Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Nâng cao hiệu quả cho nghề nuôi tôm sú: Nhìn từ góc độ đầu tư tài chính có điều kiện

Web Ninh Thuận, 20/05/2004

Nguyên nhân của mọi nguyên nhân

Theo đánh giá của ngành thủy sản, chính tốc độ phát triển nhanh diện tích đìa nuôi phần lớn là tự phát trong nhân dân, hay nói khác hơn là chính yếu tố lợi nhuận cao nhiều nông hộ đã tự chuyển đổi đất nông nghiệp đang canh tác sang đào đìa nuôi tôm đã kéo theo hàng loạt vấn đề mà ngành chức năng chưa theo kịp như: quy hoạch, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, thủy lợi…cho vùng nuôi, môi trường chưa được kiểm soát và cảnh báo. Người nuôi chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về kỹ thuật nuôi, bảo vệ môi trường. Công tác nghiên cứu khoa học phòng trị bệnh tôm còn hạn chế. Điều đáng nói là trong vòng 2 năm trở lại đây do ảnh hưởng của hạn hán, môi trường nuôi bị ô nhiễm, bệnh tôm xảy ra có chiều hướng tăng. Đặc biệt gần đây lại xuất hiện một số bệnh mới như bệnh phân trắng, teo gan… tuy không làm cho tôm chết hàng loạt nhưng khó trị, bệnh kéo dài gây tốn kém, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Nguyên nhân cũng không kém phần quan trọng là do phát triển không theo quy hoạch nên phần lớn các đìa nuôi tôm diện tích nhỏ, manh mún, bình quân từ 2000-3000m2/hộ. Các hộ nuôi đa phần không có ao chứa lắng xử lý, hoặc có nhưng nhỏ hơn mức yêu cầu. Thêm vào đó nhiều hộ thả nuôi với mật độ khá cao, nuôi không theo lịch thời vụ đã được ngành thủy sản khuyến cáo… Đây là những tác nhân gây dịch tôm bùng phát và hậu quả thấy rõ là không ít hộ từng là triệu phú nhờ trúng tôm các năm trước nay đã trắng tay. Nhiều hộ mới nuôi rất hồ hởi với hy vọng làm giàu nhưng chỉ sau vài vụ nuôi gặp “hạn” dịch nên đã vỡ mộng, ôm nợ…

Vấn đề cũng cần đặt ra ở đây là những rủi ro từ nghề nuôi tôm không chỉ các hộ nuôi phải gánh chịu mà còn có tác động dây chuyền theo kiểu “đô-mi-nô”: ngân hàng cho vay không thu hồi được vốn; các cơ sở bán thức ăn cho tôm bị nợ chồng chất, nhiều lao động mất việc làm…Chung quy lại, một khi ngày càng có nhiều hộ nuôi tôm bị “bể” thì sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế- xã hội của tỉnh.

Rất cần một “chế tài” thích hợp Đứng trước thực trạng nêu trên, để vực lại nghề nuôi tôm và tiến đến phát triển theo hướng: “nuôi hiệu quả, bền vững, gắn với bảo vệ nguồn lợi, môi trường sinh thái”, ngành Thủy sản đã thành lập Ban điều hành nuôi trồng thủy sản để hỗ trợ cho người nuôi tôm. Đồng thời phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng quy trình cho vay vốn, tổ chức sản xuất (Kế hoạch số 01-KHLT/STS/NHNo ngày 17-6-2003). Đây được coi là động thái cần thiết để hướng các hộ nuôi tôm làm ăn “căn cơ” hơn, an toàn hơn. Theo đó, để vay được vốn các hộ nuôi phải hội đủ các điều kiện như phải vào tổ hợp tác nuôi tôm để chia sẻ kỹ thuật nuôi, quản lý môi trường chung khu vực nuôi; có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mặt nước; có kinh nghiệm, trình độ kỹ thuật nuôi tôm, có lực lượng lao động ổn định…Mặt khác, về sản xuất người nuôi tôm phải tuân thủ các quy định về mùa vụ, kỹ thuật nuôi theo đúng hướng dẫn của ngành thủy sản.

Theo số liệu của Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT, dư nợ cho nuôi trồng thủy sản đến nay gần 100 tỷ đồng với hơn 2600 hộ vay, trong số này dư nợ ngắn hạn gần 41 tỷ đồng/1156 hộ, trung hạn gần 47,35 tỷ đồng/1325 hộ và số nợ quá hạn có 149 hộ với số tiền hơn 2,7 tỷ đồng. Chỉ tính trong năm 2003, Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT đã đầu tư hơn 23,56 tỷ đồng (chủ yếu là cho vay ngắn hạn) cho 684 hộ nuôi tôm trong tỉnh. Và qua khảo sát thực tế có từ 60-70% số hộ vay vốn theo đúng các yêu cầu của kế hoạch Liên tịch số 01 như đã nói trên đã khắc phục được những rủi ro mang tính chủ quan và đều đạt được hiệu quả cao. Dù vậy, vẫn có không ít hộ nuôi tôm băn khoăn xoay quanh các quy định khá khắt khe về quy trình vay vốn của kế hoạch này. Đồng chí Lưu Xuân Vĩnh, Giám đốc Sở Thủy sản cho biết: Nuôi tôm đúng vụ cộng với áp dụng nghiêm ngặt các giải pháp kỹ thuật mà ngành đã khuyến cáo, hướng dẫn là con đường đi đến thành công trong nuôi tôm theo hướng công nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ nuôi nặng về chủ quan, nóng vội mà bất chấp khuyến cáo của ngành nên đã thất bại. Việc 2 ngành Thủy sản và Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT xây dựng kế hoạch liên tịch 01 được xem là chế tài cần thiết để điều chỉnh nghề nuôi tôm theo hướng hiệu quả, giảm những tổn thất không đáng có cho các hộ nuôi. Điều này cũng phù hợp với xu thế phát triển chung của toàn ngành thủy sản là sản xuất, kinh doanh phải có điều kiện… Chủ trương của ngành là luôn tạo điều kiện hỗ trợ tốt nhất để người nuôi tôm đạt hiệu quả cao nhất ở từng vụ nuôi.

Hiện nay, nghề nuôi tôm trong tỉnh đang bước vào vụ chính - bằng những giải pháp của ngành Thuỷ sản như đã nói trên hy vọng rằng nghề nuôi tôm năm nay sẽ lấy lại thế cân bằng, các hộ nuôi tôm sẽ đạt được những kết quả như mong muốn. Và đối với nghề “cần cù như nhà nông, chính xác như công nghiệp” này sẽ tiếp tục “thắp sáng” ước nguyện làm giàu cho những người biết làm ăn đúng cách.

M.T, (Báo Ninh Thuận)