Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Ngành thủy sản: Tăng thế phát triển bền vững

SGGP, 20/2/2004

Nuôi cá rô phi để cải thiện môi trường ao nuôi tôm sú tại một hộ nông dân huyện Cần Giờ.

Năm 2004, ngành thủy sản nỗ lực phấn đấu đạt tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 2,6 tỷ USD. Một trong những giải pháp chủ yếu để đạt được kế hoạch này là chú trọng phát triển nguồn nhân lực và triển khai chương trình khoa học công nghệ, khuyến ngư có trọng tâm, trọng điểm. Phóng viên Báo Sài Gòn Giải Phóng đã trao đổi với tiến sĩ Nguyễn Văn Hảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2 xung quanh vấn đề này.

° PV: Thưa tiến sĩ, dưới góc độ của nhà khoa học, cần phải tác động như thế nào để ngành thủy sản phát triển bền vững?

° Tiến sĩ NGUYỄN VĂN HẢO: Vấn đề quan trọng hiện nay của ngành thủy sản là tăng sản lượng nhưng không mở rộng diện tích nuôi trồng, do đó phải đi vào thế thâm canh hóa, tức phải tăng năng suất. Đây là bài toán có thể giải quyết được bằng đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, nâng cao kiến thức, kỹ thuật nuôi và quản lý vùng nuôi tốt. Song, theo tôi, một trong những điều cần đẩy mạnh là nâng cao giá trị gia tăng của nguyên liệu. Đây là bài toán của sự phát triển bền vững cần được quan tâm. Đã đến lúc chúng ta phải nghĩ đến việc làm cho nguyên liệu phải đạt giá trị cao hơn. Bên cạnh những nhà máy chế biến xuất khẩu làm gia tăng giá trị sản phẩm, các nhà sản xuất nuôi trồng phải nghĩ đến đa dạng hóa đối tượng nuôi của mình. Những biểu hiện bão hòa, suy thoái là thể hiện rõ nét của hình thức nuôi đơn canh, độc canh trong nông nghiệp. Đến nay, nhiều nông dân đã thấy ưu điểm của việc nuôi luân canh một vụ tôm, một vụ cá, là điều đáng mừng.

° Giá trị gia tăng còn ở chỗ do sản phẩm… sạch?

° Đúng vậy. Mô hình nuôi sạch là mô hình sử dụng tối thiểu hóa chất và thuốc trong nuôi. Vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi sinh thái. Sản phẩm ở đây sạch vì nuôi bằng thức ăn tự nhiên ở những tháng đầu, chỉ 2 tháng cuối mới sử dụng thức ăn chế biến. Đây cũng là chiến lược mà ngành thủy sản phải nhắm tới cho sự phát triển bền vững đầy tính cạnh tranh của nền nông nghiệp ĐBSCL. Nuôi tôm quảng canh cải tiến ở ĐBSCL hiện nay gần như tuân thủ các yêu cầu về nuôi sinh thái của thế giới. Những điều cần khắc phục để đưa mô hình nuôi này trở thành nuôi sạch là quan tâm kiến thiết ao nuôi cho hợp lý, quản lý cộng đồng trong cấp và thoát nước cho vùng nuôi. Hiện nay tổ chức SIPPO của Thụy Sĩ đã công nhận mô hình nuôi tôm trong rừng ngập mặn là mô hình nuôi sinh thái. Chúng tôi tiếp tục làm việc với SIPPO để có những nghiên cứu đưa mô hình nuôi tôm trên vùng chuyển đổi thành mô hình nuôi tôm sinh thái tương tự như ở rừng ngập mặn. Nghĩa là có những quy định tuân thủ các yêu cầu về quản lý ao hồ, cải tạo ao nuôi, con giống, thức ăn, quản lý bệnh và nước thải…

° Với ưu thế như vậy, phải chăng mô hình nuôi sinh thái sẽ nằm trong chiến lược của ngành thủy sản?

° Theo tôi, ĐBSCL với đặc thù là vùng đất trũng, có lũ và xâm nhập mặn; nông dân còn thiếu vốn, kinh nghiệm nên cơ cấu nuôi tôm công nghiệp không nên vượt quá 10% trên toàn diện tích vùng nuôi. Chiến lược của chúng ta là duy trì hệ thống nuôi quảng canh cải tiến thích ứng với mô hình nuôi sinh thái của Việt Nam. Có lẽ đây là độc đáo của vùng Đông Nam Á, độc quyền về sản phẩm trên mô hình nuôi sinh thái này. Vì thế, đẩy mạnh chương trình luân canh trên vùng này, tôm – lúa hay tôm – cá, là giải pháp bền vững cho ĐBSCL. Ngoài ra, Bộ Thủy sản đã đề cập đến đối tượng góp phần phá thế độc canh của con tôm sú, cả con cá tra và cá basa. Đó là cá rô phi GIFT được Trung tâm Cá quốc tế hợp tác với UNDP tạo ra. GIFT được lai tạo từ 8 dòng cá rô phi khác. Việt Nam nhận được dòng cá này và Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 ở Hà Nội đã phát tán đàn cá này ra các địa phương. Vấn đề đặt ra là làm thế nào liên kết giữa các viện nghiên cứu và các doanh nghiệp để nhân rộng ra đáp ứng nhu cầu phát triển luân canh với GIFT. GIFT có sức tăng trọng rất tốt, theo kinh nghiệm nuôi của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2 nuôi ở ĐBSCL sau 6 tháng đạt trung bình 600-700 g/con. Giá trị phi lê của rô phi này rất tốt vì độ dày của lớp thịt đạt tối ưu. Đưa cá rô phi vào cơ cấu luân canh còn làm sạch môi trường ao nuôi, cắt mầm bệnh để phát triển nuôi tôm sú bền vững.

° Xin cám ơn tiến sĩ.

THU BÌNH