Tên bài báo:Ngh? nuôi tôm ? Sóc Trang
Ngu?n tin: Nhân dân, 14/4/2004
T?nh Sóc Trang hi?n có 41 nghìn ha nuôi tôm
sú, m?i nam thu kho?ng 23.500
t?n tôm nguyên li?u, d?t hon 300 tri?u USD kim ng?ch xu?t kh?u. Nhung sau ba
nam x?y ra hai l?n d?ch b?nh n?ng n?, nam nay tôm dang ch?t hàng lo?t, d?t
ra nhi?u v?n d? c?n bàn.
An ng?n không lo g?c
Ngh? nuôi tôm ? Sóc Trang b?t d?u t? vùng Gia Hòa, Hòa Tú d?c b? sông M?
Thanh t? hàng ch?c nam qua. Nuôi tôm trong ru?ng lúa, r?i m?t v? lúa, m?t
v?
tôm. Gi?ng tôm t? nhiên nh? dón ?u trùng t? c?a sông. Nuôi tôm trong
ru?ng
lúa t?ng là m?t mô hình ph? bi?n và hi?u qu? v?i dúc k?t "Con tôm ôm
cây
lúa". Nh?ng nam d?u, m?i ha thu 4-5 t?n thóc, ngu?i nông dân Hòa Tú,
Gia Hòa
thu thêm 300-500 kg tôm nuôi, v?i giá hi?n th?i, m?i ha thu du?c 30-40 tri?u
d?ng, dó là mô hình lý tu?ng. Sóc Trang khuy?n khích nông dân m? r?ng
ra c?
huy?n M? Xuyên r?i Long Phú, Vinh Châu...
Th? nhung mô hình dó ngày nay dang b? phá v?. Nhi?u ngu?i th?y nuôi tôm
d?
ki?m an li?n b? h?n tr?ng lúa d? nuôi hai, ba v? tôm trên ru?ng lúa. Nam
d?u
xem ra d? an, có ngu?i trúng hàng tram tri?u d?ng trên di?n tích m?t ha.
Th?y ngon an, ngu?i ta b? lúa nuôi tôm trên di?n tích r?ng. M?c cho cán b?
khuy?n ngu can ngan, th?y l?i tru?c m?t ngu?i ta v?n làm. Giá d?t dã ph?i
tr? ngay sau vài v?. Ru?ng nuôi tôm không du?c làm v? sinh, n?n ru?ng c?n
d?n do ch?t th?i t? tôm, môi tru?ng nu?c x?u h?n, d?ch b?nh xu?t hi?n. Phó
Ch? t?ch UBND xã Ng?c Ðông (huy?n M? Xuyên) Tr?n Minh Vi?t cho bi?t: V? này
toàn xã có 1.340 ha tôm sú trong t?ng s? 1.867 ha b? ch?t. Ngày nào cung
có
ru?ng tôm b? ch?t, nguy co m?t tr?ng trông th?y. Không ch? ? Ng?c Ðông, c?
huy?n M? Xuyên tôm dang ch?t hàng lo?t. Mô hình nuôi tôm trong ru?ng lúa
trên di?n tích 18.000 ha c?a M? Xuyên dang b? "lão hóa", do h?ng
nam không
d?u tu c?i t?o d?t.
Ðã có con s? di?u tra kh?o sát, ru?ng lúa dem nuôi tôm ch?t th?i b?i d?ng
t?i 5 cm, ch? c?n ba, b?n v? không tr?c bùn, c?i t?o n?n d?t c?c t? c?t 0,8
m - 1 m lý tu?ng cho nuôi tôm ch? còn l?i 0,4 - 0,5 m. N?n ru?ng c?n, ngu?n
nu?c ô nhi?m, nu?c không d? d? sâu, n?ng nóng làm tôm ch?t hàng lo?t.
Ðó là
h?u qu? c?a cách làm an x?i, lo an ng?n mà không cham t? g?c.
Nu?c và gi?ng
Hi?n nay, t?nh Sóc Trang có g?n 51.000 ha tôm nuôi, trong dó có 41.136 ha
di?n tích nuôi tôm sú. Nh?ng vùng thu?n l?i, nông dân còn nuôi tang v?,
l?p
v?, dua t?ng di?n tích nuôi th? tôm lên 67.246 ha. Ngh? nuôi tôm ? Sóc
Trang
có nhi?u phuong th?c: Nuôi tôm qu?ng canh c?i ti?n, nang su?t 450 kg/ha,
nuôi bán thâm canh nang su?t 3 t?n/ha và nuôi thâm canh (quy trình công
nghi?p) nang su?t bình quân 6 t?n/ha, có h? t?ng d?t 10 t?n/ha. Nh?ng con s?
trên dây ch? m?i nói lên ph?n n?i hi?u qu? t? ngh? nuôi tôm. Ph?n dáng lo
ng?i là nh?ng m?m nguy hi?m ng?m d?n d?n th?t b?i dang de d?a ngu?i nuôi
tôm. Nam 2003, d?ch b?nh x?y ra làm thi?t h?i 16.346 ha, m?t 1.207 tri?u con
gi?ng, 14.800 h? m?t tr?ng, n? n?n ch?ng ch?t. Nguyên nhân r?t d? th?y: Môi
tru?ng nu?c không dúng tiêu chu?n, môi tru?ng x?u làm phát sinh các lo?i
d?ch b?nh.
Chuy?n m?t ph?n khá l?n di?n tích lúa sang nuôi tôm, nhung th?y l?i cho
ngh?
nuôi tôm l?i chua du?c c?i t?o, m? r?ng ho?c làm m?i. Th?y l?i cho lúa tru?c
dây là ngan m?n, gi? ng?t, ngu?c l?i th?y l?i cho nuôi tôm l?i dón m?n, d?n
m?n vào ru?ng tôm. Ðó là chua k? t?i ngu?n nu?c cho nuôi tôm c?n kh?i
lu?ng
l?n g?p nhi?u l?n nu?c cho tr?ng tr?t. H? th?ng th?y l?i c?a t?nh Sóc Trang
trong m?y nam qua du?c xây d?ng khá, nhung ngày nay v?i vi?c m? r?ng nuôi
th?y s?n thành ngành kinh t? mui nh?n thì nh?ng gì dã làm là còn quá ít.
Nam
2003, t?nh phân b? 7 t? d?ng cho 16 d? án th?y l?i và nuôi tôm dù th?c
hi?n
du?c 12 t? d?ng, tang 5 t? d?ng nhung cung còn quá ít ?i. Nuôi th?y s?n nu?c
là y?u t? hàng d?u. Nu?c cho ngh? nuôi th?y s?n, yêu c?u s?ch, d? v? ngu?n
c?p thoát... Ði?u dó có nghia r?ng d?u tu làm th?y l?i cho th?y s?n c?n v?n
và k? thu?t cao hon nhi?u so v?i nu?c cho tr?ng tr?t. Ai cung hi?u di?u dó.
Nhung v?a qua du?ng nhu chua có m?t công trình th?y l?i nào dáp ?ng yêu
c?u
nuôi tôm du?c xây d?ng dúng theo tiêu chu?n công trình nuôi th?y s?n.
Ð?u tu phát tri?n co s? h? t?ng cho ngh? nuôi tôm ? Sóc Trang là còn y?u.
Các ch? trang tr?i, các doanh nghi?p nuôi tôm công nghi?p ch?u b? v?n d?u
tu
xây d?ng h? th?ng h? nuôi tôm b?o d?m k? thu?t dã nuôi an toàn nhi?u v?
li?n. Tuy nhiên, vi?c huy d?ng v?n xã h?i d?u tu cho các h? th?ng th?y l?i
nuôi tr?ng th?y s?n hi?n chua làm du?c bao nhiêu. Ngh? nuôi tôm dang khai
thác h? th?ng th?y l?i cho tr?ng tr?t là ch? y?u.
Trong h? th?ng co s? h? t?ng c?a ngh? nuôi tôm, sau d?t và nu?c thì s?n xu?t
gi?ng là y?u t? quy?t d?nh nang su?t và hi?u qu?. Không ch? Sóc Trang, cho
t?i nay các t?nh ÐBSCL chua có m?t co s? s?n xu?t gi?ng nào du?c coi là tin
c?y. M?i nam Sóc Trang s?n xu?t kho?ng 10-15 tri?u con gi?ng, trong khi nhu
c?u c?n t?i hon hai t? con gi?ng. Cái khó t? ngu?i nuôi tôm công nghi?p d?n
ngu?i nuôi tôm qu?ng canh trên ru?ng lúa là d?u ph?i mua gi?ng t? mi?n
trung, trong khi nhu c?u gi?ng c?n quá nhi?u, co s? s?n xu?t gi?ng quá ít,
gi?ng kém ph?m ch?t, gi?ng nhi?m b?nh ngày càng nhi?u. M?t trong nh?ng
nguyên nhân làm v? tôm nam nay dang ch?t nhi?u là do gi?ng không d?t tiêu
chu?n, gi?ng nhi?m b?nh.
Tình hình phát tri?n thi?u cân d?i, cung c?p gi?ng và kh? nang s?n xu?t
gi?ng dang tr? thành b?c xúc. Du?ng nhu ai cung bi?t di?u dó, nhung ngu?i ta
dang hu?ng vào l?i ích tru?c m?t là nuôi tôm, còn co s? v?t ch?t cho ngh?
nuôi tôm nhu c?i t?o d?t, ngu?n nu?c và gi?ng thì d?u tu quá ít ?i. Ðó là
d?u hi?u báo tru?c v? s? thi?u b?n v?ng c?a ngh? nuôi tôm ? Sóc Trang và các
t?nh ÐBSCL.
Ngu?i nghèo cung nuôi tôm
Ngh? nuôi tôm dem l?i ngu?n l?i l?n, góp ph?n xóa dói, gi?m nghèo và làm
giàu. Nhung không ph?i ai cung có th? nuôi tôm. V?i ngu?i nghèo, d?t ít,
v?n
không có, thi?u k? nang s?n xu?t, h? không th? nuôi tôm trên ph?n d?t ít
?i
c?a mình. ? Sóc Trang dã x?y ra tình tr?ng m?t s? ngu?i nghèo dem bán d?t
cho các ch? h? c?n di?n tích l?n d? nuôi tôm. Dù giá d?t bây gi? khá
cao,
nhung ch? sau m?t nam, ngu?i bán d?t tr? thành tay không. Ð?t không còn,
ti?n thì tiêu h?t, cái nghèo l?i deo bám. Nh?ng ngu?i có d?t, không bán,
không có v?n s?n xu?t, d?t b? không, ho?c tr?ng cây kém hi?u qu?.
Làm cách nào d? ngu?i nghèo không m?t d?t, v?n nuôi du?c tôm. Bài toán
khó
dã du?c gi?i qua nh?ng hình m?u h?p tác. T?nh Sóc Trang dang dúc rút kinh
nghi?m xây d?ng mô hình h?p tác m?i và mô hình góp d?t làm v?n d?u tu vào
các doanh nghi?p nuôi tôm. T?nh ch? truong ngu?i nghèo không du?c bán d?t,
mà góp d?t làm c? ph?n ? các doanh nghi?p c?n có d?t nuôi tôm quy mô
l?n.
Ð?t du?c coi là ph?n v?n góp, ngu?i nghèo có ngu?n thu hàng v? qua c? ph?n
b?ng d?t và công lao d?ng trong doanh nghi?p. Nhà nu?c cho vay thêm v?n ho?c
cho vay v?n qua các công ty tu nhân. V?i cách làm này, ngu?i nghèo, ngu?i
ít
d?t v?n nuôi du?c tôm, gi? du?c d?t và các ch? trang tr?i l?n có di?u ki?n
phát tri?n quy mô di?n tích t?p trung d? xây d?ng co s? h? t?ng cho các khu
nuôi công nghi?p. Các mô hình h?p tác này m?i xu?t hi?n, làm th?. T?nh Sóc
Trang dúc rút kinh nghi?m d? nhân r?ng, t?o di?u ki?n cho các h? nghèo
thi?u
v?n làm an.
PHAN HUY
