Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Tôm sú giống Đà Nẵng: Tận diệt vì giải toả!

Thanh niên, 11/12/2004

Đà Nẵng, được đánh giá là nơi cung cấp lượng tôm giống khoẻ và sạch thuộc hàng nhất nước. Hằng năm, với hơn 400 trại tôm giống, cung cấp cho các tỉnh, thành trong cả nước hơn 2 tỷ con giống Postlarvae mỗi năm, thu về hơn 60 tỷ đồng doanh thu cho người lao động...

Thế nhưng, từ năm 2000 đến nay, hàng trăm trại tôm giống đã bị giải tỏa theo qui hoạch chung của UBND TP; gần 150 trại nuôi tôm còn sót lại của TP cũng đang ở trong nguy cơ tiếp tục bị giải tỏa... Nhà nuôi tôm lao đao, hàng nghìn lao động mất việc làm, con tôm giống thương hiệu Đà Nẵng có khả năng bị xoá sổ...

Thị trường các tỉnh thành đánh giá, tôm giống Đà Nẵng rất đạt chất lượng, từ lượng tôm giống này, tôm sú được nuôi phục vụ cho nhu cầu xuất khẩu hết sức thuận lợi. Mặc dù có hơn 400 trại nuôi tôm giống, nhưng hầu như, số lượng tôm giống của Đà Nẵng trước đây không đủ cho nhu cầu của thị trường. Chủ trại những tôm giống Đà Nẵng “bật mí” bí quyết, tôm giống ĐN sở dĩ được ưa chuộng và có uy tín trên thị trường, không chỉ nhờ vào một đội ngũ kĩ thuật nuôi trồng thuỷ sản rất “chắc tay”, khí hậu thời tiết thuận lợi, hậu cần dịch vụ nghề sản xuất giống phát triển, vận chuyển nhanh chóng thuận lợi nhờ đường hàng không... mà còn nhờ vào một yếu tố vô cùng quan trọng là giống tôm mẹ rất khoẻ mạnh, có khả năng cho con giống tốt. Bãi tôm mẹ ở những bãi biển Thọ Quang, Cù Lao Chàm... là một tiềm lực quan trọng giúp cho nghề nuôi tôm của Đà Nẵng phát triển. Kéo theo sự phát triển của tôm giống là công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động, với thu nhập hơn 1 triệu đồng/tháng và kỹ sư từ 2-3 triệu đồng/tháng.

Thế nhưng, trong vòng 3-4 năm trở lại đây, quá trình quy hoạch, phát triển đô thị đang giải tỏa gần hết những trại tôm giống, đưa con tôm giống Đà Nẵng đến gần với nguy cơ xóa sổ hoàn toàn. Hàng trăm trại tôm giống nằm rải rác dọc theo bờ biển Thọ Quang, Mân Thái, Bắc Mỹ An... trong quy hoạch của TP đang bị giải toả trắng. Những trại tôm ở Nam Ô, Phước Mỹ cũng đang ở trong thời gian chờ đợi sự giải tỏa của chính quyền. Anh Nguyễn Công Thành, người có 2 trại tôm tại Phước Mỹ đang bị giải tỏa, cùng hàng trăm chủ trại 10 năm liền gắn bó với nghề tôm giống, bức xúc tâm sự “Đây cũng là một nghề chính đáng, chúng tôi đã đầu tư xây dựng một hệ thống trại khá quy mô, với kinh phí đầu từ 300-400triệu đồng/trại. Sau khi bị giải tỏa, không có chỗ để di dời, nên mọi thứ vẫn để đấy, trông chờ vào sự quan tâm, xem xét của chính quyền địa phương, không để “tuyệt chủng” một nghề mang đến một nguồn lợi nhuận đáng kể cho người lao động tay chân như chúng tôi!”.

Nhiều hộ sau giải tỏa, nhanh chóng tìm đến vị trí tổ 50, P. Hoà Hải, quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng để lập lên những trang trại tôm giống mới, bởi theo quyết định 112/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Chương trình phát triển giống thuỷ sản đến 2010” có quy hoạch xây dựng các trung tâm giống hải sản cấp I trên cả nước, trong đó có quy hoạch xây dựng một trung tâm giống tại khu vực phường Hoà Hải này do nghề nuôi tôm giống Đà Nẵng rất có uy tín. Thế nhưng, theo chủ trương của UBND TP Đà Nẵng là không quy hoạch vùng sản suất tôm giống, yêu cầu chính quyền địa phương động viên những hộ nuôi tôm chuyển đổi cơ cấu ngành nghề. Gần 50 trại tôm vừa được đầu tư vào khu vực này đang đối mặt với nguy cơ tiếp tục bị giải toả. Tiến thoái lưỡng nan, nhiều hộ nuôi tôm dở khóc, dở cười. Đầu tư thêm mở rộng qui mô thì không dám, mà bỏ dở thì không những lỗ nặng mà còn không biết phải làm gì? Nghề nuôi tôm sú giống Đà Nẵng phút chốc trở nên èo uột, mất bạn hàng, mất nhiều thị trường lớn...

Nguyên nhân do những trại nuôi tôm giống với lượng nước thải lớn, gây ô nhiễm môi trường và du lịch nghiêm trọng, nên giữa cái lợi về kinh tế và môi trường, TP đã quyết định chọn vấn đề môi trường sinh hoạt và du lịch là quan trọng. Sự lựa chọn đó cũng không phải là bất hợp lí. Trên thực tế, do xuất phát nghề nuôi tôm giống trước đây hoàn toàn dựng trại theo tự phát, vì vậy hệ thống trại nằm chen lẫn vào khu dân cư sinh hoạt, hệ thống trại chằng chịt dẫn đến hệ thống nước thải không đảm bảo, gây ảnh hưởng lớn đến nước sinh hoạt cho khu dân cư. Thế nhưng, ở thời điểm hiện tại, nếu TP sớm có qui hoạch chung cùng sản xuất tôm sú giống, tại một vùng xa khu dân cư như tổ 50 phường Hoà Hải chẳng hạn, tất cả các trại tôm giống sẽ tập trung về đây. Từ đó, xây dựng một hệ thống xử lí nước thải và bể rút nước đặt trong khuôn viên mỗi trại và xây dựng một hệ thống thoát nước ngầm chung cho toàn vùng, đáp ứng cho những thời điểm đặc biệt xả thải hàng loạt, không thẩm thấu kịp tại các hố thải của các trại. Qui trình này sẽ giúp cho nước thải không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Những cá nhân, đơn vị muốn vào vùng sản suất tôm giống phải xây dựng dự án, được thẩm định về mặt kỹ thuật, có cam kết thực hiện những qui định chung đảm bảo về mặt mỹ quan, môi trường. Một diện tích không đáng kể, nhưng sẽ mang đến một hiệu quả kinh tế đáng kể, góp phần đẩy mạnh hiện đại hoá nông nghiệp TP.

Tôm sú giống Đà Nẵng đã có thời gian dài tồn tại như một thương hiệu có uy tín trên thị trường. Nếu qui hoạch hệ thống chuồng trại tôm sú giống về một mối, Đà Nẵng cũng sẽ là thành phố đầu tiên thực hiện việc qui hoạch một cách quy cũ trong việc phát triển con tôm giống, phục vụ cho việc phát triển tôm sú xuất khẩu hiệu quả cao cho cả nước. Vừa đảm bảo lợi nhuận về kinh tế, vừa phát triển được tiềm lực dựa vào nguồn lợi thuỷ sản của thành phố, vừa đảm bảo môi trường sinh thái và du lịch... Sao lại không để tôm sú giống tiếp tục phát triển, trở thành một thế mạnh trong ngành nuôi trồng thủy sản Đà Nẵng và đáp ứng việc làm cho hàng nghìn lao động của TP?

Diệu Hiền