Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

Sự nghịch lý trong cách tính toán của Bộ Thương mại Mỹ

Lao động, 28/8/2003

Nhìn nhận về quyết định cuối cùng của Bộ Thương mại Mỹ về vụ kiện cá tra, cá ba sa, hai giáo sư đại học Phạm Đỗ Chí (Washington D.C.) và Nguyễn Tiến Triển (Waterloo, Canada) đã có bài viết cho rằng quyết định của DOC là không công bằng và không đúng với thực tế tại Việt Nam.

Việt Nam có phải là kinh tế thị trường?

Báo cáo của DOC đưa ra kết luận là VN có nền kinh tế phi thị trường. Trong khi đó, các tổ chức tài chính quốc tế vẫn thường gọi VN là một trường hợp chuyển đổi thành công sang kinh tế thị trường.

Điều cần được nói ngay là không có sẵn luật lệ hay các tiêu chuẩn quốc tế nào để xếp hạng một nền kinh tế là thị trường hay phi thị trường. Ngoài khía cạnh cơ bản là trong một nền kinh tế thị trường, giá cả phải phần lớn do cung cầu quyết định và nhất là không được do các đạo luật hành chính ấn định.

Đến nay, VN đã thiết lập được những phần tử cơ bản của hệ thống kinh tế thị trường gồm hệ thống giá cả tự do, khu vực kinh tế tư nhân năng động hơn, chế độ ngoại thương mở cửa rộng rãi... Đặc biệt, việc tháo gỡ các hạn chế thương mại và các biện pháp tự do hoá giá cả đã mở ra những kích thích tiền tệ - gần như vắng mặt trong nền kinh tế tập trung - có tác dụng nhanh chóng hỗ trợ vào việc nâng cao tỷ lệ sử dụng các nguồn lực.

Cách tính toán của DOC là thiếu cơ sở

Các đại lý Hoa Kỳ đã sang VN xem xét và định giá cá là 1,41 USD một cân Anh (lb). Theo quyết định của DOC thì giá bán cho đại lý Hoa Kỳ 64% thấp hơn giá bán cho đại lý VN trong nước nên DOC đánh thêm thuế nhập khẩu 64% (1,41 x 0.64 = 0,95 USD/lb) để nâng giá cho đồng đều.

Như vậy, đại lý VN sẽ phải trả 1,41 + 0,95 = 2,36 USD/lb, tức là 1,41 USD/lb giá cá VN cộng thêm 0,95 USD/lb tiền thuế nhập khẩu. Nếu đại lý VN tính 25% lãi cho giá bán, thì giá bán cho dân tiêu thụ VN sẽ lên tới 2,95 USD/lb.

Tuy nhiên, tiền lương ở VN chưa được tới 8 USD/tuần. Nghĩa là nếu tính theo kiểu DOC thì dân VN phải làm nửa tuần lễ mới có đủ tiền mua nửa kg cá để ăn. Nghe vậy là thấy rõ sự nghịch lý trong cách tính toán của DOC.

Cách tính thuế quan của DOC không hợp với sức bảo trợ của VN

Dựa theo 64% mức quan thuế như DOC đã định thì riêng trong năm 2002, trại cá VN đã bị lỗ tới 70 triệu USD. Nếu bảo VN cố tính bán phá giá sang Hoa Kỳ thì chính phủ VN phải đứng ra bảo trợ số tiền lỗ này.

Nếu chia 70 triệu USD cho số lượng lao động 350 nghìn người làm việc trong các trại cá, thì tính đổ đồng chính phủ sẽ phải bảo trợ 70 triệu : 350 nghìn người = 200 USD/đầu người.

Nếu tiền lương mỗi người chỉ có 8 USD/tuần thì tính ra mỗi người sẽ được chính phủ bảo trợ trên nửa năm. Điều này khó xảy ra cho công nghệ cá tra vốn chỉ chiếm khoảng 1% tổng số lượng xuất khẩu của VN.

Thêm nữa, số tiền bảo trợ 200 USD tương đương với 7 lần chi phí giáo dục của một học sinh, hay 70 lần chi phí y tế mỗi đầu người trong nước. Nghe vậy là lại thấy rõ thêm sự nghịch lý trong cách tính toán của DOC.

(Theo TTXVN)