Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Phát triển nghề nuôi tôm sú ở Trà Vinh: Ưu thế của ao nổi và quảng canh tôm - rừng

BCT, 18/12/2004

Trà Vinh là tỉnh có phong trào nuôi tôm sú sớm trong số các tỉnh ven biển ĐBSCL. Thế nhưng, thời gian qua nghề nuôi tôm ở địa phương còn gặp phải nhiều rủi ro, thua lỗ. Trước vấn đề bức xúc ấy, Trà Vinh đang có sự so sánh và chọn lựa tính hiệu quả giữa những mô hình nuôi tôm: ao chìm và ao nổi hay tôm-rừng?

BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Theo ngành thủy sản Trà Vinh, năm 2004 toàn tỉnh có trên 18.780 hộ nuôi tôm sú, tăng trên 2.500 hộ so với năm trước  và đã thả nuôi hơn 1,8 tỉ con giống. Nhưng chỉ có khoảng 10.000 hộ nuôi tôm có lãi, chiếm dưới 45% và hơn 55% hộ nuôi bị lỗ vốn. Trong đó, Duyên Hải là địa phương chiếm trên 70%  diện tích nuôi tôm cả tỉnh, song có tới gần 60% hộ chỉ huề vốn và thua lỗ. Ngược lại, huyện Cầu Ngang có phong trào nuôi tôm sau này, nhưng đạt trên 80% số hộ nuôi có lãi. Nhiều người cho rằng có sự chênh lệch do nuôi tôm sú ao nổi đã “nổi” hơn ao chìm! 

Trước thực tế này, ngành thủy sản Trà Vinh nhận định: Nguyên nhân vụ nuôi tôm sú năm 2004 vừa qua nhiều hộ gặp thua lỗ  vì vào thời điểm đầu vụ nông dân không tuân thủ lịch thả giống trong điều kiện thời tiết và môi trường nước còn diễn biến phức tạp, cộng với chất lượng con giống kém, nên tôm nuôi bị chết vào giai đoạn 20-45 ngày tuổi chiếm hơn 50% lượng giống thả nuôi. Duyên Hải và Trà Cú là 2 địa phương có tỷ lệ hộ nuôi tôm công nghiệp và bán công nghiệp thua lỗ khá cao.  Ở huyện Trà Cú năng suất trung bình chỉ đạt 440kg/ha. Hiệu quả thấp đó cũng xuất phát từ khâu xây dựng ao hồ đến áp dụng khoa học kỹ thuật nuôi và trình độ quản lý kém. Bên cạnh còn  do chưa qui hoạch chi tiết vùng nuôi tôm sú chuyên canh, nên việc đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi cấp nước và thoát nước riêng biệt rất hạn chế.

Trong số hàng chục ngàn hộ nuôi tôm sú ở Trà Vinh, thì đa phần là những nông dân nghèo khó, chuyển vùng đất sản xuất kém hiệu quả hoặc khai  phá cải tạo những mảnh đất rừng, hoang hóa trở thành vuông tôm. Nuôi tôm sú đã trở thành nghề chính của người dân vùng ven biển Trà Vinh. Anh Nguyễn Văn Dư, ở ấp Giồng Ổi, xã Long Toàn, huyện Duyên Hải, tâm sự: “Dù có thế nào đi nữa chúng tôi vẫn quyết tâm theo đuổi đến cùng. Nhưng làm gì để đạt hiệu quả cao, đó là điều chúng tôi đã rút ra được chính trong sự thất bại mấy năm qua. Trong vụ vừa qua, gia đình tôi có 3 ao nuôi tôm sú với 2 ao chìm (truyền thống) và 1 ao nổi. Kết quả 2 ao chìm tôm sú cũng “chìm” theo dòng nước gây ô nhiễm môi trường. Còn nuôi trúng thu được trên 200 triệu đồng là từ ao nổi. Tôi dự định mua thêm khoảng 40 công đất nữa để nuôi tôm. Lần này, tôi sẽ chừa  một khoảnh đất để dự trữ khi cải tạo ao hồ, chứ không thải đất ra ngoài sông”. Theo anh Dư, hiện nay với phương thức nuôi tôm sú ao nổi  có nhiều lợi thế. Từ đó nhiều người nuôi tôm đã thấy được việc cải tạo ao hồ bằng cách thổi đất ra sông vừa gây ô nhiễm môi trường nước vừa làm mất đất. Hiện nay người dân đã cải tạo ao hồ bằng cách thổi đất từ sông, rạch vào trong ao nhằm nâng cao mặt nền.

CHỌN LỰA ƯU THẾ

Gần đây, Cầu Ngang được xem là địa phương nuôi tôm sú trúng với hệ thống ao nổi. Một kỹ thuật viên ở trại nuôi tôm sú trên hệ thống ao nổi của xã Hiệp Mỹ Tây, cho biết: “ Ưu điểm của nuôi tôm sú ao nổi là tiết kiệm hơn 40 % đất nạo vét so với ao chìm, mực nước hữu hiệu lớn, cải tạo ao hồ thuận lợi cũng như thu hoạch dễ dàng. Ngoài ra còn hạn chế việc đào xới, nên lớp phèn tiềm tàng không  bộc phát giúp hạn chế được tác động xấu đến môi trường ao nuôi. Xung quanh khu vực ao nuôi có trải màng phủ bằng nhựa, trang bị hệ thống quạt ôxy, nên khi có mưa, giảm được lớp phèn độc trôi xuống ao... Để đạt năng suất cao, ao nổi cần đảm bảo kỹ thuật, đặc biệt phải có ao trữ nước và lọc nước...”.

Phong trào nuôi tôm sú ở tỉnh Trà Vinh đã hình thành hơn 10 năm nay và cũng đã gặp phải không ít rủi ro, thất bại. Nhưng với những bài học kinh nghiệm ấy đã thôi thúc người dân cần nhạy bén chọn cho mình một cách sản xuất phù hợp  để đi đến thành công. Mỗi một mô hình đều có thế mạnh riêng. Hiện nay, theo nhiều người dân ở Trà Vinh, có 2 mô hình bền vững là nuôi tôm quảng canh kết hợp với trồng rừng và nuôi tôm công nghiệp bằng hệ thống ao nổi.

Ông Võ Minh Thế, Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện Duyên Hải, cho biết: “Nuôi tôm kết hợp  trồng rừng sẽ phát triển và khôi phục cân bằng hệ sinh thái phiêu sinh vật làm thức ăn cho tôm, lọc được những chất ô nhiễm trong nguồn nước, đồng thời nhờ nguồn nước sạch tôm phát triển tốt,... Thấy được hiệu quả của những vùng đất mới như ở Cầu Ngang với mô hình nuôi tôm sú trên ao nổi, nhiều người dân của Duyên Hải đang cải tạo lại ao hồ. Trong vụ tới, chúng tôi tiếp tục triển khai và thực hiện các dự án nuôi tôm công nghiệp của địa phương, tăng cường công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân...”.

Để đạt kết quả cao trong năm tới, ngành thủy sản Trà Vinh đã quyết tâm nhân rộng các mô hình nuôi tôm công nghiệp trên hệ thống ao nổi, đồng thời khuyến khích nuôi tôm quảng canh kết hợp với trồng rừng. Từng bước phát huy tính hiệu quả thế mạnh của nghề nuôi trồng thủy sản ở một tỉnh nghèo ven biển ĐBSCL.

NGUYÊN BÁ