Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

ĐBSCL: Nông dân lại khóc vì tôm!

TT, 28/2/2004

TT - Hơn một tuần qua, tình trạng tôm “húc đầu vào bờ rồi chết hàng loạt” đã xuất hiện tại nhiều tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, nhất là ở những vùng nuôi tôm trọng điểm như Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau... Đến nay, tại tỉnh Bạc Liêu đã có gần 9.000ha tôm nuôi bị chết, tại Sóc Trăng cũng có trên 3.000ha. Hàng ngàn nông dân lại khóc vì tôm!

Tôm lớn, tôm nhỏ đều chết

Đến vùng tôm huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng) những ngày này đi đến đâu cũng nghe nông dân than trời vì “tôm cứ húc đầu vào bờ rồi chết!”. Anh Trương Văn Khoa (ấp Hòa Trung, xã Hòa Tú 1) ngậm ngùi: “Tôm nuôi được ba tháng rồi nhưng mấy ngày trước đột nhiên nó cứ lủi vào bờ chết hết. Thiệt hại trên 100 triệu đồng!”.

Theo anh Khoa, tôm chết có lẽ do thả sớm, không tuân theo lịch thời vụ của Sở Thủy sản! “Vì những năm trước có nhiều người giàu lên từ việc nuôi trái vụ nên nhiều bà con học tập theo, không ngờ lại trắng tay” - anh than.

Cùng cảnh ngộ, chị Nguyễn Tú Trân (ấp Hòa Tân, xã Hòa Tú 1) cũng trắng tay vì gần 4ha tôm sú ba tháng tuổi bị chết, thiệt hại trên 130 triệu đồng. Chị Trân cho biết: “Xong vụ lúa thấy nước bắt đầu mặn nên tôi cải tạo ao sớm vì nếu kịp có thể nuôi được hai vụ tôm, ai dè thân nó đỏ, vỏ bị đốm trắng rồi cứ thế lăn đùng ra chết hết trơn”.

Cách nay hơn hai tháng, anh Trần Văn Vui (ấp 4, xã Long Điền Đông A, Đông Hải, Bạc Liêu) thả nuôi 20.000 con tôm sú giống trên diện tích 1,2ha mặt nước. Vừa rồi anh lội cả buổi trời chỉ bắt được vài con tôm mình mẩy đen sì, râu rụng gần trụi, chân đóng rong xanh mướt. Anh cho biết: “Năm ngoái tôi cũng nuôi như vậy, cũng cỡ thời gian này mỗi ngày thu ít nhất 1 kg tôm. Còn năm nay thì... thua rồi!”.

Anh Trần Văn Giàu, xã Long Điền Tây, lên bờ bao nuôi trên 2ha mặt nước theo mô hình công nghiệp. Tôm thả mới ba tuần nhưng không hiểu sao cũng chung số phận. Huyện Giá Rai cũng có 3.000ha tôm nuôi bị thiệt hại.

Ông Trần Văn Trạng - chủ tịch UBND xã Phong Tân, huyện Giá Rai - nói: “Mọi năm từ khoảng tháng tư tôm có chết, nhưng năm nay tôm lại chết sớm và chết nhiều hơn, thiệt hại lớn hơn”.

Sự “lão hóa” của những mô hình

Bạc Liêu có 112.000ha diện tích nuôi tôm hằng năm. Trong đó có đến 7.800ha nuôi theo mô hình công nghiệp và bán công nghiệp. Theo Sở Thủy sản, nhu cầu con giống đáp ứng diện tích nói trên lên đến 7-10 tỉ con/năm. Trong khi đó năng lực sản xuất tại chỗ chỉ khoảng trên dưới 2,5 tỉ con/năm.

Khan hiếm con giống vào đầu vụ mùa năm nào cũng xảy ra tại Bạc Liêu. Đáng lo ngại hơn là hiện tượng con giống kém chất lượng, không qua kiểm dịch vẫn đang là “chuyện thường ngày ở huyện”.

Ông Lê Thanh Nghị nuôi 5ha theo mô hình công nghiệp, vừa rồi phải lên tận Cà Ná mua tôm giống về thả nuôi. Thế mà tôm được hai tháng tuổi thì đâm đầu vào bờ chết sạch. Ông lo lắng: “Bây giờ tôm giống ở đâu cũng bảo là sạch bệnh, nhưng phải nuôi rồi mới biết sống hay chết. Chẳng khác nào phó thác cho trời đất định đoạt”.

Chỉ tính trong hai tháng qua Trung tâm Khuyến ngư Bạc Liêu tiến hành kiểm tra (bằng máy PCR) 361 mẫu tôm sú, gồm 10 mẫu tôm nuôi và 351 mẫu tôm giống, đã phát hiện đến 285 mẫu tôm bị bệnh, chiếm tỉ lệ 84%. Trong đó, 278 mẫu bị virus MBV (bệnh còi, chậm lớn), 26 mẫu bị bệnh đốm trắng, một mẫu bị bệnh phát sáng.

Anh Phạm Minh Đương - nuôi 2,4ha tôm tại huyện Đông Hải - dẫn chứng: “Dù tôi đã cẩn thận đi xét nghiệm tôm giống trước khi thả nuôi nhưng kết quả toàn bộ mẫu gửi đi đều bị bệnh. Do đã đầu tư ao, đầm hàng trăm triệu đồng nên đành mua đại với giá 35 đồng/con. Thôi thì thay vì 1m2 thả 15 con nay thả 20 con để… trừ hao!”.

Một nguyên nhân khác khiến con tôm “khó ở” cũng được xác định là do hệ thống thủy lợi chưa thật sự hoàn chỉnh tại các vùng nuôi tôm. Ông Nguyễn Văn Hóa - trưởng ấp 15 (xã Vĩnh Hậu, Vĩnh Lợi, Bạc Liêu) - bức xúc: “Con tôm ăn, uống một chỗ, lấy nước một chỗ rồi thải ra một chỗ. Thử hỏi như vậy làm sao mà nó sống lâu bền cho được!”.

Tuy nhiên, việc nhiều người nôn nóng làm giàu mà nuôi tôm trái vụ, không theo qui hoạch gây thiệt hại đáng kể.

Ông Huỳnh Tín Nhiệm - chủ tịch UBND xã Hòa Tú 1 (Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) - cho biết: “Chúng tôi đã có khuyến cáo bà con đừng thả sớm, nghịch vụ. Trong trường hợp cố tình bơm nước nhiễm mầm bệnh ra sông nếu phát hiện sẽ phạt hành chính ngay. Bởi nếu thải nước có mầm bệnh ra sông rạch thì những hộ tuân thủ lịch thời vụ lấy nước vào ao để thả giống sẽ bị vạ lây khiến tôm chết theo kiểu dây chuyền trên diện rộng”.

Tuy vậy, nhiều nông dân lại “phản biện”: “Không cho nuôi tôm nghịch vụ nhưng không cho nước ra thì làm sao tụi tui kịp phơi vuông nuôi lại vụ tiếp theo”. Mặt khác, thời tiết đầu năm nay khá bất thường, nhiệt độ thay đổi đột ngột giữa ngày và đêm đã làm xáo trộn môi trường sống của tôm.

Một điều đáng quan tâm nữa là hiện nay mô hình tôm - lúa ở một số nơi (như Sóc Trăng) đang bước vào giai đoạn “lão hóa”. Mô hình này đã từng mang lại hiệu quả từ những năm 1984-1995 tại nhiều nơi.

Tuy nhiên, do bà con áp dụng mô hình này quá lâu nhưng không cải tạo đất, cải tạo ao tôm, lớp mùn hữu cơ lắng dưới đáy ao đầy chất thải của tôm (phân, vỏ tôm, rơm rạ…) đã làm tôm chậm phát triển và dễ phát sinh các loại bệnh cũng là nguyên nhân gây nên dịch bệnh như nhiều nhà khoa học kết luận.

Do vậy, ông Phạm Hữu Lai - phó giám đốc Sở Thủy sản tỉnh Sóc Trăng - cho biết UBND tỉnh đã quyết định đầu tư triển khai cải tạo ao nhằm trả lại môi trường sạch bệnh như những năm mới bắt đầu triển khai mô hình tôm - lúa. Riêng các nhà khoa học thì khuyến khích người nuôi tôm nên áp dụng mô hình luân canh tôm - lúa - cá, tránh tình trạng sau khi cải tạo ao thì chạy theo lợi nhuận của con tôm, bỏ vụ lúa.

NHẬT HỒ - DUY KHANG