Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Nội bộ ngành tôm Mỹ tiếp tục lục đục  

VNN, 21/1/2004

Chỉ 2 tuần sau khi Liên minh tôm miền Nam (SSA) nộp đơn khởi kiện 6 nước bán phá giá tôm vào Mỹ, ngày 16/01/2004, Hiệp hội tôm Louisiana (LSA) - đối thủ cạnh tranh với với SSA - đã gửi văn bản đến Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) phản đối đơn kiện của SSA.

LSA cho rằng, khi xem xét tư cách pháp lý của nguyên đơn, DOC cần phải coi “tôm tươi” cũng là “sản phẩm tương tự” (like-products) như “tôm đông lạnh”, bởi lẽ việc lặt đầu tôm và làm đông lạnh tôm chỉ là những thao tác chế biến “rất không đáng kể”. Tiếp đó, trong đơn gửi DOC, LSA yêu cầu DOC phải lấy ý kiến của cả ngành tôm nước Mỹ để xác định xem “những kẻ đi kiện có được LSA ủng hộ hay không”? LSA tuyên bố rằng, với tư cách là một tổ chức đại diện cho ngành tôm Mỹ, họ chỉ “ủng hộ đúng mức một đơn kiện, mà trong đó sản phẩm bị điều tra phải bao gồm cả tôm tươi và tôm đông lạnh, và coi đó là “sản phẩm nội địa tương tự duy nhất”.

Động thái này của LSA là thêm một bằng chứng chứng tỏ nội bộ ngành tôm Mỹ tiếp tục lục đục, ngay cả sau khi vụ kiện đã chính thức bắt đầu. Hai tổ chức LSA và SSA luôn tranh giành nhau quyền khởi kiện, liên tục chỉ trích và kịch liệt phê phán lẫn nhau. Rất có thể LSA sợ rằng họ sẽ mất quyền được hưởng tiền thuế chống bán phá giá theo tinh thần của Tu chính án Byrd, một khi vụ kiện kết thúc có lợi cho bên đi kiện. Một sự tranh giành đòi phần chia “chiếc bánh chưa có” như một nhà báo Mỹ đã nhận xét!

Cùng với việc luật sư bảo vệ cho các nước bị kiện vạch trần và lật tẩy ngày càng nhiều những “sai sót kỹ thuật” mà luật sư bên nguyên (Dewey Ballantine) đã cố tình dựng lên hoặc “tính nhầm” để tạo cớ cho vụ khiếu kiện mà ai cũng thấy là vô lý này, và việc nội dung Tu chính án Byrd đã bị WTO yêu cầu chính phủ Mỹ huỷ bỏ trước ngày 27/12/2003, bằng chứng mới về sự lục đục nội bộ giữa SSA và LSA chứng tỏ bên nguyên đang rơi vào thế lúng túng. Không phải ngẫu nhiên mà các quan chức vốn rất “bảo hộ” của DOC lại yêu cầu bên nguyên phải “giải trình và bổ sung thêm chứng cứ” cho đơn kiện, khiến việc xem xét vụ kiện bị kéo dài thêm 20 ngày.

Ngày 19/1/2004, ông Wally Stevens, Chủ tịch Hiệp hội Phân phối Thuỷ sản Hoa Kỳ (ASDA), ra tuyên bố, cho biết: là tổ chức đại diện cho một “ngành công nghiệp Tôm khác của Mỹ” bị liên quan tới vụ khiếu kiện, ASDA hoàn toàn không ngạc nhiên trước sự lục đục này, bởi lẽ những mâu thuẫn và khác biệt vẫn tồn tại từ lâu giữa các bộ phận khác nhau của lĩnh vực khai thác và chế biến tôm của Mỹ. ASDA kêu gọi các bên cần tìm kiếm những giải pháp thật sự đúng đắn cho các vấn đề mà các nhà khai thác tôm thương mại của Mỹ đang phải đương đầu – bao gồm các quy định về môi trường ngày càng được siết chặt, sự xuống cấp của môi trường, giá nhiên liệu gia tăng, sự biến đổi khí hậu, áp lực gia tăng từ phía các ngành công nghiệp giải trí và một cơ sở hạ tầng khiến cho sản phẩm khai thác khó lòng duy trì được chất lượng và khả năng cạnh tranh.

Bản tuyên bố nhắc lại: ngay từ đầu của tranh chấp, ASDA đã nêu rõ rằng cách thức tốt nhất để giải quyết các khó khăn của ngành khai thác và chế biến tôm Mỹ là phối hợp chặt chẽ với ngành phân phối, cùng nhau hành động nhằm mục đích xây dựng một ngành công nghiệp tôm lành mạnh. ASDA nhấn mạnh: “Một lần nữa chúng tôi đề nghị : đã đến lúc phải thảo luận cùng nhau để thống nhất ngành tôm đã bị chia cắt và phân rẽ sâu sắc thành một “ngành công nghiệp” thống nhất, bao gồm cả những người khai thác, các nhà chế biến tôm và một bộ phận rất quan trọng là các thành viên của ASDA - bao gồm các doanh nghiệp kho lạnh, vận tải, phân phối, bán lẻ và dịch vụ nhà hàng. Tổng cộng tất thẩy, chúng ta sẽ cùng nhau tạo ra khoảng 9,8 tỷ USD lợi ích kinh tế cho các công ty của Mỹ và hơn 100.000 việc làm trực tiếp cho lao động.

WTO đã tuyên bố rõ rằng các khoản tiền thuế chống bán phá giá thu được từ các vụ kiện sẽ không được phép phân phối lại cho những người khởi kiện, nên sẽ rất không may mắn cho những kẻ khởi xướng vụ tranh tụng rất tốn kém và chia rẽ nội bộ này nếu họ cố tình đẩy vụ kiện đi đến cùng, với một ảo tưởng sai lầm là sẽ nhận được tiền theo Tu chính án Byrd. Mặc dù hoàn toàn tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của mình, ASDA vẫn kiên trì đề nghị hãy biến những mâu thuẫn thành điểm khởi đầu mang lại sự thống nhất cho ngành công nghiệp tôm của Mỹ thống qua những giải pháp thật sự hữu hiệu đạt được bằng những cuộc đối thoại thật sự xây dựng - bản tuyên bố của ASDA kết luận.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Dũng