Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Đồng bằng sông Cửu long: Một mùa tôm thê thảm !

NNVN, 20/4/2004

Ánh điện sáng choang, tiếng máy tạo ôxy rào rào và hình ảnh người dân hối hả tất bật bên các vuông tôm giờ không còn nữa... Thay vào đó là cảnh tê tái, lặng ngắt! Người nuôi tôm thiệt hại chẳng kém gì người nuôi gà trong đại dịch cúm gia cầm vừa qua…

Nguyên nhân nào?

Chưa vụ tôm nào ở ĐBSCL lại buồn đến thế! Tại các xã Tân Chánh, Long Hựu Đông, Phước Vĩnh Tây… (huyện Cần Đước, Cần Giuộc –Long An), tình trạng tôm chết xảy ra liên tục. Dõi mắt ra phía vuông tôm nhà mình, ông Tâm (ở ấp 5, xã Tân Chánh, huyện Cần Đước) lắc đầu ngao ngán: "Tình cảnh nhà tui chẳng khác gì mấy anh em ngồi đây. Dịch tôm khiến nhiều gia đình mất trắng giờ phải ngồi chơi xơi nước, chờ làm tiếp vụ sau". Thẫn thờ vo vo điếu thuốc trên vành miệng, chầm chậm nhả những làn khói hờ hững, ông Toàn (ở ấp 5) u uất: "Người nuôi tôm ở vùng này ít nhiều đều bị thiệt hại. Nhà nào sẵn vốn còn hy vọng nuôi lại mới "gỡ" vốn nhanh, chứ nhiều hộ đồng cảnh như tôi chẳng hơn gì những hộ nuôi gà vừa gặp đại dịch gia cầm. Đã chục năm nay sống chết với nghề nuôi tôm mình đành phải "bám" nghề thôi, biết than với ai bây giờ…!". Băng qua những vuông tôm đang "đóng băng" sau dịch, chứng kiến hàng trăm hộ dân nuôi tôm khác ở huyện Cần Đước, Cần Giuộc đang lâm vào tình cảnh bi đát, nằm chờ…xoay vốn khôi phục lại ao nuôi tôi mới thấy hết những thiệt hại mà vụ tôm năm nay nông dân phải đối diện với cảnh nợ nần. Cũng cảnh này, ở hai huyện Gò Công Đông, Gò Công Tây (Tiền Giang), từ đầu năm đến nay, qua thống kê lượng tôm bị thiệt hại trên 34 triệu con giống ở 224 hộ nuôi trên diện tích gần 200 ha.

Nguyên nhân tôm bị dịch bệnh? Nhiều hộ nuôi cho hay do vùng nuôi chịu ảnh hưởng của con nước nên có mặn là bắt đầu thả tôm. Theo mùa vụ, lẽ ra giữa tháng giêng có mặn mới thả giống nhưng giữa tháng 12/2003, độ mặn có sớm nên nông dân nôn nóng thả giống và việc thời tiết thay đổi đột ngột là nguyên nhân làm tôm nhiễm bệnh. Ví như nhà ông Sáu Xích ở ấp Đông Nhì, xã Tân Chánh, Tân Aân nôn nóng chở nước mặn về nuôi tôm. Tôm bị nhiễm bệnh, ông Xích thải nước, người dân ở các vùng nuôi cuối nguồn phải gánh hậu qủa là tôm bị lây bệnh. Nhà này nhân "dịch" cho nhà kia nên khi hỏi ra chuyện các hộ kéo đến nhà ông Xích lớn lời…! Nhiều hộ nuôi tôm tại Long An cho hay, mật độ thả tôm của người dân trong vùng trung bình là 30 con/m2, song họ cũng bộc bạch rằng cán bộ khuyến nông-khuyến ngư yêu cầu thả dưới 10 con tôm/m2 là vừa nhưng hộ nuôi cứ theo bài bản như vậy thì chẳng bao giờ khấm khá!.

Cơ quan chuyên môn nói gì?

Theo nhận định chung của Chi cục BVNL Thủy sản ở cả hai tỉnh Long An và Tiền Giang, nguyên nhân khiến tôm chết hàng loạt trong thời gian qua là do bị bệnh đốm trắng. Một cán bộ của Phòng Nông nghiệp huyện Cần Đước cho biết: Huyện có diện tích nuôi tôm khoảng 2.000 ha bị thiệt hại nặng (tôm chết đã lên đến gần 100%) và cũng là một trong các huyện ở vùng hạ như Cần Giuộc, Tân Trụ có tôm bị dịch bệnh. So với những năm trước tỉ lệ tôm bị chết ở Cần Đước chiếm cao nhất 20% thì riêng năm nay tăng gần 5 lần! "Chết gần như hết! Tôm chưa tròn 1 tháng tuổi là chết…", cán bộ này thổ lộ. Tạm thời có thể hiểu vụ mùa năm nay tôm chết là do mật độ thả dày và thời tiết thay đổi đột ngột. Tuy nhiên, qua tìm hiểu nguyên nhân càng hé mở thêm cách quản lý vì "lúc tôm chết người nuôi cũng không báo cho chính quyền biết". Như vậy, nước thải ở những hộ có tôm bị dịch bệnh cứ mặc nhiên thải ra và những hộ lân cận phải lãnh đủ sau khi lấy nước. Toàn tỉnh Long An, đến những ngày đầu tháng 4/2004 bị thiệt hại gần 3.800 ha/5.133 ha thả nuôi và vẫn còn tiếp tục chết rải rác… Có thể thấy đây là lần đầu tiên, tỷ lệ tôm chết cao nhất tại Long An. Và cứ ước tính trung bình 1 ha người nuôi chỉ bị thiệt hại 10 triệu đồng thì với diện tích trên riêng Long An nông dân mất… 38 tỉ đồng!

Qua thực tế tôm chết lan nhanh trên diện rộng các nhà chuyên môn cho rằng đây là một hiện tượng không bình thường. Mặt khác, cảnh báo từ nông dân và người chăm sóc kĩ thuật ở từng hộ nuôi thì con giống từ các tỉnh khác nhập vào khó kiểm soát nổi, dễ trôi nổi và tôm bị dịch bệnh, phát tán nhanh là đương nhiên(!). Báo cáo đánh giá thiệt hại cho thấy, năm nay nguồn nước nuôi tôm có độ phèn cao, độ mặn lên trên mười phần ngàn, cao hơn nhiều so với mọi năm. Trước hiện tượng tôm chết nhanh, khi nghi vấn, cơ quan chức năng cho tiến hành lấy mẫu xét nghiệm thì vùng nước có tôm bị chết chiếm hàm lượng kẽm khá cao! Nguyên nhân này càng lý giải vì sao các khu công nghiệp nằm ở đầu nguồn nước có ảnh hưởng đến các huyện vùng hạ đang nuôi tôm ít được nhắc đến việc thải nước và làm rõ… !

Hiện nay, người nuôi đang cải tạo lại ao đầm, xử lý diệt khuẩn để chờ đợt triều cường vào những ngày tới thả giống mới. Và hơn ai hết, họ đang mong mỏi những nỗ lực của chính quyền, các cơ quan chức năng, chuyên môn tăng cường sự phối hợp, quản lý giống, kiểm tra nguồn nước…để vụ tôm tới không còn cảnh đau đớn trên…

UBND các huyện cần căn cứ vào tình hình khống chế dịch bệnh tại địa phương để tiến hành chỉ đạo các xã tổ chức cho người nuôi thả tôm sú đúng thời điểm theo khuyến cáo của Chi cục BVNL Thuỷ sản và chuyên môn của Trung tâm Khuyến nông. Thành lập đoàn kiểm tra liên ngành của huyện để phối hợp các cơ quan chức năng của tỉnh kiểm tra hoạt động sản xuất kinh doanh giống, thức ăn, thuốc thú y thủy sản trên địa bàn, kiểm soát xả nước thải nhiễm mầm bệnh, kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm… Theo đó, tổ chức kiểm dịch, quản lý chặt chẽ chất lượng tôm sú giống, đặc biệt là tôm chân trắng, đồng thời khuyến cáo người dân chỉ nuôi 1 vụ tôm sú/năm và đề xuất các đối tượng thủy sản khác phù hợp."  (Trích nội dung chỉ đạo sản xuất vụ nuôi tôm sú sau dịch của Sở NN-PTNT tỉnh Long An)