Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Xem xét vụ kiện tôm Việt Nam đã là không công bằng

Nhân dân, 10/12/2004

Vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) quyết định áp thuế "chống phá giá" đối với tôm Việt Nam 4,13% - 15,76%, theo Thứ trưởng Thủy sản Nguyễn Thị Hồng Minh khẳng định, quyết định này vẫn không công bằng vì các doanh nghiệp Việt Nam không bán phá giá và sẽ quyết tâm theo đến cùng vụ kiện này.

Hỏi: Thứ trưởng đánh giá như thế nào về phán quyết cuối cùng của DOC?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hồng Minh: Phán quyết cuối cùng của DOC cho thấy, họ đã ghi nhận một phần thực tế sản xuất của Việt Nam. Điều này thể hiện ở chỗ mức thuế suất bây giờ thấp hơn so với mức thuế suất ở trong phán quyết sơ bộ. Tuy nhiên, tôi cũng khẳng định lại rằng, Việt Nam không bán phá giá sản phẩm tôm sang thị trường Hoa Kỳ và các thị trường khác. Chúng tôi mong muốn qua phiên điều trần cuối tháng 12 này, USITC sẽ kết luận rằng: Việc xuất khẩu tôm Việt Nam sang Hoa Kỳ không hề gây thiệt hại vật chất hoặc đe dọa gây thiệt hại vật chất cho ngành công nghiệp khai thác và chế biến tôm Hoa Kỳ. Nếu USITC kết luận như vậy thì thuế của DOC đưa ra sẽ dừng lại, không thực hiện. Nếu ngược lại, chúng ta sẽ phải đi đến cùng.

Hỏi: Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã đánh giá rằng: "Đem việc Việt Nam bán phá giá tôm ra xem xét đã là không công bằng. Bất kỳ quyết định ở mức độ nào cũng không công bằng". Cụ thể, theo Thứ trưởng, sự không công bằng đó thể hiện ở những điểm nào?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hồng Minh: Thứ nhất, một số DN trong số 38 DN bị đơn vẫn còn phải chịu biên độ phá giá trong khoảng 4,13% - 25,76%. Mà những DN ấy hoàn toàn là DN tư nhân. Người ta không lệ thuộc bởi Nhà nước. Vì ấy, DOC cần phải xem xét lại. Thứ hai, thuế suất này theo thời điểm hiện nay sẽ không tạo điều kiện cho các DN có khả năng nhiều hơn trong việc bán hàng sang Mỹ. Thứ ba, mặc dù như nhiều người cho rằng thuế suất thấp là có lợi cho DN Việt Nam nhưng tôi muốn khẳng định là khi đã bị kết luận là có bán phá giá, dù thuế suất thấp đến đâu thì DN còn phải theo đuổi vụ kiện này trong 5 năm nữa. Thuế suất này chưa phải là thuế suất cuối cùng cho giai đoạn một năm từ nay đến năm 2005. Dù là quyết định cuối cùng của DOC nhưng hoàn toàn là thuế suất tạm áp dụng. Còn đến năm 2005 (sau một năm khi có phán quyết cuối cùng), giả sử vụ kiện vẫn kết luận là có bán phá giá thì 38 DN này lại phải tiếp tục gửi hồ sơ lên Bộ Thương Mại Mỹ để Bộ này thực hiện quá trình xem xét lại các hành xử của Việt Nam như số lượng, giá cả của 38 DN Việt Nam từ đây đến thời điểm năm 2005 và thời gian họ xem xét là một năm nữa (tức là đến 2006 họ mới công bố thuế suất chính thức mà DN phải đóng cho giai đoạn từ cuối năm 2004 - 2005. Cho nên rất phức tạp và tốn kém cho Việt Nam và DN Việt Nam. Trước đây cũng đã có vụ kiện ở các nước khác khi công bố thuế suất thấp thì nhiều DN hoan hỉ. Nhưng cuối cùng khi có biến động giá cả họ lại bắt tay hỗ trợ cho nhà nhập khẩu để người ta mua hàng cho mình (tức là bán giảm giá đi) Và DOC lại xem xét đến một năm sau, họ công bố mức thuế cao hơn gấp mấy lần mức thuế mà vừa công bố xong. Thực tế đã có những DN bị phá sản cho nên chúng ta phải đi đến cùng. Nếu như muốn còn giữ thị trường Mỹ thì phải đi đến cùng và thời gian này là 5 năm. Nhưng mà hết 5 năm cũng chưa chắc đã dừng lại có khi DOC lại đề nghị thêm cái gì đó nữa...

Hỏi: Vậy để đi đến cùng vụ kiện này, chúng ta sẽ tiếp tục phải có bước đi như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hồng Minh: Tôi nghĩ Ủy ban Tôm cần phải tiếp tục phối hợp với các DN để hướng dẫn cho DN những việc cần phải làm. Trong trường hợp mà USITC kết luận là việc nhập khẩu tôm của Việt Nam gây hại đến sản xuất trong nước, DN phải làm gì thì Ủy ban Tôm cần phải mời các chuyên gia để có những hướng dẫn rất cụ thể, thiết thực cho từng DN. Sau khi được hướng dẫn thì từng DN phải chủ động tích cực, sắp xếp lại hồ sơ, tổ chức lại bộ máy thống kê và tài chính kế toán của mình, nhờ tư vấn về chính sách giá cả, chính sách bán hàng, đồng thời cũng phải lựa chọn những khách hàng tiềm năng, những khách hàng có quan hệ thân thiết với mình để có một sự phối hợp nhịp nhàng trong chuyện bán hàng sắp tới thì việc đấy DN phải làm. Tôi cho rằng, Bộ Thương mại, Bộ Thủy sản, các cơ quan ngoại giao, đại sứ quán Việt Nam ở Hoa Kỳ... phải tiếp tục phối kết hợp chặt chẽ để có những kiến nghị thích hợp, làm sao để có kết quả cuối cùng là: Chúng ta không bán phá giá tôm.

Hỏi: Từ vụ kiện này, chúng ta rút ra bài học gì khi tham gia thị trường thế giới?

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hồng Minh: Tôi nghĩ rằng, bài học lớn nhất là sự phối kết hợp của cộng đồng. Bây giờ không thể mạnh ai nấy làm. Nhưng tôi cũng phải nói thật là sự phối hợp cộng đồng không dễ dàng chút nào. Bởi vì DN ở ta khi bị phá giá thì họ mới ngồi lại với nhau. Còn bình thường thì mạnh ai nấy làm, người này giành khách hàng của người kia. Điều đó không phải là sự văn minh của nền thương mại hiện đại. Ngày trước, ít người làm thì còn có thể kiếm lợi bằng những chuyện bất chính như: lừa dối khách hàng, giành giật khách hàng, hoặc thậm chí chất lượng sản phẩm kém, ăn gian trọng lượng... Còn bây giờ, với sự cạnh tranh gay gắt thì chính những người nào mà làm ăn nghiêm chỉnh, quản lý chất lượng tốt, đàng hoàng với khách hàng thì sẽ là những người thắng cuộc trên thương trường. Đây là điều hết sức quan trọng mà từng DN phải ý thức và thấy rõ được điều này. Đồng thời phải có sự phối hợp cộng đồng với nhau. Bởi vì muốn phát triển thị trường thì anh phải có sản lượng lớn, chất lượng lớn có uy tín. Nếu bây giờ, chỉ cần một DN bơm chích tạp chất vào sản phẩm sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng là sẽ làm ảnh hưởng đến cả cộng đồng DN. Cộng đồng phải cùng hợp sức với nhau vì đây là sự sống còn. Về chính sách giá, bây giờ nếu chèn ép với nhau mà cạnh tranh cùng giảm giá thì cuối cùng họ sẽ kiện mình bán phá giá... Mọi người đều phải đóng góp tạo nên nguồn lực lớn vì một người không thể làm được. Với cơ quan quản lý nhà nước, cũng phải thấy rõ hơn nhiệm vụ, trách nhiệm của mình, của DN. Bởi vì hiện nay, đôi khi một số cơ quan Nhà nước cứ nghĩ rằng đó là việc của mình và ôm hết vào nhưng thực ra mình làm lại không hiệu quả bằng cộng đồng DN. Nhưng vấn đề của Nhà nước là hỗ trợ ban đầu cho họ khi lực họ còn yếu, ban hành chính sách... chứ không phải là mình làm thay họ.

* Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Theo Nhà báo và Công luận