Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Thủy sản củng cố “sân nhà”

TBKTVN, 14/1/2004

"Vụ kiện cá tra, cá basa và tôm đang đặt ra thách thức lớn về đầu ra cho sản phẩm thủy sản xuất khẩu. Có được thị trường nội địa sẽ tạo được chỗ đứng vững chắc cho các doanh nghiệp, để có thể từ đó vươn ra thị trường nước ngoài", ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định.

Bắt đầu từ năm 2004 này trở đi, Hội chợ thủy sản Hà Nội sẽ trở thành một trong những hội chợ thương mại được mở cửa đầu tiên của năm mới. Cùng với các kỳ Hội chợ Vietfish (được tổ chức tại phía Nam), các DN chế biến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam kỳ vọng sẽ tìm được thị phần ngày càng lớn hơn trên chính "sân nhà"- thị trường được coi là rất tiềm năng với 80 triệu người tiêu dùng có mức sống ngày càng cao, và ít gặp những rào cản thương mại và phi thương mại hơn nhiều so với xuất khẩu...

Cho đến nay, các sản phẩm thủy sản của nước ngoài gần như chưa tạo được sự cạnh tranh trên thị trường Việt Nam. Trừ một số ít loại sản phẩm mà Việt Nam không có, còn đa phần người tiêu dùng trong nước vẫn quen dùng những sản phẩm thủy sản "Made in Vietnam" có chất lượng khá tốt và giá cả chấp nhận được.

Tuy nhiên, nói như ông Dũng, "sự không có cạnh tranh này không có nghĩa là thị trường nội địa... không có cạnh tranh!". Các DN Việt Nam từ trước đến nay chỉ quen làm hàng xuất khẩu, nay bỗng lúng túng ngay trên "bờ ao nhà mình". Từ chỗ bán khối lượng lớn - với những công ten nơ hàng chục tấn chuyển sang bán nhỏ lẻ (thậm chí là bán cân, nửa cân một...) khiến cho các DN không quen (có DN khẳng định bán một công ten nơ hàng ở Hà Nội thì tốn công gấp hàng nghìn lần so với xuất khẩu từng đó sản phẩm sang nước ngoài)!

Từ chỗ thanh toán qua hợp đồng, chuyển khoản hàng chục, hàng trăm nghìn đô la/hợp đồng đến thu vài chục nghìn đồng khi bán lẻ cũng làm cho DN lại phải nói câu không quen (do chưa tạo được đầu mối tiêu thụ, phải tự lập đại lý, sau đó là đại lý cấp dưới rồi mới đến người mua - thanh toán rất vất vả)!

Nói thì dễ, nhưng làm không dễ chút nào! DN cần phải có sự thay đổi cả về tác phong và tư duy thì mới có thể tăng được thị phần của sản phẩm, bằng cách làm thay đổi thị hiếu, tìm hiểu thị hiếu, nhu cầu của người tiêu dùng trong nước. "Thị trường nội địa cũ đấy nhưng dường như rất mới, quen đấy mà dường như rất lạ đối với các DN!", ông Dũng nói.

Hai ví dụ sau đây có thể cho thấy điều đó: khi các DN chế biến thủy sản phía Nam tung ra thị trường Hà Nội sản phẩm cá basa kho tộ, nhận được lời khen là có vị lạ, tiện sử dụng, nhưng lại có lời chê ngọt quá, béo quá, gia vị không hợp với khẩu vị người phía Bắc...; sản phẩm canh chua cá cũng có sự khác nhau giữa cách ăn của 2 miền (miền Bắc quen rán sơ qua rồi mới nấu, còn miền Nam thì nấu cá tươi)...

Muốn mở rộng được thị trường nội địa, theo ý kiến của các chuyên gia, điều quan trọng trước nhất là các DN cần xây dựng được hệ thống phân phối sản phẩm của mình. Sự thành công của Vĩnh Hoàn, Agifish... trong việc đưa sản phẩm cá tra, ba sa ra thị trường phía Bắc (hiện đã có hơn 80 mặt hàng chế biến từ cá tra, cá basa) đã cho thấy điều này (đến nay Agifish đã có Tổng đại lý và hàng chục đại lý tại thị trường này).

Tuy nhiên, vẫn cần phải có những "cú huých" lớn như kiểu của METRO, như lời một chuyên gia nói thì thị trường nội địa mới thực sự có được những chuyển biến lớn từ việc tạo ra cầu nối giữa người tiêu dùng với các DN.

Chính vì vậy, tại Hội chợ thủy sản Hà Nội vừa qua, ngoài việc trưng bày bán, giới thiệu sản phẩm (kể cả hướng dẫn sử dụng) cho khách hàng, nhiều DN lớn cũng nhằm đến cơ hội tìm được đối tác phân phối sản phẩm ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Qua Hội chợ, các DN này tiếp cận tốt với hệ thống siêu thị phân phối đang hình thành ở phía Bắc và các khu công nghiệp, những nơi có nhu cầu về thực phẩm rất lớn, đặc biệt là những suất ăn làm sẵn để đưa các sản phẩm thủy sản chế biến đến những bếp ăn tập thể.

Ông Dũng cho biết, VASEP hy vọng kênh phân phối sản phẩm thủy sản tại phía Bắc sẽ tăng lên gấp 4 lần so với năm 2002. Ðó sẽ thực sự là một bước tiến quan trọng để thủy sản Việt Nam xâm nhập vào thị trường rất có tiềm năng này.

Thời báo Kinh tế Việt Nam

Đức Nguyễn - (15/01/2004)