Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Ba ba - thần tài nước ngọt

LĐ, 24/10/2004

Đến thời điểm hiện tại, mô hình nuôi ba ba đã được ứng dụng khá rộng rãi trên cả nước ta, nhưng "cung" rõ ràng chưa thấm tháp vào đâu so với "cầu" - cái giá xấp xỉ 200.000 đồng/kg ba ba chứng tỏ loài vật này vẫn là "thần tài nước ngọt" như bà con ngư dân vẫn gọi.

Nhiều tỉ phú ba ba đã phất lên nhanh chóng nhờ biết áp dụng những kỹ thuật tiên tiến, tiêu biểu có thể kể đến ông Trần Hoàng Mai, tên thường gọi là Tư Mai, sống tại khu phố 5, thị xã Dương Đông, huyện Phú Quốc (Kiên Giang). Ông là một trong những người đầu tiên nuôi ba ba trên đảo, từ nguồn vốn hơn 20 triệu đồng ban đầu, ông đã mạnh dạn xây bể và mua gần 1.000 con ba ba giống. Chỉ sau 3 năm, ông Tư Mai đã có trong tay hơn 30.000 ba ba giống và khoảng 5.000 con ở độ tuổi sinh sản. Việc cung cấp thịt và ba ba con đã mang lại cho ông mỗi năm gần nửa tỉ đồng tiền lãi. Đến nay, nhân dân huyện đảo Phú Quốc đã có gần 200 hộ học theo để nuôi ba ba, kinh tế gia đình được cải thiện đáng kể.

Ba ba - còn được gọi là thuỷ ngư, cua đinh - phân bố nhiều ở Đông Nam Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Châu Phi và Bắc Mỹ. Ở VN, ba ba có mặt hầu hết các vùng từ nam ra bắc như HN, Hải Phòng, U Minh, Cần Thơ, từ những vùng miền núi như thị trấn Lao Bảo (Hướng Hoá, Quảng Trị) đến những khu vực đảo như thị trấn Dương Đông. Chúng sống ở những vùng nước ngọt, có thể thích nghi với nhiều vùng khí hậu khác nhau do khả năng thay đổi thân nhiệt theo nhiệt độ môi trường. Nuôi ba ba ít tốn kém vì chúng thường có thể ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, từ những động vật nhỏ như giun đất, cá, tôm, ốc và thực vật thuỷ sinh đến những thức ăn công nghiệp như cám nuôi, bột ngô, hoặc khoai lang, rau muống. Hiện nay, người nuôi ba ba không phải lo lắng nhiều về nguồn thức ăn hợp lý và kinh tế cho chúng, bởi Hội Nông dân VN đã phổ cập và hướng dẫn kỹ thuật nuôi giun quế đến nhiều trại nuôi ba ba. Giun quế được coi nguồn thức ăn "tại chỗ, tươi sống", gây nuôi dễ dàng, chỉ tiêu thụ phân trâu mà lượng đạm trong thịt lại cao (70%).

Ba ba nuôi đến 12 tháng tuổi là đã có thể thu hoạch được. Thời gian thu hoạch ba ba thường kéo dài từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm. Ba ba thương phẩm đạt tiêu chuẩn thường nặng trên 200g, chiều dài mai khoảng 16cm. Ngoài việc cung cấp cho các nhà hàng đặc sản để chế biến những món đặc sắc như ba ba om chuối đậu, ba ba rang muối, rượu tiết..., ba ba vẫn được biết đến như một vị thuốc hữu hiệu trị sốt rét cơn, băng huyết, rong kinh. Trong đông y, mai ba ba (gọi là miết giáp) có vị mặn, tính bình, tính hàn không độc, có tác dụng bổ âm, ích khí, thanh nhiệt; thịt ba ba giúp bổ máu, tăng cường sức khoẻ, cầm máu. Các dược thư nổi tiếng của Y tổ Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông như Nam dược thần hiệu và Dược phẩm vậng yếu đều có nhắc đến ba ba. Không chỉ có tác dụng trị bệnh, theo kinh nghiệm dân gian, mai ba ba phơi khô, tán thành bột cho vào thùng đựng gạo còn có tác dụng loại trừ các loại sâu mọt.

Thịt ba ba và ba ba giống trên thị trường nội địa hiện tại vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Nhiều hộ gia đình vẫn phải nhập ba ba con từ Thái Lan và Singapore, trong khi chính những thị trường này lại rất sẵn sàng tiếp nhận ba ba thương phẩm. "Tiềm năng" đã nhìn thấy rõ ràng là có, nhưng để ba ba VN có một thương hiệu thì rất cần sự hỗ trợ từ các nhà quản lý. Bản thân nhiều doanh nghiệp ở ta rất nhiệt tình trong việc hợp tác với nông dân phát triển và xuất khẩu ba ba, nhưng lại gặp khó khăn trong việc đưa được ba ba thành mặt hàng thuỷ sản do nhiều cơ quan quản lý còn "lăn tăn" trong việc phân biệt giữa ba ba nuôi và ba ba hoang dã cần được bảo vệ. Hy vọng trong thời gian không xa, "cơ chế" cho ba ba sẽ được quy định rõ ràng, để bà con nông dân yên tâm đưa "thần tài nước ngọt" phát triển đúng mức.

Thảo Nhi