Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Bến Tre: Nâng cấp, mở rộng các cơ sở sản xuất tôm sú giống; Nguồn lợi thủy sản trên bãi bồi ven biển Sóc Trăng: Tiềm ẩn nguy cơ cạn kiệt

BCT, 12/10/2004

Bến Tre: Nâng cấp, mở rộng các cơ sở sản xuất tôm sú giống

Theo Sở Thủy sản tỉnh Bến Tre, toàn tỉnh hiện có 27 trại sản xuất giống, 120 cơ sở ương giống tôm sú và 7 trại sản xuất tôm sú giống liên kết với tỉnh Ninh Thuận, mỗi năm cung cấp cho người nuôi ở Bến Tre khoảng 1 tỉ con tôm sú giống. Với diện tích nuôi tôm sú ngày càng được mở rộng (trên 30.000 ha), dự báo trong năm 2005 nhu cầu về con giống ở Bến Tre sẽ tăng lên từ 1,5 - 2 tỉ con. Trước thực tế này, Bến Tre đang tập trung đầu tư, nâng cấp mở rộng các cơ sở sản xuất giống hiện có trong tỉnh và ngoài tỉnh, bên cạnh đó tiến hành xây dựng hoàn chỉnh khu sản suất tôm sú giống tập trung ở huyện Bình Đại với công suất 1 tỉ con giống/năm.

CAO DƯƠNG

Nguồn lợi thủy sản trên bãi bồi ven biển Sóc Trăng: Tiềm ẩn nguy cơ cạn kiệt

Mỗi con cua biển con từ bằng “hột tiêu” cho đến” hột me” có giá 300 đồng đến vài ngàn đồng. Mỗi ký cá kèo, nghêu, sò huyết giống ít gì cũng vài trăm ngàn đồng tùy theo thời điểm. Chỉ cần bỏ ra chừng 3 - 4 giờ ra biển, không cần trang bị nhiều, người lớn hay trẻ em cũng có thể kiếm được 10 - 20 ngàn đồng. Cả xóm biển nghèo hầu như không làm gì khác ngoài chuyện tập trung ra biển để “săn bắt của trời cho”. Đội quân thợ săn cứ thế tăng dần lên cùng với tốc độ khai thác đến mức báo động về sự cạn kiệt nguồn tài nguyên quý giá này.

Mấy năm gần đây khi rừng phòng hộ được phục hồi và phát triển, nhiều loài thủy sinh đã sinh sôi, phát triển khá nhiều tại các bãi bồi ven biển Sóc Trăng. Từ tháng 4 đến tháng Giêng âm lịch là mùa cá kèo con. Tháng 9 đến tháng 4 là mùa cua biển con và mùa nghêu, sò huyết con từ tháng 4 đến tháng 9. Với sự phong phú về chủng loài lại trải đều theo các tháng nên gần như người dân ven biển của tỉnh có việc làm quanh năm. Thu nhập của họ nhiều hay ít tùy thuộc vào sự xuất hiện của những loài thủy sinh này. Nhưng có thể thấy rõ rằng cuộc sống của họ đã được cải thiện đáng kể từ khi có nguồn lợi thủy sản ấy. Bà Hà Thị Bal, một cư dân găn bó lâu năm với vùng biển xã Lạc Hòa, huyện Vĩnh Châu, nói: “ Đa số dân vùng này không có đất sản xuất, nên tất cả đều trông cậy vào chuyện đi biển, nhưng kẹt nỗi do nghèo không có phương tiện họ chỉ quanh quẩn gần bờ thôi. Cũng nhờ có trồng rừng mấy năm nay mà cua cá có nhiều, bán có giá ai nấy cũng mừng lắm”.

Bây giờ đang là mùa đi bắt cá kèo giống và cua biển con nên suốt tuyến bãi bồi ven biển không khi nào vắng bóng người. Sáng hôm chúng tôi theo chân đoàn bắt cua biển con của em Sơn Quy ra bãi Đại Bái. Thông thường, những thợ săn này đi theo từng nhóm 5 - 7 người và chia nhau khu vực để bắt, không có sự tranh giành lẫn nhau. Mới chừng 6 giờ sáng, nhưng bãi biển đã rất đông người, phần đông trong số này là trẻ em. Trang bị của những tay thợ săn bắt này hết sức đơn sơ, chỉ gồm một cây vợt nhỏ và cái thùng cũng rất nhỏ. Những vũng nước, đường lạch nhỏ dưới tán rừng chính là nơi đoàn thợ săn sẽ bắt được những chú cua biển con nhỏ xíu bằng chính chiếc vợt làm bằng lưới cước dầy. Bởi thế, những thợ săn thiện chiến nhất luôn là những đứa trẻ từ 15 tuổi trở lại do mắt chúng rất tinh và ít bị lún sình. Sơn Quy là một trong số những đứa bắt cua giỏi nhất với biệt danh là “ Sát cua”. Chỉ trong vòng 3 giờ đồng hồ sáng nay nó đã có được số tiền bán cua gần 30 ngàn đồng, trong khi những đứa khác chỉ được mười, mười lăm ngàn.

Dân đi bắt và mua bán chia cua biển con làm ba loại để định giá, gồm cua me (tức bằng hột me), cua tiêu (bằng hột tiêu) và cua nhướng (tức phải nhướng to mắt lên mới có thể trông thấy). Vùng bãi bồi thuộc huyện Vĩnh Châu thường chỉ bắt được loại cua nhỏ, nhưng khu vực huyện Cù Lao Dung có cả loại cua lớn và thường được đi săn vào ban đêm khi thủy triều bắt đầu xuống cho đến lúc lên lại là kết thúc. Tại đây có rất nhiều đội săn của các vựa cua khác nhau ở Bãi Giá, huyện Long Phú. Anh Thạch Xem, người chuyên bắt cua kiêm đưa đón đội bắt cua khoảng 30 người, cho biết: “Đêm nào có mưa coi như chẳng làm ăn gì được do nước đục không nhìn thấy cua. Thường đi bắt theo mùa, mùa cua lớn thì bắt cua lớn, mùa nhỏ thì bắt nhỏ, mà thứ nào cũng có người mua hết. Gặp đêm trúng có thể được cả trăm ngàn”. Anh Nguyễn Thanh Tùng, chủ vựa cua ở Bãi Giá kể: “Cua biển ở đây nhiều lắm, mỗi ngày 7-8 chủ mua, mỗi người vài chục ngàn con cua con, còn cua lớn cũng vài trăm ký là thường”. Anh Tùng một chủ vựa, nhưng cũng là cộng tác viên của Trường Đại học Cần Thơ trong đề tài điều tra thống kê nguồn lợi thủy sản ven biển trước đây, nên anh nắm rất rõ.

Trước đây người đi săn chỉ bắt cua biển, thời gian gần đây họ lại có thêm nghề mới là bắt cá kèo giống và nghêu hoặc sò huyết giống. Tuy nhiên trong số này chỉ có cá kèo giống là ổn định hơn cả, hai đối tượng còn lại xuất hiện rất thất thường. Giá cá kèo giống mỗi ký từ 150 - 600 ngàn đồng tùy theo thời điểm, thật sự hấp dẫn những thợ săn hoạt động với cường độ ngày một cao hơn. Nghề thu mua cũng nhanh chóng phát triển với sự tham gia của người dân địa phương thay vì chỉ độc quyền của thương lái từ Tiền Giang, Bến Tre, Bạc Liêu... làm cho giá cả cũng có phần khá hơn trước. Để cạnh tranh thu mua, ngoài chuyện giá cả, những chủ vựa còn ứng trước tiền cho người đi bắt mà không tính lãi, nhưng bù lại phải bán hết số cua, cá hoặc nghêu, sò cho họ. Mỗi ngày có bao nhiêu con cua biển con, sò, nghêu, cá kèo giống được khai thác chưa ai có thể thống kê chính xác được, nhưng chắc chắn con số này là không nhỏ. Số này được đưa về những vùng nuôi khắp các tỉnh trong khu vực, còn tại tỉnh thì rất ít.

Có được một nguồn lợi thủy sản ven bờ dồi dào như hiện nay phải kể đến vai trò quan trọng của hệ thống rừng phòng hộ ven biển và công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản của tỉnh (BVNLTS). Tuy nhiên, việc khai thác bừa bãi như hiện nay đang tiềm ẩn một nguy cơ cạn kiệt nguồn lợi thủy sản trong thời gian tới. Kích cỡ các đối tượng khai thác, cũng như phương tiện khai thác phần lớn đều nằm trong qui định cấm. Chi cục trưởng Chi cục BVNLTS tỉnh Sóc Trăng nói: “ Với mức độ khai thác như hiện nay rõ ràng ảnh hưởng rất lớn đến sự phục hồi của một số loài thủy sản. Nhưng việc cấm khai thác cũng hết sức khó khăn do đa số họ đều nghèo, không có đất sản xuất, nghề nghiệp nào khác. Muốn giải quyết tốt vấn đề này cần có nhiều giải pháp đồng bộ với sự tham gia của nhiều ngành có liên quan, bởi đây là nguồn sống chính của nhiều hộ nghèo”. Rõ ràng những người dân sống ven biển tỉnh Sóc Trăng đang sở hữu một nguồn lợi thủy sản khá dồi dào, nhưng nếu không có chính sách khai thác hợp lý sẽ có nguy cơ cạn kiệt trong thời gian không xa..

XUÂN TRƯỜNG