Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

2004 - năm khó khăn của thủy sản Việt Nam

TN, 26/12/2004

Một năm kinh doanh của ngành thủy sản sắp khép lại, thế nhưng lần đầu tiên trong nhiều năm qua, ngành xuất khẩu mũi nhọn của cả nước đành ngậm ngùi lỗi hẹn khi không thực hiện được kế hoạch năm của mình...

Theo Bộ Thủy sản, ước tính kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 11 vừa qua đã giảm 20 triệu USD so với tháng trước, chỉ đạt 205 triệu USD. Cộng dồn từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước đạt 2,12 tỉ USD, tăng 4% so với cùng kỳ nhưng vẫn chỉ gần bằng 82% kế hoạch năm. Như vậy, để hoàn thành chỉ tiêu đề ra cho cả năm là 2,5 tỉ USD, ngành thủy sản phải phấn đấu xuất khẩu 480 triệu USD trong tháng 12 này. Điều này gần như không thể trở thành hiện thực trong bối cảnh hết sức khó khăn như hiện nay. Nếu ở thời điểm cùng kỳ những năm trước, xuất khẩu tôm cuối năm khá sôi động để phục vụ mùa tiêu thụ Noel và Tết dương lịch thì năm nay, những doanh nghiệp ngành tôm lại loay hoay lo đối phó với vụ kiện từ Mỹ - thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam. Theo Bộ Thủy sản, trong thời gian này, hầu nhưng không có một đơn đặt hàng nào gửi đến, các nhà nhập khẩu nước Mỹ đã chuẩn bị lượng hàng lớn dự phòng nhằm tránh rủi ro khi có kết luận chính thức, đồng thời họ chuyển sang nhập khẩu tôm thẻ chân trắng có giá thấp hơn. Trong khi đó, Hải quan Mỹ lại đang soạn thảo quy định mới, trong đó yêu cầu các nhà nhập khẩu Mỹ phải đóng ký quỹ cho cơ quan hải quan theo tỷ lệ 10% giá trị nhập khẩu từ các nước bị kiện của năm trước. Vì vậy, hầu hết các nhà nhập khẩu đều ngại mua tôm của các nước đang bị kiện. Thêm một khó khăn nữa cho ngành thủy sản là các địa phương không thể kiểm soát được diện tích nuôi cá dẫn tới tình trạng thừa nguồn cung trong khi cuối năm là thời điểm thu hoạch rộ, các doanh nghiệp lại không đủ khả năng chế biến hết.

Trong 10 năm từ 1993-2003, sản lượng khai thác thủy sản đã tăng từ 793.324 tấn lên 1.426.220 tấn (1,8 lần).

Tuy nhiên, hiện nay số lượng tàu thuyền có công suất nhỏ chiếm tới 84%, vùng biển ven bờ đã bị khai thác quá mức cho phép từ năm 1991. Sức ép khai thác ven bờ đang tăng có nguy cơ hủy diệt nguồn lợi, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nghề cá.

Theo báo cáo của Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex), chỉ có 11/26 đơn vị thuộc tổng công ty có khả năng hoàn thành kế hoạch được giao trong năm 2004.

Khi thị trường tôm sang Mỹ bắt đầu đóng băng, nhiều doanh nghiệp tôm Việt Nam đã chủ động chuyển hướng thị trường xuất khẩu sang Nhật, EU và các nước khác. Nhưng việc tăng giá trị xuất khẩu vào các thị trường này vẫn không bù được sự sụt giảm của thị trường Mỹ trong khi trên thị trường EU lại có thêm sự cạnh tranh của Trung Quốc khi nước này được EU dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu.

Lỗi hẹn, và mặc dù vẫn còn phấp phỏng về mức thuế cuối cùng cho con tôm ở Mỹ, những nhà xuất khẩu Việt Nam đã có thể đón nhận ít nhiều tín hiệu lạc quan: nhiều nhà nhập khẩu tôm ở Mỹ đã bắt đầu quay lại Việt Nam và một số hợp đồng đã được ký kết.

Quang Thuần