Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Khai thông thị trường nội địa cho cá tra

ND, 30/11/2004

Cá tra, cá ba sa đồng bằng sông Cửu Long đang phát triển mạnh đến hơn 40 quốc gia sau vụ kiện cá da trơn tại Mỹ. Thế nhưng với thị trường nội địa, nhiều doanh nghiệp (DN) chế biến không mấy mặn mà.

Đầu tư chưa đủ tầm

Thông tin của các DN chế biến cá tra cho thấy, sản phẩm từ loại thủy sản này hiện chỉ có 10% tiêu thụ tại thị trường nội địa, so với trước đây ở mức dưới 5% trên tổng sản lượng sản xuất. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, nhưng điểm mấu chốt là giá cao và công tác tiếp thị yếu. Người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt ở ĐBSCL, không thích cá đông lạnh vì có hệ thống chợ khắp nơi, thừa sức cung cấp cá tươi cho nhu cầu bữa ăn hàng ngày, giá lại rẻ. Do đó, các mặt hàng cá tra xuất khẩu khó cạnh tranh ngay trên "sân nhà". Thực ra, cá đã qua chế biến có nhiều ưu thế so với cá tươi sống nhưng chưa nhận được sự quan tâm đúng mức để có thể "bơi" vào giỏ các cô các bà nội trợ. Sản phẩm chế biến từ cá tra, ba sa đã vượt quá con số 100; trong đó, có nhiều món phục vụ ăn nhanh, tiết kiệm thời gian nấu nướng, đáp ứng "thời gian công nghiệp" của đại đa số thị dân. Thời gian qua, những sản phẩm này cũng đã "chen chân" vào hệ thống siêu thị nhưng cũng chỉ "góp mặt cho có chị có em", ai biết thì mua chứ chưa có kênh thông tin tiếp thị tận tay người tiêu dùng. Vì vậy, tìm "đường" vào thị trường nội địa cho con cá đặc sản đồng bằng rất cần được thực hiện, song song với xúc tiến thị trường nước ngoài.

Chủ tịch Hiệp hội nghề nuôi và chế biến thuỷ sản An Giang, ông Nguyễn Hữu Khánh, cho rằng: Thị trường nội địa có tiềm năng và triển vọng rất lớn nhưng chưa được khai thác triệt để. Nếu mở rộng, chúng ta sẽ giải quyết được một lượng lớn cá nguyên liệu đang phát triển với tốc độ chóng mặt hiện nay. Còn các doanh nghiệp xuất khẩu, kênh phân phối tại thị trường trong nước đang là vấn đề nan giải. Ông Bửu Huy, Phó Giám đốc công ty Afiex, nói: DN đang "mơ" thị trường nội địa; có thể tận dụng máy móc chế biến xuất khẩu, huy động công nhân làm tăng ca để sản xuất phục vụ thị trường này nhưng DN không thể tự đem sản phẩm bán lẻ đến tay người tiêu dùng.

Cá vào khu công nghiệp, cá lên nông trường

Ông Nguyễn Danh Khôi, Giám đốc Công ty Thông tin - Thương mại - Dịch vụ thuộc Hội nghề cá Việt Nam, cho biết: Qua hai tháng khảo sát thị trường tập thể tại các KCN, KCX, nông trường cao su khu vực miền Đông Nam bộ, công ty nhận được sự ủng hộ với ý tưởng đưa các sản phẩm từ cá vào đây. Được biết, số công nhân đang làm việc tại các KCN, nông trường cao-su khu vực Đông Nam bộ có hơn 100.000 người, công nhân thu nhập trên dưới hai triệu đồng/người/tháng. Ý tưởng hai bữa cá/tuần tại các bếp ăn tập thể, suất ăn công nghiệp đã được đối tác tán thành. Với nhu cầu này, ban đầu có thể cung cấp khoảng năm tấn/tháng (cuối năm nay), sau có thể gấp đôi. Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đang được đặc biệt quan tâm tại các bếp ăn tập thể, suất ăn công nghiệp. Do đó, các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đặc biệt các nhà máy chế biến xuất khẩu ở ĐBSCL sẽ rất thuận lợi khi thâm nhập vào thị trường này.

Phía doanh nghiệp cũng rất quan tâm đến giá cả sao cho phù hợp với người tiêu dùng tại KCN, nông trường. Trong hệ thống siêu thị, doanh nghiệp bán hàng cao cấp với mặt bằng giá xuất khẩu. Còn với công nhân, giá này lại ở mức xa xỉ, chỉ có thể "thuận mua vừa bán" nếu giá 15.000 - 18.000 đồng/sản phẩm tương đương 1 kg. So với xuất khẩu thì giá này rất thấp. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có thể chế biến nhiều mặt hàng khác từ cá không đạt chuẩn trọng lượng xuất khẩu (30% không đạt chuẩn) để tiêu thụ nội địa. Sản phẩm này vẫn được thực hiện trên cùng một công nghệ chế biến xuất khẩu nhưng doanh nghiệp hạn chế đầu tư vào bao bì để giảm giá thành. Với mức giá như thế, doanh nghiệp sản xuất vẫn bảo đảm có lãi, góp phần giải quyết thêm một sản lượng lớn cá nguyên liệu.

Có doanh nghiệp nhảy vào phụ trách kênh phân phối nội địa cho con cá tra đồng bằng là một tín hiệu đáng mừng, cho cả người nuôi và doanh nghiệp chế biến. Thực ra, đây không phải lần đầu tiên ĐBSCL bàn chuyện khai thông thị trường nội địa cho con cá tra. Trước đây, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Minh Nhịp, đã tiên phong xách "cặp táp" đi "bán cá" nhiều nơi trong nước nhưng kết quả không mấy khả quan. Có được kênh phân phối như trên, hy vọng món ngon của ĐBSCL sẽ đến được tay người tiêu dùng trong nước nhiều hơn. Con cá tra đang tìm đường về với "người nhà".

Tin tức