Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Hội nghị Chất lượng và Thương hiệu cá tra, cá ba sa Việt Nam: Thương hiệu mới cho cá da trơn

LĐ, 18/12/2004

Ngày 16.12, tạiTP.Long Xuyên, Hội nghị (HN) chuyên đề "Chất lượng và thương hiệu cá tra, cá ba sa VN" do Bộ Thuỷ sản, UBND tỉnh An Giang đồng tổ chức, đã kết thúc. Tham dự HN có hơn 200 đại biểu là các nhà khoa học trong, ngoài nước, nhà quản lý, doanh nhân và ngư dân trực tiếp tham gia nuôi, trồng và chế biến, xuất khẩu cá tra, cá ba sa.

Thẳng thắn mổ xẻ khuyết điểm

TS Nguyễn Thị Hồng Minh, Thứ trưởng Bộ Thuỷ sản, cho rằng thời gian qua người nuôi cá tra, ba sa luôn phải đối mặt với những khó khăn là do phát triển tự phát cả về số lượng, chất lượng lẫn thương mại và thị trường. Hậu quả là sản xuất manh mún, thiếu quy hoạch, chưa tạo được sức mạnh phối hợp giữa cộng đồng, doanh nghiệp, Nhà nước. Vì vậy rất khó khăn mỗi khi thị trường có biến động.

Ông Herby Neubacher, Cty phát triển thực phẩm VN nhấn mạnh thêm: "Người nuôi trồng là xương sống của toàn ngành, nhưng thời gian qua, chưa tập hợp thành cộng đồng thống nhất và ký hợp đồng với nhà chế biến. Trong khi đó, việc thiếu trung thực trong gọi tên sản phẩm khi giao dịch, mua bán đã tự tạo khó khăn cho cá da trơn VN".

Mặt khác, theo TS Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP): "Hiện nhiều quốc gia trên thế giới đang tập trung đầu tư nuôi cá da trơn. Ơ Mỹ đang nghiên cứu cải biến gene, sinh sản nhân tạo và nuôi cá tra thương phẩm. Trung Quốc cũng đang vươn lên trong danh sách các quốc gia xuất khẩu philê cá da trơn đông lạnh. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan, Bangladesh đã đưa chương trình phát triển nuôi, chế biến cá tra vào chương trình phát triển cấp quốc gia. Rồi Ấn Độ, Brazil, Mexico, Campuchia, Indonesia... Nói chung, cá tra, ba sa của chúng ta đang đối mặt với nhiều khó khăn, nếu không kịp thời khắc phục sẽ bị vỡ thế trận, cũng như sự kiện cá hồi ở Na Uy trước đây và cá hồi ở Chilê hiện nay.

Bà Trần Thị Miêng, Phó Vụ trưởng, Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ Thuỷ sản) cho biết: "Tiềm năng nuôi cá da trơn trong tự nhiên ở nước ta rất lớn với khoảng 31.595ha, nhưng trên thực tế chỉ mới có khoảng 10,12% được khai thác.Trong khi đó, nhu cầu thuỷ sản, nhất là cá thịt trắng trên thế giới ngày càng tăng. Chỉ riêng EU, mỗi năm cần nhập trên 4 triệu tấn cá thịt trắng. Vì vậy vấn đề hiện nay là phải xác lập chiến lược phát triển nuôi trồng và chế biến bền vững, thích ứng với lộ trình hội nhập".

Thương hiệu riêng cho cá da trơn

Bộ trưởng Bộ Thuỷ sản Tạ Quang Ngọc nhận xét: "Có thể nói đây là HN đầu tiên ở tầm quốc gia đánh giá một cách đầy đủ và thẳng thắn về thực trạng cá tra, ba sa". Mỗi người một góc nhìn, nhưng tất cả đều hướng về mục tiêu chung là tạo ra vùng nước mới cho cá tra, ba sa "bơi" đường hoàng và vững chắc ra thương trường quốc tế.

Theo TS Hồng Minh, để làm được điều này cần có giải pháp đồng bộ với sự phối hợp trách nhiệm liên kết giữa 4 nhà, nhưng trước mắt phải tập trung vào việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho cá tra, ba sa, với hệ thống tiêu chuẩn SQF và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt gắn với công tác quảng bá ngang tầm với sản phẩm mang tính chiến lược của quốc gia".

Đi vào vấn đề cụ thể, TS Nguyễn Hữu Dũng gợi ý: "Phải xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ từ cá bố mẹ đến xuất khẩu. Giữa doanh nghiệp và ngư dân, xác lập đồng thuận về khung lợi nhuận trên cơ sở cùng hưởng lợi hợp lý và chia sẻ rủi ro".

TS Nguyễn Văn Hảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản II cho biết thêm, hiện nay tỷ lệ philê của cá tra rất thấp, bình quân khoảng 30-33%, trong khi đó, phần lớn các cơ sở ươm giống chọn cá bố mẹ trong đàn để sinh sản nhân tạo. Điều dễ xảy ra hiện tượng cận huyết, vì vậy nuôi nhiều mà tỷ lệ thành công thấp, xuất khẩu thấp mà nguy cơ ô nhiễm môi trường lại rất cao. Để khắc phục tình trạng này, từ năm 2001, Viện đã tập trung nghiên cứu lai tạo con giống có tỷ lệ philê cao cho thịt toàn trắng. Sắp tới, Viện sẽ công bố quy trình và phổ biến rộng rãi cho ngư dân.

Lục Tùng

Về vấn đề thương hiệu, ông H. Neubacher gợi ý: Cá tra, ba sa là Pangasuis, là sản phẩm độc đáo, vì vậy nên xác lập chỗ đứng riêng. Vì vậy tốt nhất hãy quên cái tên tra, hay ba sa đi để đầu tư cho thương hiệu Pangasuis. Theo đó cá tra, ba sa, nuôi hầm hay nuôi bè sẽ được gọi là Pangasuis trắng, hồng, kem. Khi đó người mua sẽ có được ngay sản phẩm mình cần, mà trước đây khi còn là tra, ba sa họ không có được.