Tên bài báo:DBSCL: Vì sao "m? tôm" chua thành "m? vàng"
?
Ngu?n tin: Báo C?n Tho, 22/4/2004
Trong nh?ng ngày g?n dây, tôm sú lo?i 1 du?c các nhà máy ch?
bi?n th?y
s?n ? DBSCL mua vào v?i giá t? 190.000 d- 195.000 d/kg; tang 8.000 d- 10.000
d/kg so v?i m?t tháng tru?c dây. Nhi?u thuong lái dang d? xô "san lùng"
tôm
nguyên li?u; trong khi nông dân d?ng ng?i không yên, vì tình tr?ng tôm
ch?t
dai d?ng kéo dài d?n nay chua d?t. Hi?n tu?ng này cho th?y vùng nuôi tôm ?
DBSCL còn d?i m?t v?i nhi?u h?n ch?...
Nhà máy m?i m?t ch?...tôm
Giá tôm nguyên li?u t?i các t?nh DBSCL dang ? m?c cao, làm cho nhi?u nông
dân thu ho?ch v? tôm s?m r?t ph?n ch?n. ? xã Tân Phong, huy?n Giá Rai (B?c
Liêu), m?t trong nh?ng noi hi?m hoi có tôm nguyên li?u d? bán trong lúc này.
Ông Hu?nh Van Hên, nông dân ?p Khúc Tréo B, xã Tân Phong l?y xu?ng máy
ch?
chúng tôi ra t?n ru?ng tôm hon 2 ha c?a mình và khoe: "Hon 1 tu?n nay,
ngày
nào cung có c? ch?c thuong lái tìm d?n t?n ru?ng h?i mua tôm nguyên li?u.
D?t này tôi x? vuông tôm trúng giá, thu l?i g?n 20 tri?u d?ng". C?nh
dó,
ru?ng tôm c?a anh Hai Rô r?ng trên 1 ha; ru?ng anh Bùi T?n Luông g?n 1,1
ha... cung v?a thu ho?ch v? tôm s?m. Tuy nang su?t không cao nhung bù l?i
bán du?c giá, nên h? nào cung l?i du?c t? 15- 20 tri?u d?ng. Anh Võ Trung
Th?c, Ch? t?ch xã Tân Phong cho bi?t: "Di?n tích canh tác c?a xã là
3.800
ha, thì có d?n 95% du?c nông dân nuôi tôm sú. Tru?c nam 2001, khi còn
tr?ng
lúa nam nào cung th?t mùa, cu?c s?ng ngu?i dân r?t khó khan; toàn xã có
d?n
17% h? nghèo. M?y nam g?n dây nh? trúng mùa tôm sú, nhi?u gia dình giàu
lên
ngó th?y; s? h? nghèo gi?m xu?ng ch? còn 2,95%".
Trong khi nông dân xã Tân Phong trúng mùa, thì nhi?u vùng nuôi tôm khác
?
Sóc Trang, Cà Màu, Trà Vinh... dang lao dao vì n?n tôm ch?t kéo dài và
lan
ra di?n r?ng. T? dó, d?n d?n ngu?n tôm nguyên li?u b? thi?u tr?m tr?ng;
nhi?u nhà máy ch? bi?n th?y s?n ph?i ch?y dôn ch?y dáo tìm mua tôm, nhung
v?n thi?u. Ông Hu?nh Thanh S?, Phó giám d?c Công ty th?c ph?m Xu?t nh?p kh?u
Sóc Trang, than th?: " N?u nhu tru?c dây, m?i ngày công ty ch? bi?n
du?c 30
t?n tôm thành ph?m, thì hi?n nay gi?m xu?ng ch? còn kho?ng 10 t?n, do khan
hi?m tôm nguyên li?u. Trong khi giá tôm xu?t kh?u có chi?u hu?ng tang, nh?t
là ? nu?c Nh?t B?n s?p bu?c vào nh?ng ngày ngh? " Tu?n l? vàng",
nhu c?u
tiêu th? tôm s? tang r?t cao. Tuy nhiên, công ty không dám ký h?p d?ng tràn
lan vì s? không d? tôm ch? bi?n!". Khan hi?m tôm nguyên li?u, nhi?u nhà
máy
ch? bi?n th?y s?n ? DBSCL ch? ho?t d?ng c?m ch?ng, chua d?y 30% công su?t
thi?t k?. M?t s? nhà máy cho nhân viên di thu mua c? tôm bi?n, tôm nh?...
d?
v? ch? bi?n, nhung v?n không d?. Hàng lo?t công nhân dành ph?i gi?m ca,
ho?c
t?m ngh?... ch? tôm?
D?ng tôm l?i còn nhi?u b?t c?p
M?y nam g?n dây, phong trào nuôi tôm ? các t?nh ven bi?n DBSCL phát tri?n
m?t cách ào ?t vu?t ngoài s? qu?n lý c?a các ngành ch?c nang. Chuy?n
"xé
rào" nuôi tôm dã tr? thành vi?c ph? bi?n lan r?ng kh?p các t?nh Cà
Mau, Kiên
Giang, B?c Liêu... T?i Cà Mau, ch? kho?ng 1 nam, nông dân dã chuy?n g?n
125.000 ha d?t tr?ng lúa sang nuôi tôm sú; nâng di?n tích tôm c?a t?nh này
t? 77.000 ha lên 224.000 ha, d?ng d?u c? nu?c. Theo S? Th?y s?n Cà Mau, di?n
tích tôm 224.000 ha là con s? du?c qui ho?ch d?n nam 2010, nhung hi?n nay
nông dân dã chuy?n d?i xong. ? B?c Liêu, trong 3 nam g?n dây nông dân
cung
chuy?n hàng ch?c ngàn ha d?t tr?ng lúa sang nuôi tôm. Ngay c? Vu?n chim B?c
Liêu n?m ? th? xã cung b? nhi?u ngu?i l?n chi?m toàn b? vùng d?m r?ng 258 ha
d? dào ao nuôi tôm sú! Còn ? Kiên Giang, Sóc Trang... di?n tích tôm
cung
tang v?t m?t cách chóng m?t. T? dó, kéo theo hàng lo?t v?n d? nan gi?i nhu
thi?u gi?ng, v?n, k? thu?t, th?y l?i...
T?i Cà Mau, hi?n có 850 tr?i gi?ng s?n xu?t kho?ng 5 t? con gi?ng; trong khi
nhu c?u nuôi c?n trên 12 t? con gi?ng. ? B?c Liêu, m?i nam nông dân th? nuôi
kho?ng 8 t? con gi?ng, nhung 88 co s? s?n xu?t gi?ng ? t?nh ho?t d?ng h?t
công su?t cung ch? cung c?p du?c v?n v?n 2 t? con! Trà Vinh, B?n Tre, Sóc
Trang... tình hình thi?u gi?ng cung h?t s?c tr?m tr?ng. T? dó, d?n d?n th?
tru?ng tôm gi?ng kém ch?t lu?ng du?c bày bán tràn lan vô t?i v?, hàng
lo?t
nông dân " ti?n m?t t?t mang" vì g?p ph?i tru?ng h?p tôm gi?ng
d?m. Qua ki?m
tra c?a ngành th?y s?n thì có d?n 50- 70% t? l? tôm gi?ng mang m?m b?nh.
Trong khi nông dân thì mù m? mua gi?ng theo ki?u mai nh? r?i ch?u. M?t v?n
d? h?t s?c b?c xúc ? DBSCL là h? th?ng th?y l?i y?u kém, da s? th?y l?i nuôi
tôm hi?n nay du?c chuy?n hóa t? th?y l?i tr?ng lúa sang. Nên v?a b?t c?p v?a
không phù h?p, c?ng v?i s? thi?u d?u tu n?o vét c?i t?o... làm cho h? th?ng
th?y l?i ngày càng xu?ng c?p nghiêm tr?ng. Nhi?u d?a phuong ngu?i dân áp
d?ng nuôi qu?ng canh liên t?c t? 2-3 v?/ nam, nhung l?i h?i h?t trong vi?c
x? lý m?m b?nh, v? sinh ao d?m... càng làm cho môi tru?ng nuôi tôm b? ô
nhi?m n?ng. D?ch b?nh tràn lan gây tôm ch?t hàng lo?t g?n nhu dã tr? thành
qui lu?t, di?n ra liên t?c trong m?y nam g?n dây khi?n nhi?u h? m?t an m?t
ng?. Dù v?y, d?n th?i di?m này gi?i pháp v? môi tru?ng và th?y l?i cho vùng
tôm ? DBSCL v?n còn là v?n d? nan gi?i, chua có l?i ra. T?i Cà Mau, dã qui
ho?ch xong 18 ti?u vùng d?m b?o ngu?n nu?c ph?c v? 170.000 ha tôm, v?i t?ng
kinh phí trên 3.000 t? d?ng. Nhung m?i nam, ngu?n v?n cung c?p ch? 40- 50 t?
d?ng, thì ch?ng bi?t d?n bao gi? m?i xong chuong trình th?y l?i.
Có th? kh?ng d?nh, vùng DBSCL là "m? tôm" l?n nh?t c?a c? nu?c.
Tuy nhiên,
d? bi?n "m? tôm" tr? thành " m? vàng" thì xem ra còn quá
nhi?u v?n d? c?n
ph?i gi?i quy?t.
PHUONG UYÊN
