Việc tiêu thụ cá tra, cá ba sa: Mở
rộng thị trường nội địa
SGGP, 30/8/2003
Theo ông Nguyễn Hữu Khánh, Chủ tịch Hiệp hội
Nghề nuôi và chế biến thủy sản (AFA) An Giang, một tháng sau khi
con cá tra, cá ba sa Việt Nam bị xử ép trên đất Hoa Kỳ, giá nguyên
liệu 2 loại cá da trơn này đang xuống thấp. Tuy nhiên, cũng nhờ
vụ kiện mà cá tra và cá ba sa Việt Nam trở nên nổi tiếng và
được người tiêu dùng trong nước biết đến.
“Gõ cửa” thị trường nội địa
Chuyến đi khảo sát thị trường Tây Nguyên và Đông Nam bộ vừa
qua do lãnh đạo tỉnh An Giang tổ chức, mở ra nhiều triển vọng
về việc tiêu thụ 2 loại cá da trơn này ngay thị trường nội địa,
một thị trường với trên 80 triệu dân ngay trên sân nhà. Trở
về sau chuyến đi khảo sát, ông Bửu Huy, Phó Giám đốc Công ty
Xuất nhập khẩu nông sản – thực phẩm An Giang (AFIEX), nhận định:
nhu cầu tiêu thụ cá tra, ba sa ở những khu vực này là rất lớn.
AFIEX đang xác định các điểm để tổ chức mạng lưới tồn
trữ (có kho đông lạnh) và phân phối (đại lý các cấp), hình thành
chân rết để sản phẩm đến tay người tiêu dùng với giá cả
phù hợp, chất lượng đảm bảo và đa dạng hơn. Thời gian qua, cá
tra, ba sa đã được thương lái vận chuyển đi nhiều tỉnh, thành
trong cả nước, cung cấp cho các chợ tiêu thụ dưới dạng tươi,
ướp đá, nhưng giá bán khá cao, khoảng 18.000 đồng/kg, số lượng
chưa nhiều và chất lượng không đảm bảo do không được bảo
quản tốt. Theo ông Bửu Huy, do đang trong giai đoạn ban đầu
(thiết kế điểm) nên vẫn phải lấy xuất khẩu “nuôi” nội
địa, nhưng trong tương lai, đây là thị trường rất tốt, tạo
thế đứng bền vững giữa xuất khẩu và tiêu thụ nội địa cho
con cá tra và ba sa. Một số DN đang tìm hiểu và học hỏi kinh
nghiệm, cách làm của Công ty VISSAN (thành phố Hồ Chí Minh), với
hệ thống đại lý phân phối khá hoàn chỉnh ở nhiều tỉnh, thành
trong cả nước được hình thành từ nhiều năm nay để tiêu thụ
phần lớn sản phẩm chế biến.
Có mặt ở 40 tỉnh, thành
DN đi đầu “gõ cửa” thị trường nội địa về tiêu thụ các
sản phẩm cá tra, ba sa là Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu An
Giang (Agifish). Theo chị Huỳnh Thị Thanh Giang, Phó Tổng giám đốc
công ty, ngay từ đầu năm 2002, Agifish đã tiếp thị và tổ chức
tiêu thụ ở một số thành phố lớn và hiện các tổng đại lý
của công ty đã có mặt tại TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng và Bình Dương.
Những đại lý này sẽ phân phối hàng đến các tỉnh lận cận
trong khu vực. Tính đến nay đã có 40/61 tỉnh, thành trong cả nước
tiêu thụ các sản phẩm chế biến từ cá tra, ba sa của công ty. Các
sản phẩm chế biến từ 2 loại cá da trơn này lên trên 100 loại.
Ở những thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng… chủ yếu
là tiêu thụ hàng chế biến. Thị trường nông thôn, các khu công
nghiệp… tiêu thụ mạnh hàng sơ chế hoặc tươi sống ướp đá.
Doanh số tiêu thụ nội địa 7 tháng đầu năm 2003 của Agifish đạt
18 tỷ đồng, tăng gần 20 lần so với cùng kỳ năm 2002. Kế
hoạch của Agifish là sẽ “phủ kín” 61 tỉnh, thành trong cả nước
vào cuối năm nay để nâng tỷ lệ tiêu thụ nội địa lên
khoảng 1/3 doanh thu. Agifish cũng đang chuẩn bị tăng lượng tiêu
thụ nội địa lên cao vào những ngày lễ 2-9, sau đó là 20-11, 1-1
(Tết Dương lịch) và Tết Âm lịch, những dịp mà người tiêu dùng
tập trung mua hàng hóa.
An Giang đi đầu trong việc nuôi, chế biến và xuất khẩu cá tra và
ba sa tại đồng bằng sông Cửu Long. Giờ đây, An Giang cũng là
tỉnh đi đầu trong việc chủ động “gõ cửa” thị trường
nội địa. Tuy nhiên, như lời ông Nguyễn Hữu Khánh, vấn đề còn
lại hiện nay tùy thuộc các DN: ai tổ chức tốt hệ thống phân
phối người đó sẽ thắng. Lúc đó chỉ sợ không đủ cá để bán.
Theo Bộ Thủy sản, tuy kim ngạch xuất khẩu cá tra và cá ba sa vào
thị trường Hoa Kỳ sụt giảm do ảnh hưởng vụ kiện bán phá giá
nhưng tại những thị trường khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp…
mức tiêu thụ lại gia tăng. Riêng thị trường Nhật Bản có
triển vọng rất lớn. Ông Nguyễn Văn Kịch, Giám đốc Công ty
Cafatex (Cần Thơ), cho biết, đợt tham gia hội chợ tại Nhật Bản
và phối hợp với thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức
hội thảo về cá tra, ba sa vừa qua đã tạo được sự chú ý và
thu hút nhiều doanh nhân Nhật Bản tham dự. Vấn đề đặt ra là các
DN phải có chiến lược tiếp thị và chế biến các sản phẩm
từ 2 loại cá da trơn này sao cho phù hợp với khẩu vị người
Nhật. Sau buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Thủy sản, Chủ
tịch Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam
(VASEP) Nguyễn Thị Hồng Minh, đại diện Tập đoàn Metro dự trù
mua các sản phẩm của 2 loại cá này với số lượng khá lớn.
ĐÔNG PHONG
