Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Hàng thủy sản bỏ quên thị trường trong nước?

Nhan Dan, 25/1/2004

Ðến nay, sản phẩm thủy sản của Việt Nam đã có mặt trên thị trường 75 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong khi đó, thị trường trong nước với hơn 80 triệu dân, hầu như lại bị các doanh nghiệp chế biến thủy sản bỏ quên hoặc chưa tận dụng tiềm năng.

Thị trường nhiều tiềm năng

Bộ Thủy sản cho biết, sản lượng hàng thủy sản tiêu thụ trong nước tăng 20-30%/năm. Nếu như trước năm 1996, sản lượng hàng thủy sản tiêu thụ trong nước 700-800 nghìn tấn, thì đến năm 2003, sản lượng tiêu thụ trong nước đã hơn một triệu tấn, bao gồm các sản phẩm: tôm, cua, cá, mực tươi sống, ướp đông lạnh, hàng khô và nước mắm, đồ hộp, bột cá. Nhìn chung, thị trường tiêu thụ hàng thủy sản trong nước phát triển tự phát, hình thức phân phối manh mún; các sản phẩm thủy sản còn đơn điệu. Các cửa hàng bán thủy sản đông lạnh và đồ hộp đã có nhiều nơi nhưng số lượng sản phẩm còn hạn chế. Lý giải về điều này, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản cho biết: "Các doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu đã quen bán với lượng hàng lớn (tới hàng chục tấn hàng/hợp đồng), nay chuyển sang bán lẻ (có thể tới từng cân, từng lạng) thì ngại và là một thách thức lớn; hiện chưa có kênh tiêu thụ trong nước (hệ thống siêu thị, đại lý, cửa hàng giới thiệu sản phẩm); việc thanh toán gặp khó khăn, như nhiều doanh nghiệp đã cho rằng việc bán một container hàng thủy sản trong nước vất vả bằng hàng chục container hàng trên thị trường quốc tế".

Trong những năm gần đây, khi mức sống của người dân nâng cao, thì nhu cầu tiêu dùng hàng thủy sản bảo đảm chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm cũng rất lớn. Người tiêu dùng trong nước, nhất là ở các đô thị, các khu còn quan tâm cả tính tiện dụng, mẫu mã, mùi vị và sự độc đáo của sản phẩm thủy sản. Thị trường nông thôn, miền núi tiêu thụ lượng hàng thủy sản tươi sống và qua chế biến cũng rất lớn. Rõ ràng, nhu cầu về hàng thủy sản của người tiêu dùng trong nước là rất lớn. Thế nhưng, việc quan tâm, cung cấp các sản phẩm thủy sản phục vụ nhu cầu người tiêu dùng trong nước thời gian qua vẫn chưa được các doanh nghiệp quan tâm đúng mức.

Quảng bá sản phẩm với người tiêu dùng

Trong nhiều năm qua, Công ty thủy sản khu vực I (Tổng công ty thủy sản Việt Nam) là doanh nghiệp nhà nước đã kiên trì, hướng về thị trường nông thôn và miền núi. Các sản phẩm của công ty như: nước mắm i-ốt, nước mắm độ đạm cao, mắm tôm, mắm tép, tương ớt đã được người tiêu dùng ưa chuộng. Hiện các sản phẩm của công ty đã có mặt tại hầu hết các siêu thị lớn của Hà Nội, có hệ thống đại lý tại các tỉnh phía bắc. Năm 2003, công ty sản xuất 660 tấn sản phẩm, doanh thu đạt tám tỷ đồng. Ông Phan Trọng Lư, Giám đốc công ty, cho biết: Thị trường nông thôn, miền núi là thị trường truyền thống của chúng tôi. Cho nên, chúng tôi có kinh nghiệm hơn các doanh nghiệp khác khi tiếp cận thị trường này. Tuy nhiên, làm thế nào vừa cải tiến mẫu mã, vừa nâng cao chất lượng sản phẩm nhưng giá cả phải chăng đang là thách thức lớn với doanh nghiệp.

Nhằm giúp các doanh nghiệp chế biến thủy sản tiếp cận, quảng bá sản phẩm với người tiêu dùng Hà Nội và các tỉnh phía bắc, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (Bộ Thủy sản) tổ chức hội chợ thủy sản Hà Nội 2004. Tại hội chợ này, 60 gian hàng của 40 doanh nghiệp với nhiều sản phẩm thủy sản xuất khẩu có mẫu mã hấp dẫn đã được tung ra. Người tiêu dùng đã rất quan tâm các mặt hàng thủy sản chế biến từ cá tra, cá ba sa. Ðến nay, các doanh nghiệp chế biến được 80 mặt hàng cá ba sa cung cấp cho người tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản tại các tỉnh phía nam đã mở đại lý tiêu thụ sản phẩm tại Hà Nội và các tỉnh phía bắc. Anh Nguyễn Ngọc Ðức, công ty DKPT Seafood Ltd, cho biết: Các sản phẩm thủy sản của công ty có mặt lần đầu tại Hà Nội với hai mục đích vừa giới thiệu với người tiêu dùng trong nước vừa tìm kiếm bạn hàng nước ngoài, nhất là bạn hàng Trung Quốc. Cái khó của các doanh nghiệp hiện nay là giá bán sản phẩm sao cho phù hợp thu nhập của người tiêu dùng.

Từ năm 2003, Công ty Agifish (An Giang) hướng vào thị trường trong nước, với các sản phẩm chế biến từ cá tra, ba sa. Thị trường trong nước đã tiêu thụ khoảng 30% lượng sản phẩm của công ty. Năm 2004, công ty nâng số hàng bán trong nước lên 70%. Tại gian hàng bán các sản phẩm thủy sản qua chế biến như: cá ba sa kho tộ, canh chua, cắt khúc, tôm sú ướp đông lạnh nguyên con, bánh nhân thủy sản của công ty luôn có đông khách hàng đến mua. Chị Nguyễn Thị Thu, khu tập thể Vĩnh Hồ (Ðống Ða, Hà Nội) nhận xét: Cách đây một năm, người dân thủ đô còn xa lạ với các sản phẩm chế biến từ cá ba sa, nhưng hiện nay các sản phẩm này đã bán nhiều tại các siêu thị. Gia đình tôi thường mua cá ba sa về kho tộ, nấu canh chua thấy rất ngon. Nói chung là xu thế mọi người thích ăn đồ thủy sản hơn thịt bò, thịt lợn, nhất là vào dịp Tết Nguyên đán.

Năm 2003, với nhiều khó khăn, thách thức với ngành thủy sản, nhất là thị trường xuất khẩu thủy sản quốc tế. Cho đến lúc này, các doanh nghiệp mới thấy hết tiềm năng của thị trường trong nước. Việc tận dụng, khai thác tốt tiềm năng đó sẽ tạo thế vững chắc cho các doanh nghiệp chế biến thủy sản nước ta hướng ra thị trường quốc tế.

TẠ QUANG DŨNG