giảm đáng kể. Ông Lương Thanh Phương đơn cử một loại tôm sú vỏ (nuôi) cỡ 16 x 20 cm bán cho thị trường Nhật Bản; Trước khi có vụ kiện tôm, có giá 12,7 USD và đã nhanh chóng giảm khoảng hai USD kể từ khi xảy ra vụ kiện tôm, tức xuống còn 10,6 USD/ kg. Nguyên nhân do các DN Việt Nam đua nhau giảm giá để dành thị trường, mặt khác vì bị các đối tác lợi dụng cơ hội để cơ ép giá.

Tổng thư ký Vasep Nguyễn Hữu Dũng cho biết, nhiều khách hàng Nhật Bản đang "săn tìm" các DN Việt Nam để đặt hàng, tất nhiên là với giá rẻ. Tình trạng tranh mua, tranh bán đang trở thành một vấn nạn khá nghiêm trọng và tại phiên họp toàn thể ngày 12-6 vừa qua tại Nha Trang, Vasep đã cảnh báo song "cũng chỉ là kêu gọi các DN vì mục tiêu chung chứ chưa có giải pháp nào để ngăn chặn tình trạng này", và "nhiều DN lớn vẫn "xé rào" cốt để bán cho được hàng", ông Trần Văn Dũng ngao ngán nói. Từ khi các DN đồng loạt nhảy vào thị trường EU và châu Á, Xí nghiệp thủy sản Sa Đéc (Docifish) - chuyên sản xuất xuất khẩu các mặt hàng cá phải chịu sức ép khá nặng nề.

Ông Nguyễn Thanh Hưng, giám đốc Docifish cho biết, nhiều DN trước đây làm tôm nay chuyển sang làm cá và họ đua nhau giảm giá. Chẳng hạn, cá tra trắng xuất theo dạng FOB sang EU trước đây có giá 3,5 -3,6 USD/ kg nay người ta hạ xuống còn 3,2-3,3 USD/ kg. Trong khi đó giá nguyên liệu đầu vào tăng gần gấp đôi, từ 8.500 lên 14.600 đồng/kg nhưng vẫn không có để mua. Ông Hưng than thở: "Những DN mới ra đời như chúng tôi (từ tháng 4-2003) có nước chết, sống không nổi".

Phát biểu tại lễ khai mạc Hội chợ triển lãm quốc tế thủy sản Việt Nam (Vietfish 2004) tại TP Hồ Chí Minh hồi đầu tuần, Thứ trưởng Thủy sản Nguyễn Thị Hồng Minh cho biết: Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng xuất khẩu thủy sản Việt Nam vẫn tiếp tục được mở rộng và có mặt tại 75 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới. Năm 2003, xuất khẩu thủy sản đạt 2,24 tỷ USD, tăng hơn 10,74% so với năm 2002; tổng sản lượng đạt 2.536.223 tấn, tăng 8,16%. Giá trị xuất khẩu thủy sản vào các thị trường lớn như Nhật Bản, EU đều tăng.

ĐẠI DƯƠNG - Theo Báo Tiền phong