Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Công trình “Nghiên cứu sinh sản cua xanh loài cua Scylla serrata” được trao giải thưởng VIFOTEC 2003

Fisternet, 4/2004

Tối 21/4/2004, tại Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam 2003 (VIFOTEC 2003), trong số 5 lĩnh vực của giải thưởng (sinh học phục vụ sản xuất và đời sống; công nghệ thông tin và viễn thông; công nghệ vật liệu mới; cơ khí và tự động hoá; công nghệ nhằm bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên), công trình “Nghiên cứu sinh sản nhân tạo cua xanh loài Scylla serrata” của nhóm tác giả: thạc sĩ Nguyễn Cơ Thạch (chủ nhiệm công trình), kỹ sư Nguyễn Văn Diễu, kỹ sư Trương Quốc Thái (công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Thủy sản III - Bộ Thủy sản) đã đoạt giải công trình khoa học xuất sắc nhất trong lĩnh vực sinh học phục vụ sản xuất và đời sống.

Ðặc biệt, ngoài giải thưởng Sáng tạo Khoa học công nghệ Việt Nam 2003, ngày 20/4/2004, ông Jordan Ryan, đại diện Chương trình Phát triển Liên Hiệp quốc (UNDP) tại Việt Nam cũng đã công bố đề tài “Nghiên cứu sinh sản nhân tạo cua biển loài Scylla Serrata” được nhận giải thưởng WIPO của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới dành cho công trình khoa học suất sắc nhất.

Trên cơ sở những kết quả đạt được trước đây về nghiên cứu đặc điểm sinh học của cua xanh, trong thời gian 3 năm (1998 - 2000), công trình đã tập trung nghiên cứu một số đặc điểm sinh học chủ yếu liên quan đến sinh sản của cua xanh như xác định kích thước thành thục (P = 300 - 500 g; CW = 12 - 14 cm); mùa vụ sinh sản; điều kiện môi trường sống thích hợp cho quá trình ương nuôi từ giai đoạn ấu trùng đến cua giống; thời gian biến thái và phát triển của từng giai đoạn; loại thức ăn thích hợp cho từng giai đoạn phát triển; mật độ thích hợp trong quá trình ương nuôi để đạt tỷ lệ sống cao.

Công trình đã ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực hiện dự án sản xuất thử ở quy mô trại sản xuất cua giống với công suất thiết kế 1,0 - 1,5 triệu cua giống/năm (năm 2003 đã sản xuất được trên 1 triệu cua giống). Năm 2003, đã triển khai nuôi cua bằng nguồn giống nhân tạo với quy mô 10 ao thí nghiệm, mỗi ao có diện tích 3.000 - 10.000 m2. Sau 3,5 tháng nuôi, cua đạt khối lượng từ 250 - 400 g/con, năng suất ổn định dự kiến sẽ đạt khoảng trên 1,5 tấn/ha. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm cho thấy: tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ sống của cua giống sinh sản nhân tạo cao hơn nhiều so với cua giống thả nuôi vớt từ tự nhiên.

Công trình đã giúp cho nghề nuôi thủy sản của nước ta có thể chủ động tạo ra được nguồn giống cho một số đối tượng nuôi mới, làm phong phú cơ cấu giống nuôi thủy sản, đa dạng hoá đối tượng nuôi; góp phần phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững. Kết quả của công trình cũng là căn cứ khoa học cho Ngành Thủy sản xây dựng và triển khai quy hoạch nuôi các đối tượng hải sản trong Chương trình phát triển nuôi trồng thủy sản của nước ta đến năm 2010 đã được Chính phủ phê duyệt.

Chủ động sản xuất nhân tạo được cua giống, không chỉ để đáp ứng nhu cầu của nghề nuôi cua thịt mà còn góp phần bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường; giảm áp lực khai thác quá mức nguồn cua giống tự nhiên. Hướng lâu dài, khi đã có đủ giống cho nghề nuôi; chúng ta có thể thả bổ sung nguồn cua giống được sản xuất nhân tạo vào các vùng biển tự nhiên để tái tạo nguồn lợi.
Sự ra đời của nghề sản xuất cua giống nhân tạo và nghề nuôi chuyên canh cua thịt sẽ góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng nguồn thu nhập, góp phần tích cực vào chương trình xoá đói giảm nghèo và làm giảu cho ngư dân ven biển.

Trong các công trình nghiên cứu về cua xanh trên thế giới được thực hiện từ năm 2003 trở về trước, có một số nghiên cứu về sinh sản nhân tạo cua xanh được thực hiện trong phòng thí nghiệm nhưng kết quả mới chỉ dừng lại ở mức độ mô tả có tính khái quát làm cơ sở cho các nghiên cứu ứng dụng. Với công trình của thạc sĩ Nguyễn Cơ Thạch, lần đầu tiên ở Việt Nam đã nghiên cứu thành công và công bố công nghệ sản xuất nhân tạo cua giống ở quy mô sản xuất hàng hoá, có thể áp dụng được trong thực tế sản xuất. Lần đầu tiên ở Việt Nam tại Ðồ Sơn, thành phố Hải Phòng một cơ sở sản xuất cua giống hoàn chỉnh được xây dựng với vốn đầu tư hơn 3,2 tỷ đồng.

Năm 2003, tuy mới sản xuất bước đầu tại Hải Phòng, Thừa Thiên-Huế, được trên 1 triệu cua giống với giá thành khoảng 300 - 500 đ/con. Nhưng so với giá bán 1.000 - 1.200 đ/con, với 1 triệu cua giống đã có lợi khoảng 0,7 - 1,0 tỷ đồng (nuôi thành cua thịt cỡ 250 - 300 g/con có thể thu khoảng từ 30.000 - 40.000 đ/con. Như vậy, công nghệ sản xuất cua giống sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao. Ðến nay, công nghệ đã được Trung tâm Nghiên cứu Thủy sản III chuyển giao cho một số địa phương để xây dựng các cơ sở sản xuất cua giống và đã đi vào sản xuất đại trà.

fisternet 4/2004