Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

''Làng'' cá sấu đang lao đao

VNN, 29/5/2004

Lần đầu tiên các trang trại và hàng ngàn hộ nông dân nuôi cá sấu ở vùng Nam bộ phải sống trong cảnh phập phồng âu lo bởi giá cá sấu đang tụt giảm một cách thảm hại...

Chưa kịp mừng đã vội lo!  

“Nghề nuôi cá sấu đang phát triển nhanh” - đó là lời nhận xét của không ít chủ trang trại cá sấu tại TP.HCM và ĐBSCL mà chúng tôi gặp. Chỉ tính riêng địa bàn TP.HCM đã có tới trên 35.000 con cá sấu được nuôi trong nhiều trang trại, điển hình là trại cá sấu Hoa Cà (phường Thạnh Lộc Q.12), trại Tồn Phát huyện Củ Chi; Suối Tiên, Công ty Forimex (Thủ Đức)… Ở ĐBSCL, trại cá sấu lớn nhất là trang trại Bà Đang (Long Xuyên - An Giang) nuôi trên 10.000 con, đó là chưa kể hàng ngàn nông dân nuôi cả chục ngàn con cá sấu rải rác trong các “trang trại” gia đình.  

Ông Tôn Thất Hưng (chủ trại cá sấu Hoa Cà) trong một lần trò chuyện với PV VietNamNet cho biết giá 1kg thịt cá sấu (tại thời điểm tháng 4/2004) lên tới 160.000-180.000 đ/kg mà không đủ cung cấp... Chi phí nuôi một con cá sấu khoảng 70-80.000 đồng/kg thịt, sau 3 năm nuôi, 1 con cá sấu cho lời hơn 10 triệu, khoảng 25-30 %/năm.

Thế nhưng tính tới thời điểm này, người nuôi cá sấu đang lao đao vì giá thịt cá sấu đột ngột “xuống dốc” một cách thảm hại. Vẫn theo ông Tôn Thất Hưng, giá thịt cá sấu hiện chỉ còn 115.000 -120.000 đồng/kg. Ông Hưng nói: “Đây là giá các chủ trại bao tiêu cho nông dân, thực tế nông dân vẫn có lời (dù chỉ bằng 1/3 so với trước đây) nhưng các chủ trại nuôi lại khốn đốn. Không mua thì mất tín, mà mua thì lỗ bởi chi phí vận chuyển rất tốn kém…”.

“Giá ảo” vì bị ép giá và “ngăn sông cấm chợ” của các “đầu nậu”?

Với hơn 90% trang trại nuôi cá sấu xuất thịt qua tiểu ngạch sang Trung Quốc, mức độ ảnh hưởng của thị trường này là không nhỏ! Người Trung Quốc với quan niệm ăn thịt cá sấu sẽ lọc máu độc, bồi bổ sức khỏe, tăng sinh lực… nên hút hàng là tất yếu.

Tuy nhiên điều trái ngược lại diễn ra, trong lúc giá thịt cá sấu ở Việt Nam xuống thấp thì ngược lại tại Trung Quốc: cung vẫn không đủ đáp ứng cầu (?). Cá sấu sống nguyên con vẫn hút hàng mạnh, giá lại cao. Cá lớn cỡ 15 kg/con mua tại Việt Nam đem sang Trung Quốc bán có giá tới khoảng 300.000 đồng/kg.

Theo các chủ trang trại, giá thịt cá sấu trên thị trường hiện nay thực tế là “giá ảo” vì bị thao túng bởi một số “đầu nậu”. Số người này thâu tóm gần như toàn bộ hệ thống cung - cầu mặt hàng thịt cá sấu tại Việt Nam. Đầu mối chính của những “đường dây” này nằm ở các tỉnh biên giới Lạng Sơn, Móng Cái, án ngữ đường xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc.

Các đầu nậu có hệ thống chân rết khá rộng nằm ở các tỉnh “trọng điểm” có nghề nuôi cá sấu và thu gom hàng theo phương thức “ép giá” và “ngăn sông cấm chợ” (!?). Người nuôi không bán cho đầu nậu thì không thể bán được cho ai trừ cách… tự tiêu thụ!

Đã có nhiều lần chủ trại, giới buôn biên giới có máu mặt muốn xâm nhập vào thị trường chính mà không thể nào “lách” được. Điển hình một chủ trại  ở ĐBSCL vừa “đánh tiếng” chở hàng sang Trung Quốc, lập tức nhận được hàng loạt lời đe dọa đầy chất “xã hội đen”. Giới nuôi cá sấu còn truyền nhau thông tin, mới đây, một tay lái buôn từng “vào sinh ra tử” vừa vào cuộc buôn cá sấu, tính cạnh tranh với đường dây của “trùm” nên khi chở 1 xe cá sấu sống đến biên giới đã bị ách lại, “hãm” vài ngày cho... cá chết, thiệt hại hàng chục triệu đồng!  

Rất cần trợ giúp tìm đầu ra cho cá sấu

Hàng ngàn con người bị thao túng, bị ép giá một cách bất hợp lý như vậy, liệu nghề mới mẻ, nhiều triển vọng này có bị chết yểu? Theo nhiều chủ trang trại, điểm dở nhất hiện nay là tình trạng kinh doanh xé lẻ, thiếu tập trung, thiếu hiệp hội… của trang trại và người nuôi cá sấu.

Để khắc phục, người nuôi cần “bắt tay” với nhau nhằm tìm đầu ra vững chắc cho mặt hàng này. Bởi lẽ, không chỉ xuất thịt cá sấu như hiện nay mà có thể mở thêm nghề chế biến da cá sấu, sản xuất các sản phẩm như: túi xách, dây lưng, thú nhồi... với mức lợi nhuận có khi lên tới 200% (mô hình liên kết thành làng cá sấu theo kiểu trại cá sấu Hoa Cà đang áp dụng). Ngoài ra, nông dân và chủ trại cũng mong Nhà nước, các cơ quan xúc tiến thương mại làm cầu nối để họ tìm đến các thị trường lớn như Pháp, Mỹ… bởi lâu nay, người nuôi hoàn toàn lệ thuộc vào hệ thống trung gian.  

Hoài Nguyễn – Lê Cường