Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Thông tin xung quanh vụ kiện bán phá giá tôm

E-Đầu tư, 30/1/2004

Trong lúc mọi người đang vui đón Tết Giáp Thân, thì những người đại diện cho các DN xuất khẩu tôm phải vượt nửa vòng trái đất để sang Mỹ tham dự phiên điều trần với Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC) về vụ kiện bán phá giá tôm tại thị trường Mỹ. Những thông tin ban đầu (sau khi kết thúc phiên điều trần đầu tiên) cho thấy, đã có nhiều tình tiết diễn ra có lợi cho phía bị đơn, bao gồm Việt Nam và 5 nước xuất khẩu tôm vào Mỹ.

Tình tiết đầu tiên được coi là khá bất ngờ đối với những người tham dự phiên điều trần kể trên là việc Công ty Luật Akin Gump đã đưa ra một bản nghiên cứu do chính USITC thực hiện vào khoảng năm 1996 - 1997, trong đó cảnh báo các nhà sản xuất tôm của Hoa Kỳ phải cải tiến công nghệ chế biến và tiếp thị, nếu không sẽ rất khó cạnh tranh. Bình luận về thông tin này, ông Nguyễn Văn Kịch, Chủ tịch Ủy ban Tôm, thuộc Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho rằng, điều này cho thấy thực trạng suy giảm sức cạnh tranh của Liên minh Tôm miền Nam nước Mỹ (SSA - phía nguyên đơn trong vụ kiện) đã được Chính phủ Hoa Kỳ báo động từ trước, chứ không phải do tôm nhập khẩu bán phá giá. Ngoài ra, vị đại diện của VASEP cho biết thêm, trong phiên điều trần vừa diễn ra, các nước bị kiện đã phối hợp rất ăn ý trong việc cung cấp đầy đủ thông tin để USITC xem xét, nghiên cứu trước khi đưa ra kết luận sơ bộ về việc các nước xuất khẩu có bán phá giá mặt hàng tôm hay không.

Ngoài ra, trong phiên điều trần diễn ra vừa qua, các nước bị kiện tiếp tục nhận được sự ủng hộ của Hiệp hội các nhà nhập khẩu và phân phối tôm Hoa Kỳ (ASDA). ASDA cho rằng, giá thành tôm nhập khẩu thấp là do người nuôi tôm ở các nước xuất khẩu đã liên tục đổi mới công nghệ nuôi, công nghệ chế biến, giảm chi phí đầu vào... ASDA cũng đưa ra những hậu quả của việc đánh thuế bán phá giá đối với các nước xuất khẩu tôm vào Mỹ vì nó sẽ ảnh hưởng lớn đến người tiêu dùng Mỹ. ASDA cho rằng, hiện nay năng lực khai thác của các nhà khai thác tôm đã ở mức tối, nên SSA không thể có cách nào tăng được sản lượng, do đó nếu như đánh thuế tôm, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải trả giá đắt hơn khi tiêu dùng sản phẩm tôm.

Trong khi đó, bản thân các tổ chức sản xuất tôm của Mỹ cũng đang có sự mâu thuẫn lẫn nhau. Cụ thể là Hiệp hội Tôm bang Louisiana (LSA) đã có ý kiến phản đối đơn kiện của SSA. Theo LSA, khi xem xét tư cách pháp lý của nguyên đơn, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) cần phải xem tôm tươi cũng là sản phẩm tương tự như tôm đông lạnh. Với lý do này, LSA đã gửi đơn đến DOC, yêu cầu DOC phải lấy ý kiến của cả ngành tôm nước Mỹ để xác định xem những người đi kiện có được LSA ủng hộ hay không. Theo LSA, với tư cách là một tổ chức đại diện cho ngành tôm Mỹ, họ chỉ ủng hộ đúng mức một đơn kiện bán phá giá tôm, mà trong đó sản phẩm được điều tra phải bao gồm cả tôm tươi và tôm đông lạnh, coi đó là sản phẩm nội địa tương tự duy nhất.

Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng thư ký VASEP, đây là một sự lục đục trong nội bộ ngành tôm nước Mỹ, hai tổ chức LSA và SSA luôn tranh giành nhau quyền khởi kiện và liên tục chỉ trích lẫn nhau. “Rất có thể LSA sợ rằng, họ sẽ mất quyền được hưởng tiền thuế chống bán phá giá nếu nguyên đơn (tức SSA) thắng kiện”, ông Dũng nói. Tuy nhiên, các quốc gia bị kiện cũng chưa thể vui mừng về thông tin này, bởi thái độ của LSA cũng có mặt không thuận đối với quyền lợi của các nước bị kiện. Cụ thể, trong quan điểm của mình đưa ra tại cuộc điều trần, LSA đã kiến nghị phải đưa vào danh sách đối tượng bị kiện thêm mặt hàng tôm tươi sống. Do vậy, các nước bị kiện đang đứng trước một nguy cơ về việc có thể sẽ bị mở rộng đối tượng bị kiện là mặt hàng tôm tươi sống. Theo quy định của pháp luật Mỹ về lộ trình vụ kiện chống bán phá giá thì dự kiến đến ngày 17 tháng 2 tới, USITC sẽ đưa ra quyết định sơ bộ về việc các nước bị kiện có thực sự bán phá giá không.

Chí Tín