Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Cà Mau nâng cao sức cạnh tranh hàng thủy sản

Nhân dân, 20/4/2004

Tỉnh Cà Mau phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 500 triệu USD vào năm 2005. Ðể đạt mục tiêu này, Cà Mau hướng tới nuôi tôm sạch; nâng cấp, đổi mới công nghệ nhằm tăng năng lực chế biến, đa dạng hóa hàng thủy sản xuất khẩu, góp phần nâng cao sức cạnh tranh trên thương trường.

Phấn đấu quyết liệt, vượt qua những yếu tố không thuận, như thời tiết tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng người sản xuất, nuôi tôm ở Cà Mau vẫn đạt được vụ mùa thắng lợi. Năm 2003, toàn tỉnh khai thác sản lượng gần 240 nghìn tấn, trong đó 105 nghìn tấn từ nuôi trồng, chế biến gần 62 nghìn tấn, giá trị hàng xuất khẩu đạt hơn 436 triệu USD, cao nhất từ trước đến nay. Ngay trong quý I này, sản lượng khai thác, nuôi trồng thủy sản đã tăng 2,5 - 6,8% so cùng kỳ năm ngoái; kim ngạch xuất khẩu đạt gần 80 triệu USD. Ðể ngành sản xuấtnày trở thành động lực, tạo bước chuyển mạnh mẽ, vài năm gần đây, Cà Mau đã có những bước đi, giải pháp cụ thể, tập trung đầu tư để từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng, nhằm khai thác toàn diện, có hiệu quả tiềm năng thủy sản cả về diện tích nuôi trồng, khai thác biển và chế biến xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục tập trung đầu tư chiều sâu, nâng cấp, đổi mới công nghệ chế biến để nâng cao sức cạnh tranh trên thương trường của hàng thủy sản là giải pháp chính.

Năm 1997, Cà Mau chỉ có 11 nhà máy, xí nghiệp chế biến tôm xuất khẩu, công suất khoảng 35 nghìn tấn/năm; nay khả năng chế biến đạt 65-70 nghìn tấn thành phẩm/năm; với 20 băng chuyền đông IQF (tổng nguồn vốn đầu tư gần 500 tỷ đồng). Thời gian gần đây các nhà đầu tư xây mới 10 nhà máy tại các vùng nguyên liệu, trị giá hơn 300 tỷ đồng. Hầu hết các nhà máy hoạt động lâu năm ở Cà Mau đều xuống cấp, nay được nâng cấp thiết bị kỹ thuật, trang bị công nghệ mới hiện đại hơn. Ðiều này đã giúp các doanh nghiệp hạn chế sản xuất tôm nguyên liệu sơ chế, lợi nhuận thấp, chuyển sang đa dạng hóa sản phẩm, nhất là tập trung làm hàng giá trị gia tăng ngày càng chiếm tỷ trọng cao. Cơ cấu hàng chế biến thủy sản đã có những tiến bộ vượt bậc, tỷ trọng hàng giá trị gia tăng tiếp tục tăng mạnh từ 35% năm 2002 lên 45% năm vừa qua; trong đó các loại sản phẩm tôm phối chế và sản phẩm tôm nuôi sinh thái sạch không đủ cung cấp cho khách hàng nước ngoài. Vài năm trước, chỉ chế biến được hơn 10 mặt hàng từ con tôm, nay các doanh nghiệp ở Cà Mau có thể chế biến gần 40 mặt hàng khác nhau cũng từ con tôm, được xuất và bán thẳng ra siêu thị nước ngoài, chất lượng không thua kém các nước. Trong năm vừa qua,  Cà Mau có ba công ty trong 10 công ty dẫn đầu cả nước; nổi trội nhất là Công ty tư nhân Minh Phú xếp thứ nhất về xuất khẩu thủy sản ở Cà Mau. Qua hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu trong điều kiện mới, các doanh nghiệp đã tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm bổ ích, nâng cao năng lực điều hành; tốc độ phát triển nhanh và khá vững chắc, hầu hết các doanh nghiệp đều đạt chuẩn mực quốc tế về chế biến hàng thủy sản xuất khẩu. Hoạt động xúc tiến thương mại, tìm kiếm, thiết lập mối quan hệ gắn bó với khách hàng đã được các doanh nghiệp trong tỉnh kiên trì thực hiện nhiều năm liền và được nâng lên một bước mới, đã mang lại tác dụng tích cực, nhất là khi thị trường biến động. Nhờ đó, năm 2003, Cà Mau xuất khẩu sản phẩm thủy sản mà không gặp trở ngại đáng kể nào. Ðây là một trong những bài học mà Cà Mau rút ra được trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Ðáng mừng là hiện nay các doanh nghiệp ở Cà Mau có gần 100 khách hàng thường xuyên nhận hàng xuất khẩu, bao gồm các thị trường lớn, vừa và nhỏ cho nên các doanh nghiệp rất chủ động trong chế biến xuất khẩu thủy sản.

Tuy nhiên, ngành sản xuất này đang đối mặt những khó khăn và thách thức mới. Thị trường xuất khẩu cạnh tranh gay gắt, hàng rào kỹ thuật, bảo hộ mậu dịch ngày càng nhiều hơn, kiểm tra vi sinh nghiêm ngặt hơn. Hàng thủy sản xuất khẩu còn phụ thuộc vào một số thị trường lớn, nếu có biến động thì xuất khẩu thủy sản sẽ gặp nhiều khó khăn. Cà Mau hiện có số nhà máy, xí nghiệp khá nhiều, nhưng vẫn không phát huy được hết năng lực hoạt động, cho nên việc sản xuất, kinh doanh con tôm mặc dù đạt sản lượng lớn, doanh thu ngoại tệ cao, nhưng hiệu quả kinh tế và lợi nhuận chưa tương xứng. Sự phát triển của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu không đồng đều; số doanh nghiệp có giá trị hàng xuất khẩu thấp vẫn còn khá nhiều. Lâu nay, các doanh nghiệp chế biến thủy sản Cà Mau chủ yếu tập trung chế biến con tôm, chưa đáp ứng yêu cầu đa dạng về chủng loại nguyên liệu thủy sản của ngư dân khai thác được. Sản phẩm sơ chế còn nhiều, hàng giá trị gia tăng tuy được nâng lên, nhưng chưa chiếm tỷ trọng tuyệt đối trong tổng sản phẩm. Giá thành mặt hàng chế biến còn cao, làm giảm sức cạnh tranh. Ðáng chú ý là việc chế biến hàng thủy sản tiêu dùng trong nước chưa được các doanh nghiệp quan tâm. Tình trạng thiếu vốn lưu động, vốn đầu tư chiều sâu, năng lực điều hành của một số giám đốc chưa đáp ứng đòi hỏi của tình hình mới.

Tỉnh Cà Mau phấn đấu năm 2004, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 460 triệu USD và sẽ tăng lên 500 triệu USD vào năm 2005. Các giải pháp để thực hiện mục tiêu này là: Trước hết tỉnh chỉ đạo đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, nâng cao vai trò và sự gắn kết giữa các doanh nghiệp theo hướng giữ vững thị trường hiện có, mở thị trường mới; tiến tới điều chỉnh cơ cấu thị phần hợp lý là khâu quyết định để phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững. Trên cơ sở đặc thù, thế mạnh là thủy sản, tỉnh xây dựng các chính sách khuyến khích, ưu đãi nhằm thu hút đầu tư đối với các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trong, ngoài tỉnh. Thực hiện đúng tiến độ việc cổ phần hóa doanh nghiệp chế biến thủy sản theo lộ trình được duyệt, vì hiện nay Cà Mau làm việc này chậm. Tranh thủ mọi nguồn lực, ưu tiên vốn ưu đãi đầu tư cho các dự án nâng cấp, đổi mới công nghệ; tăng cường chế biến sâu nhằm nâng cao chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm; hạ giá thành sản phẩm nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của nhiều người tiêu dùng. Ðể giúp các doanh nghiệp trụ vững, Cà Mau tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả các doanh nghiệp, gắn với xây dựng một số doanh nghiệp đầu đàn đủ mạnh; hình thành từng bước mối liên kết giữa các doanh nghiệp, nhà máy chế biến với vùng nuôi, người sản xuất nguyên liệu và qua đó bảo đảm về chất lượng, kích cỡ từng loại tôm nguyên liệu phù hợp theo yêu cầu thị trường, khách hàng.

Với 268,5 nghìn ha hiện nay, Cà Mau trở thành tỉnh có diện tích nuôi thủy sản lớn nhất cả nước và cung cấp từ 75 đến 80 nghìn tấn nguyên liệu chế biến/năm. Ðể tạo nguồn nguyên liệu dồi dào, trong định hướng của mình, Cà Mau coi trọng đa dạng hóa nuôi giống, loài thủy sản có giá trị cao, với nhiều loại hình nuôi, nhất là phát triển nuôi tôm sú dạng sinh thái theo kiểu quảng canh hoặc thâm canh - thả nuôi liên tục, thu hoạch liên tục, tuy sản lượng không cao, nhưng bảo đảm cho thu hoạch quanh năm, chi phí nuôi thấp. Với loại hình nuôi này, trong ba năm qua, Cà Mau đã cung cấp cho thị trường xuất khẩu hơn 120 nghìn tấn tôm sú sạch. Ðây là loại hàng hóa chủ lực, có giá trị cao nhất và thích ứng với điều kiện sinh thái đa dạng, phong phú của Cà Mau.