|
|
|
Nông thủy sản đồng loạt tăng giá
DDDN, 24/4/2004
Chưa bao giờ, giá nhiều loại hàng nông thuỷ hải sản ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) lại đồng loạt tăng giá và khan hiếm như hiện nay. Tình trạng này đã đẩy nhiều doanh nghiệp (DN) rơi vào cảnh khó khăn, khốn đốn.
Tăng giá bất ngờ
Tại An Giang, thủ phủ của nghề nuôi cá tra, cá ba sa XKvới khoảng 3.500 lồng bè và sản lượng đạt bình quân 150.000 tấn/năm, giá các loại cá này đang tăng vọt. Hiện giá cá tra bè đang được các doanh nghiệp mua vào từ 14.000 đến 15.000 đ/kg và cá ba sa từ 18.000 đến 18.500đ/kg. Tuy giá tăng cao nhưng số lồng bè và sản lượng cá lại giảm đáng kể so với trước đây do nhiều người đã ngưng đầu tư hoặc chuyển sang nuôi các loại khác vì sợ cá tra, cá ba sa không XK được. Tương tự như cá tra, cá ba sa, giá các loại tôm, hải sản và cá nước ngọt, cá đồng ở tỉnh này hiện cũng khan hiếm và tăng giá rất cao, khiến cho các nhà máy chế biến thuỷ sản ở Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau hiện nay chỉ hoạt động khoảng 70% công suất do thiếu nguyên liệu. Ở Sóc Trăng, Bến Tre, Hậu Giang, Cà Mau, sau nhiều năm cây mía rớt giá "thê thảm", năm nay giá mía và giá đường cát trắng lại bất ngờ tăng rất cao trên 300 đồng/kg mía cây và giá đường loại thường tăng trên 5.600đ/kg, tăng 600 đến 800 đồng/kg. Ngay trong và sau vụ lúa Đông Xuân, giá lúa tăng cao mặc dù ĐBSCL trúng mùa, DN phải cạnh tranh thu mua lúa hàng hoátrong dân với giá rất cao, từ 2.250 đến 2.400 đ/kg, tăng gấp rưỡi đến gấp đôi so với các năm trước. Mặc dù sản lượng lúa hàng hoá tăng so với các năm nhưng chỉ tiêu XK gạo của nhiều tỉnh hiện nay lại chưa đạt! Nhiều DN phải khốn đốn lo đầu vào để thực hiện các hợp đồng XK, chấp nhận giá thu mua cao, chấp nhận thua lỗ để thực hiện hợp đồng nhưng vẫn không đủ sản lượng phục vụ XK. Nguy cơ thua lỗ trầm trọng hoặc có thể bị phá sản đang lơ lửng trước mắt nhiều DN gạo ở ĐBSCL.
Ăn xổi ở thì
Ngoài nguyên nhân do tình hình thế giới biến động, một nguyên nhân cơ bản khác là do khâu dự báo nhu cầu trong nước và thế giới của ta còn hạn chế, dẫn đến thiếu chủ động hàng hoá và làm giảm kim ngạch XK. Điều này thể hiện qua việc đấu và trúng thầu XK gạo của các DN VN qua Philippines vừa qua với giá thấp trong khi nhu cầu và giá gạo trên thế giới hiện nay đang tăng cao. Tại TP Cần Thơ, XK 3 tháng đầu năm chỉ đạt 41,3 triệu USD, giảm 12,3% so với cùng kỳ, trong đó riêng XK gạo mới chỉ đạt 47.247 tấn, bằng 11,5% kế hoạch và bằng 47,5% so với cùng kỳ. Việc khan hiếm các mặt hàng nông thuỷ hải sản cũng cho thấy mối quan hệ giữa nhà DN và nhà nông nhiều nơi vẫn còn mang tính chất "ăn xổi ở thì ". Đối với cây lúa, cây mía là hai mặt hàng chiến lược nhưng mối quan hệ giữa người mua, người bán còn rất lỏng lẻo. Cụ thể như đối với cây lúa, vụ Đông Xuân có sản lượng lớn, chất lượng gạo tốt thì các DN tranh nhau ký kết hợp đồng bao tiêu lúa cho nông dân. Nhưng vụ Hè Thu lại chỉ có rất ít DN đứng ra ký hợp đồng bao tiêu vì cho rằng vụ này chất lượng lúa gạo thấp, khó XK. Chỉ có một số DN "chịu" ký hợp đồng với diện tích nhỏ của nông dân để chuẩn bị nguồn giống cho vụ Đông Xuân tới. Có nghĩa là trong vụ Hè Thu này phần lớn nông dân ỏ ĐBSCL phải "tự bơi", giá cả chỉ trông chờ vào vận may. Tương tự như cây lúa, với cây mía, khi người nông dân cần bán thì một số DN làm khó làm dễ, nhưng khi mía được giá thì DN và thương lái lại tranh nhau thu mua, nông dân lại có dịp làm khó dễ ngược lại!.
Ngọc Thiện