|
|
|
Xin đừng khai thác trắng cá đồng
Báo Cần Thơ, 29/4/2004
Hiện nay, một số vùng thuộc bán đảo Cà Mau, Kiên Giang... nhiều hộ nông dân cố gắng khôi phục lại nghề nuôi cá đồng kết hợp với trồng lúa, làm vườn ở một trình độ kỹ thuật cao hơn và đạt kết quả khả quan. Đây là một tín hiệu đáng mừng trên bước đường chuyển dịch, chứng tỏ nông dân đã ý thức được vấn đề đa canh, đa dạng hóa cây trồng vật nuôi nhằm tiến đến đa dạng hóa nông sản phẩm. Nhưng do tôm chết kéo dài, rồi cúm gà, dịch bệnh heo... dẫn đến cá đồng có giá tăng cao, kết hợp nạn trộm cắp cá hoành hành mạnh ở nông thôn nên không ai muốn giữ lại nguồn cá giống và cùng nhau khai thác trắng mọi ao đìa kinh mương bằng mọi giá. Thật thê thảm!
Nguồn lợi cá đồng cũng là một loại tài nguyên vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho chúng ta, nó còn là nguồn thực phẩm ngon bổ tăng cường sức khỏe cho nhiều người, đặc biệt rất quan trọng đối với người già và trẻ em nông thôn, là một phần cơm áo của nông dân nghèo trong mùa giáp hạt, mùa lũ về. Và nếu được nghiên cứu chế biến phù hợp, tích cực giới thiệu tìm thị trường vẫn có thể tham gia xuất khẩu hoặc thu hút khách du lịch qua các món ăn chế biến ngon phù hợp để thu về ngoại tệ. Chính vì vậy, nguồn lợi cá đồng cần phải được chú ý tăng cường bảo vệ ngay từ bây giờ trước khi quá muộn.
- Chính quyền, các ngành và nhân dân các địa phương cần tuyên truyền động viên nhau cố gắng bảo vệ nguồn cá đồng còn sót lại ít ỏi trong đồng ruộng, các ao đìa thuộc phần đất nhà mình, địa phương mình, nhất là những loài có giá trị thương phẩm cao, sức sinh sản kém như: trê vàng, sặt rằn, cá rô đồng, cá lóc... Xin đừng thu hoạch tiêu dùng hay tận diệt đến các con cá cuối cùng ấy, mà nên tổ chức động viên nhau bảo quản hoặc thu gom chuyển đến nơi an toàn dành riêng cho chúng để lưu giữ giống cho các mùa sau.
- Trong quá trình khai thác đánh bắt cần chú ý chừa lại nguồn cá giống theo một tỷ lệ nhất định và cân đối, đủ sức tái tạo lại nguồn lợi cho năm sau và những năm tiếp theo, đảm bảo cho nguồn lợi quý giá này được duy trì và phát triển bền vững. Tốt nhất từng địa phương nên quy hoạch khu bảo tồn cá đồng tự nhiên.
- Cần hình thành hệ thống các trại cung cấp giống cá đạt tiêu chuẩn, các cơ sở ương gieo đảm bảo chất lượng, đủ sức đáp ứng được nhu cầu nuôi của người dân.
- Chính quyền các cấp cần sớm ban hành các văn bản cần thiết nhằm ngăn chặn việc săn bắt cá bố mẹ, cá giống non đầu mùa sinh sản dưới mọi hình thức để bảo vệ hữu hiệu cả cá bố mẹ lẫn cá con. Đồng thời cũng cần có giải pháp nghiêm cấm việc cá nhân vào đâm, xuyệt, câu, lưới cá trộm... trong vuông, vườn, ruộng... của người khác và cần phải có hình thức xử phạt, buộc bồi thường nghiêm minh, thỏa đáng và hữu hiệu hơn nữa, để mọi người dân hăng hái cùng tham gia bảo vệ và có ý thức cùng nuôi dưỡng nhằm sớm khôi phục, phát triển lại nghề nuôi cá đồng gần như đã bị lãng quên trong thời gian qua.
Mọi người trong chúng ta khi ăn, khi khai thác, kinh doanh nên có ý thức bảo vệ và phát triển cá đồng, không nên lạm sát để còn được cơ may ăn giá rẻ và lâu dài.
KS NGUYỄN VĂN THƯỚC